Buddhadasa.org
หน้าแรกบทความ › รับตายาย–ส่งตายาย

รับตายาย–ส่งตายาย และเทศกาลอื่น ๒๕๐๔–๒๕๓๕

ชุดเดียวที่โอกาสเป็นประเพณีของคนในถิ่น ไม่ใช่วันสำคัญระดับชาติ
ℹ️ ข้อมูลต้นฉบับ
โอกาส
วันรับตายาย–ส่งตายาย (สารทเดือนสิบ) · และออกพรรษา สงกรานต์ ลอยกระทง ที่มีเหลืออีกไม่กี่รายการ
ช่วงเวลา
พ.ศ. ๒๕๐๔–๒๕๓๕ · ๔๐ กัณฑ์ · รวม ๓๘ ชม. ๒๖ นาที
ลักษณะเฉพาะ
ชุดเดียวในเว็บนี้ที่โอกาสเป็นประเพณีท้องถิ่นภาคใต้ ไม่ใช่วันสำคัญทางศาสนาระดับชาติ — ผู้ฟังคือชาวบ้านที่มาวัดตามปฏิทิน
ทะเบียนเสียง BIA
ทะเบียนเสียงหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ · มีข้อความถอดเสียงครบทั้ง ๔๐ รายการ
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
มาฆบูชา · วิสาขบูชา · อาสาฬหบูชา–เข้าพรรษา · ปีใหม่

ในบรรดาโอกาสที่ท่านพุทธทาสเทศน์ มีชุดหนึ่งที่ไม่ใช่วันสำคัญทาง ศาสนาระดับชาติ แต่เป็นประเพณีของคนภาคใต้ — วันรับตายายและวันส่งตายาย · ทะเบียนเก็บไว้ ๔๐ กัณฑ์ ระหว่าง ๒๕๐๔–๒๕๓๕ รวม ๓๘ ชม. ๒๖ นาที (นับเทศกาลอื่นที่เหลืออีกไม่กี่รายการรวมอยู่ด้วย)

ประเพณีที่ท่านอธิบายว่าทำไมต้องมี

กัณฑ์เก่าที่สุดของชุด (๒๕๐๔) ท่านไม่ได้เริ่มที่พิธี แต่เริ่มที่คำถามว่าประเพณี เกิดขึ้นได้อย่างไร

เป็นวันบำเพ็ญกุศลอุทิศแด่บูรพชนผู้ล่วงลับไปแล้ว พุทธบริษัทมีประเพณี ของตนเช่นนี้ … การที่จะเกิดมีประเพณีอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นนั้น ย่อมหมายว่ามีความจำเป็น อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้นจนจะเป็นที่เสียหายแก่ประชาชน บรรพบุรุษของเราผู้มีปัญญา เฉลียวฉลาดจึงได้ตั้งประเพณีเหล่านี้ขึ้น

“อุปาทานัปปนูทนกถา” · เทศน์วันรับตายาย · ๑๗ กันยายน ๒๕๐๔ — กัณฑ์เก่าที่สุดของชุด

ชื่อกัณฑ์นั้นเองก็บอกแล้วว่าท่านจะพาไปทางไหน — ทะเบียนบันทึกวงเล็บกำกับไว้ว่า “ตายายมีตัวกู-ของกูน้อยกว่าลูกหลาน” · เป็นการใช้พิธีอุทิศส่วนกุศลเป็นทางเข้า ไปสู่เรื่องตัวกู–ของกู ซึ่งเป็นหัวข้อเดียวกับ ธรรมปาฏิโมกข์ ที่ท่านทำกับพระในวัด

รับ เลี้ยง ส่ง — สามวัน

ในกัณฑ์ของวันส่งตายายปีเดียวกัน ท่านอธิบายโครงของประเพณีนี้ไว้ด้วย และบอกว่าเป็นของถิ่นนี้

เป็นขนบธรรมเนียมประเพณีของพุทธบริษัททั้งหลาย ซึ่งนิยมกระทำกันอยู่ ในถิ่นนี้ โดยเฉพาะวันนี้เรามักจะเรียกกันว่าเป็นวันส่งตายาย … บรรพบุรุษของเราได้จัดวางระเบียบประเพณีอันนี้ไว้เป็นวันรับตายายและวันส่งตายาย บางแห่งก็มีเป็นสามวัน คือวันรับตายาย วันเลี้ยงด…

