คำบรรยายของท่านพุทธทาสส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับคนที่เดินทางมาถึงสวนโมกข์แล้ว — ตั้งใจมา นั่งลงแล้ว และจะอยู่จนจบ · แต่ชุดนี้ไม่ใช่ ผู้ฟังคือคนที่นั่งอยู่ที่บ้าน ไม่ได้ตั้งใจจะฟังธรรม และเอื้อมมือปิดเครื่องได้ทุกวินาที · ท่านรู้ตัวข้อนี้ดี และพูดออกมาตรง ๆ
ทำไมเราจะต้องมีวันพระอรหันต์ มีความสำคัญเป็นพิเศษซึ่งไม่ค่อยมีใครคิดใครนึก ผู้ที่ไม่ชอบเรื่องพระอรหันต์อาจจะเตรียมปิดวิทยุ ปิดทีวีกันบ้างแล้วก็ได้ เพราะไม่สนใจจะฟัง อาตมาอยากจะขอร้องว่าอย่างเพิ่งปิด ขอให้ทนฟังแม้ว่าจะไม่สนใจในครั้งแรก
ปาฐกถาวันมาฆบูชา “พระอรหันต์คือใคร” · ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๕
คำขอร้องประโยคนี้ไม่เคยปรากฏในคำบรรยายที่ลานหินโค้ง เพราะที่นั่นไม่มีใครปิดท่านได้ · เมื่อรู้ว่าผู้ฟังเลือกได้ ท่านจึงเปลี่ยนวิธีเปิดเรื่อง: บอกก่อนว่าเรื่องนี้เกี่ยวกับผู้ฟังอย่างไร แล้วค่อยเข้าเนื้อ
ตัวเลขนี้วัดจากไฟล์เสียงจริงทุกไฟล์ · ปกติท่านบรรยายครั้งละชั่วโมงครึ่ง แต่ตอนของ รายการประจำถูกบีบให้พอดีกับช่วงเวลาออกอากาศ — และนาฬิกาเรือนนั้นก็ปรากฏอยู่ในถอดเสียงเอง เพราะหลายตอนจบด้วยประโยคเดียวกัน
เวลาก็หมดแล้ว ขอยุติการบรรยายไว้เพียงเท่านี้
ท้ายตอนที่ ๑๖ “มีตัวตนหรือไม่มีตัวตน” · ๒๙ กันยายน ๒๕๒๕ (ขึ้นแบบนี้อีกหลายตอน)
เมื่อมีเวลาแค่นั้น หนึ่งตอนจึงว่าด้วยหนึ่งความคิด และตอนที่ต่อเนื่องกันถูกวางเป็นชุดย่อย ครั้งละ ๓–๔ ตอน เช่น “ชัยชนะของมนุษย์ต่อ…” สี่ตอนติดกัน หรือ “บวชอยู่ที่บ้านโดย…” สี่ตอนสุดท้ายของรายการ · สังเกตจากวันที่ในตารางจะเห็นว่าตอนที่อยู่ชุดเดียวกัน อัดในวันเดียวกันทีละ ๓–๔ ตอน แล้วทยอยออกอากาศ
ท่านสาธุชนผู้มีความสนใจในธรรมทั้งหลาย รายการพุทธธรรมนำสุข ได้เวียนมาถึงเข้าอีกครั้งหนึ่งแล้ว ขอให้เราต้อนรับรายการนี้ชนิดที่สำเร็จประโยชน์แก่เรา ให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้
ตอนที่ ๔๗ “ต้องทำให้ถูกต้องกับอิทัปปัจจยตาปัจจุบัน” · ๖ กันยายน ๒๕๒๖
และแทบทุกตอนลงท้ายด้วยคำอวยพรรูปเดียวกัน ซึ่งกลายเป็นเครื่องหมายประจำรายการ — “มีความสุขอยู่ทุกทิพาราตรีกาลเทอญ”
อีกสายหนึ่งคือปาฐกถาที่ออกอากาศตามวันสำคัญ ตั้งแต่ ๒๕๒๔ ถึง ๒๕๓๒ — มาฆบูชา วิสาขบูชา อาสาฬหบูชา ปีใหม่ และวันเฉลิมพระชนมพรรษา · ท่านใช้โอกาสนี้จัดระเบียบ ความหมายของวันทั้งสามเสียใหม่
วันวิสาขบูชาเป็นวันพระพุทธเจ้า วันอาสาฬหบูชา เป็นวันพระธรรม วันมาฆบูชาเป็นวันพระสงฆ์
ปาฐกถาวันอาสาฬหบูชา “อาสาฬหบูชาวันพระธรรม” · ๑๖ กันยายน ๒๕๒๔ — รายการเก่าที่สุดของชุดนี้
ในปาฐกถาปีใหม่ ท่านไม่อวยพร แต่เตือน
วันเวลาที่สมมติกันว่า ปีใหม่ เวียนมาถึงเข้าอีกแล้วในวันนี้ ขอท่านทั้งหลายจงรู้หน้าที่ ของตน ๆ ในการที่จะต้อนรับปีใหม่ให้ดี ๆ ถ้ามิฉะนั้นมันจะกัดเอา ขอใช้คำว่า กัดเอา มันเป็นการกัด กัดที่ร้ายแรงยิ่งกว่า การขบกัดของสัตว์ร้าย เช่น เสือสาง เป็นต้น ไปเสียอีก