“อเสสนิโรธกถา” · เทศน์วันส่งตายาย · ๒ ตุลาคม ๒๕๐๔

คำว่า “วันเลี้ยง” ในเทปขาดหายไปกลางคำ — ถอดเสียงจบประโยคนั้นไว้แค่นั้น

กตัญญูเป็นทางเข้า ไม่ใช่ปลายทาง

ทุกอย่างที่กระทำในวันนี้เป็นไปเพื่ออุทิศแก่บุคคลเหล่านั้น จะเป็นการให้ทานก็ดี จะเป็นการรักษาศีลก็ดี จะเป็นการฟังธรรมเทศนาก็ดี สวดมนต์ภาวนาอย่างใดๆก็ดี ล้วนแต่จะทำไปเพื่อเป็นการอุทิศด้วยความระลึกนึกถึง บูรพชนผู้ล่วงลับไปแล้วทั้งสิ้น

“กรรม 4 ประการ” · เทศน์วันส่งตายาย ๒๕๐๙ — ทะเบียนไม่ระบุวัน

แล้วท่านก็เดินต่อไปเรื่องกรรม ๔ ประการ — คือใช้พิธีเป็นบันไดขั้นแรกแล้วขึ้นไป สู่หลักธรรม แบบเดียวกับที่ทำในทุกวันสำคัญ

เทศกาลอื่นที่รวมอยู่ในหน้านี้

นอกจากรับ–ส่งตายาย หน้านี้ยังรวมออกพรรษา · สงกรานต์ · ลอยกระทง และกัณฑ์ที่ทะเบียนตั้งชื่อว่า “เทศน์วัน…” อื่น ๆ ซึ่งแต่ละชุดมีไม่กี่รายการ — น้อยเกินจะเป็นบทความของตัวเอง แต่เป็นโอกาสประเภทเดียวกัน คือวันที่ชาวบ้าน มาวัดตามปฏิทิน ไม่ใช่คณะที่นัดมาอบรม

ปีที่มีบันทึก

จำนวนกัณฑ์รายปี (ในวงเล็บ):

๒๕๐๔ (๒) · ๒๕๐๕ (๒) · ๒๕๐๙ (๔) · ๒๕๑๑ (๒) · ๒๕๑๒ (๔) · ๒๕๑๓ (๒) · ๒๕๑๔ (๒) · ๒๕๑๕ (๓) · ๒๕๑๗ (๑) · ๒๕๑๘ (๒) · ๒๕๑๙ (๒) · ๒๕๒๐ (๒) · ๒๕๒๒ (๑) · ๒๕๒๓ (๒) · ๒๕๒๔ (๑) · ๒๕๒๕ (๒) · ๒๕๒๖ (๒) · ๒๕๒๘ (๑) · ๒๕๓๐ (๑) · ๒๕๓๒ (๑) · ๒๕๓๕ (๑)

ตารางเสียงทั้งหมด

เรียงตามเวลา · ชื่อชุดตามทะเบียนอยู่ใต้หัวข้อ (บอกว่ารายการนั้นเป็นเทศกาลอะไร) · ความยาวทุกช่องวัดจากไฟล์เสียงจริงด้วย ffprobe

พ.ศ. ๒๕๐๔–๒๕๑๙ ๒๖ รายการ · ๒๖ ชม. ๓๔ นาที

ชื่อชุดตามทะเบียนอยู่ใต้หัวข้อ

ครั้งที่วันที่หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง)ความยาวฟัง
๑๗ ก.ย. ๒๕๐๔อุปาทานัปปนูทนกถา (ตายายมีตัวกู ของกูน้อยกว่าลูกหลาน)
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๓๔ นาที
๒ ต.ค. ๒๕๐๔อเสสนิโรธกถา (ดับไม่เหลือคือสิ่งเข้าใจง่ายสำหรับตา – ยาย)
เทศน์วันส่งตายาย
๕๐ นาที
๒๙ ส.ค. ๒๕๐๕เราจะตั้งตัวเป็นลูกหลานที่ดีของตายายได้อย่างไร
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๓๔ นาที
๒๑ ก.ย. ๒๕๐๕ของฝากชั้นเลิศจากตายายแก่ลูกหลาน
เทศน์วันส่งตายาย
๑ ชม. ๓๐ นาที
ไม่ระบุวัน · ๒๕๐๙ตายายที่ต้องเคารพสักการะตอบแทนคุณด้วยความกตัญญูกตเวที
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๒๑ นาที
ไม่ระบุวัน · ๒๕๐๙กรรม 4 ประการ
เทศน์วันส่งตายาย
๑ ชม. ๒ นาที
ไม่ระบุวัน · ๒๕๐๙ตายายชนิดที่จะต้องฆ่าเสียให้ตาย
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๑๐ นาที
๒๙ ต.ค. ๒๕๐๙ความไม่ยึดมั่น
เทศน์ออกพรรษา วันปวารณา
๑ ชม. ๑๔ นาที
๓๐ ส.ค. ๒๕๑๑บุตรผู้ยกตายาย (บุตรกถา)
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๒ นาที
๑๔ ก.ย. ๒๕๑๑มารดาบิดาเป็นพรหมของบุตร
เทศน์วันรับตายาย
๕๓ นาที
๑๕ เม.ย. ๒๕๑๒คำว่า สงกรานต์
เทศน์วันสงกรานต์
๑ ชม. ๗ นาที
๑๘ ก.ย. ๒๕๑๒การดูแลสุขภาพอนามัยและประเพณีทำบุญตายาย
พูดก่อนให้ศีลในวันทำบุญส่งตายาย
๑ ชม. ๑๗ นาที
๓ ต.ค. ๒๕๑๒การระลึกนึกถึงคุณตายาย
พูดถึงเรื่องอนามัย และพูดก่อนให้ศีลในวันส่งตายาย
๕๐ นาที
๓ ต.ค. ๒๕๑๒ความกตัญญูกตเวที
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๒๗ นาที
๘ ก.ย. ๒๕๑๓ความกตัญญูกตเวที
เทศน์วันรับตายาย
๔๘ นาที
๑๓ พ.ย. ๒๕๑๓ความหมายของการลอยประทีป
เทศน์วันลอยกระทง
๑ ชม. ๒๘ นาที
๒๘ ส.ค. ๒๕๑๔ทำความเข้าใจคำว่าอริยะสาวก
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๓ นาที
๒๘ ส.ค. ๒๕๑๔การเตรียมจิตใจระลึกนึกถึงคุณตายาย
พูดก่อนให้ศีลในวันทำบุญส่งตายาย
๒๑ นาที
๑๖ ก.ย. ๒๕๑๕การตั้งจิตใจอย่างถูกต้องสำหรับการทำบุญตายาย
พูดก่อนให้ศีลในวันทำบุญรับตายาย
๔๒ นาที
๓๐ ก.ย. ๒๕๑๕ปรมัตถปฎิปทา ที่มองไม่เห็นตัว
เทศน์วันส่งตายาย
๓๑ นาที
๒๐ พ.ย. ๒๕๑๕คำอธิบายความหมายวันของลอยกระทง
เทศน์วันลอยกระทง
๑ ชม. ๑ นาที
๙ ก.ย. ๒๕๑๗การทำตัวเป็นลูกหลานที่ดี
พูดกับเด็ก คนหนุ่ม และคนแก่ ในวันทำบุญส่งตายาย
๔๗ นาที
๑๓ ก.ย. ๒๕๑๘ของฝากวันตายาย (ต่อ)
เทศน์วันรับตายาย
๑๓ นาที
๑๘ พ.ย. ๒๕๑๘การบูชาประทีปมาลาเนื่องในวันเพ็ญเดือน ๑๒
เทศน์วันลอยกระทง
๕๐ นาที
๑ ก.ย. ๒๕๑๙ประโยชน์ของความกตัญญู
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๒ นาที
๑๖ ก.ย. ๒๕๑๙ความเป็นมาของวันส่งตายายและการทำหน้าที่ของตนให้ถูกต้อง
เทศน์วันส่งตายาย
๔๔ นาที

พ.ศ. ๒๕๒๐–๒๕๒๙ ๑๑ รายการ · ๘ ชม. ๕๘ นาที

ชื่อชุดตามทะเบียนอยู่ใต้หัวข้อ

ครั้งที่วันที่หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง)ความยาวฟัง
๒๗ ต.ค. ๒๕๒๐พระเจ้าเปิดโลก (เทโวโรหณะ)
เทศน์ออกพรรษา วันปวารณา
๕๗ นาที
๒๕ พ.ย. ๒๕๒๐พิธีลอยกระทง
เทศน์วันลอยกระทง
๑ ชม. ๐ นาที
๖ ต.ค. ๒๕๒๒การกระทำปวารณา
เทศน์ออกพรรษา วันปวารณา
๕๕ นาที
๑๑ ส.ค. ๒๕๒๓มาตาปิตุกถา
เทศน์วันแม่แห่งชาติ
๕๑ นาที
๒ ต.ค. ๒๕๒๓การแสดงความกตัญญูต่อญาติผู้ล่วงลับ
เทศน์วันส่งตายาย
๕๕ นาที
๑๒ ส.ค. ๒๕๒๔แม่
เทศน์วันแม่แห่งชาติ
๔๑ นาที
๑๐ ก.ย. ๒๕๒๕การระลึกนึกถึงตายาย
ปรารภก่อนทำพิธี ส่ง ตายาย
๔๑ นาที
๒๕ ก.ย. ๒๕๒๕อตัมมยตา
แสดงธรรมในวันส่งตายาย
๒๘ นาที
๑๔ ก.ย. ๒๕๒๖ตายาย ภาษาคน ภาษาธรรม
เทศน์วันรับตายาย
๑ ชม. ๕ นาที
๒๙ ก.ย. ๒๕๒๖บรรพบุรุษ
เทศน์ในวันส่ง ตายาย
๔๐ นาที
๖ ต.ค. ๒๕๒๘ระลึกบูชาคุณของตายาย
พูดก่อนพิธีในวันส่ง ตายาย
๔๐ นาที

พ.ศ. ๒๕๓๐–๒๕๓๕ ๓ รายการ · ๒ ชม. ๕๓ นาที

ชื่อชุดตามทะเบียนอยู่ใต้หัวข้อ

ครั้งที่วันที่หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง)ความยาวฟัง
๑๕ ก.ย. ๒๕๓๐ความถูกต้อง
เทศน์ในวันส่ง ตายาย
๑ ชม. ๒๔ นาที
๒๒ ก.ย. ๒๕๓๒อตัมมยตา
เทศน์ในวันส่ง ตายาย
๔๗ นาที
๒๕ ต.ค. ๒๕๓๕พระคุณแม่
เทศน์วันแม่แห่งชาติ
๔๑ นาที

พ.ศ. ไม่ระบุวัน ๐ รายการ · —

ชื่อชุดตามทะเบียนอยู่ใต้หัวข้อ

ครั้งที่วันที่หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง)ความยาวฟัง
ช่องว่างและข้อควรทราบ — บันทึกไว้ตามจริง:
  • ขาดปี ๒๕๐๖ · ๒๕๐๗ · ๒๕๐๘ · ๒๕๑๐ · ๒๕๑๖ · ๒๕๒๑ · ๒๕๒๗ · ๒๕๒๙ · ๒๕๓๑ · ๒๕๓๓ · ๒๕๓๔ — ชุดนี้ขาดมากที่สุดในบรรดาชุดเทศกาล เพราะเป็นงานประจำถิ่นที่อาจไม่ได้อัดทุกปี · และเสียงอีกส่วนยังไม่ขึ้นเผยแพร่
  • ๓ รายการทะเบียนไม่ระบุวัน — แสดงว่า “ไม่ระบุวัน” และรวมไว้ท้ายตาราง
  • รวมหลายเทศกาลไว้ในหน้าเดียวโดยเจตนา — ออกพรรษา สงกรานต์ ลอยกระทง มีชุดละไม่กี่รายการ แยกเป็นบทความจะเหลือหน้าที่มีสามสี่แถวและไม่มีเส้นเรื่อง
  • ถอดเสียงบางกัณฑ์ขาดกลางคำ เช่นคำว่า “วันเลี้ยง…” ในกัณฑ์วันส่งตายาย ๒๕๐๔ — หน้านี้ยกมาตามที่ถอดเสียงมีจริง ไม่เติมคำให้
  • ยังไม่ได้ตรวจว่าประเพณีรับ–ส่งตายายที่ไชยาตรงกับสารทเดือนสิบของภาคใต้ทั้งภูมิภาคหรือไม่ — ในเทปท่านบอกเพียงว่า “นิยมกระทำกันอยู่ในถิ่นนี้”
ที่มา: ทะเบียนเสียงหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ · ไฟล์เสียงและข้อความถอดเสียงเผยแพร่โดย pagoda.or.th · ความยาววัดจากไฟล์จริงด้วย ffprobe · คำพูดในเครื่องหมายคำพูดคัดตามถอดเสียงคำต่อคำ
แชร์บทความนี้: 💬 LINE 📘 Facebook
เรียบเรียงจากทะเบียนเสียงและข้อความถอดเสียงต้นฉบับ · หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