“ปีใหม่แห่งอตัมมยตา” · ๑ มกราคม ๒๕๓๒
สายที่สามคือรายการสัมภาษณ์ ซึ่งเป็นเสียงของท่านในรูปแบบที่หายากที่สุด: ไม่ได้เตรียมหัวข้อ มีคนขัดจังหวะ และมีการต่อรองกันเรื่องประเด็นอยู่ในเทป
(ผู้ถาม) ผมอยากจะเรียนถามท่านอาจารย์ถึงเรื่องศาสนาพุทธกับสังคมไทย อยากให้ท่านอาจารย์ช่วยอธิบายถึงอิทธิพลของศาสนาพุทธที่มีต่อสังคมไทยทั้งในอดีตและก็ปัจจุบัน (ท่านอาจารย์) อยากถามว่าอย่างไร ปัญหาว่าอย่างไร
“พุทธศาสนากับสังคมไทย ถาม ตอบ ปัญหา” แผ่น ๑ — ทะเบียนไม่ได้ระบุวัน
เมื่อผู้ถามเรียบเรียงคำถามใหม่ ท่านตอบด้วยการแยกคำว่า “ศาสนา” ออกเป็นสองชั้นก่อน
ไอ้ศาสนาพุทธ มันต้องพูดกันให้ชัดเสียก่อนว่า ศาสนาเปลือกหรือว่าศาสนาเนื้อ ธรรมะเป็นศาสนาเนื้อ พิธีกรรมต่างๆ เป็นศาสนาเปลือก
แผ่นเดียวกัน
รายการสุดท้ายของชุดคือเดือนมีนาคม ๒๕๓๔ — สองปีก่อนท่านมรณภาพ — สัมภาษณ์โดย ดร.วิษณุ เครืองาม ว่าด้วยธรรมะที่เกี่ยวกับอาจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ · และในรายการปี ๒๕๓๓ ผู้ดำเนินรายการเปิดด้วยการถามถึงสุขภาพของท่านตรง ๆ
กระผมเองมานั่งอยู่ตรงนี้ หรือแม้ญาติโยมที่ได้เห็นภาพท่านเจ้าคุณอาจารย์ ทางโทรทัศน์ ก็คงจะรู้สึกตรงกันอยู่อย่างหนึ่งว่า เมื่อดูด้วยสายตาแล้ว สังขารของท่านยังแข็งแรงดี แต่ไม่ทราบว่าสุขภาพพลานามัยแล้ว ท่านอาจารย์เป็นอย่างไรบ้างครับผม
พิธีกร · “ถาม ตอบ ปัญหา” ๒๒ สิงหาคม ๒๕๓๓
เรียงตามสาย แล้วเรียงตามเวลาในแต่ละสาย · ความยาวทุกช่องวัดจากไฟล์เสียงจริง ด้วย ffprobe · กดปุ่มฟังเล่นได้ในหน้านี้เลย
๒๕๒๕–๒๕๒๘ · ตอนละราว ๑๕ นาที
| ครั้งที่ | วันที่ | หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง) | ความยาว | ฟัง |
|---|---|---|---|---|
| ๑๓ | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะสามารถแก้ปัญหาของโลกได้ทั้งหมด | ๑๕ นาที | |
| ๑๔ | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะคือเรื่องของธรรมชาติ | ๑๖ นาที | |
| ๑๕ | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | หัวใจของธรรมะหรือหัวใจของพระพุทธศาสนาหรือหัวใจของธรรมชาติ | ๑๖ นาที | |
| ๑๖ | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | มีตัวตนหรือไม่มีตัวตน | ๑๗ นาที | |
| ๑๗ | ๑๐ พ.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะช่วยแก้ปัญหาการดำเนินชีวิต | ๑๖ นาที | |
| ๑๘ | ๑๐ พ.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะช่วยแก้ปัญหาสังคม | ๑๖ นาที | |
| ๑๙ | ๑๐ พ.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะช่วยแก้ปัญหาอันเกิดจากธรรมชาติ | ๑๓ นาที | |
| ๒๐ | ๑๐ พ.ย. ๒๕๒๕ | ธรรมะช่วยแก้ปัญหาอันเกิดจากกิเลส | ๑๗ นาที | |
| ๒๕ | ๒๖ ม.ค. ๒๕๒๖ | ชีวิตเป็นสิ่งที่พัฒนาได้ | ๑๕ นาที | |
| ๒๖ | ๒๖ ม.ค. ๒๕๒๖ | การเติมธรรมะลงในชีวิต | ๑๗ นาที | |
| ๒๗ | ๒๖ ม.ค. ๒๕๒๖ | ชีวิตที่มีความสดชื่นเยือกเย็น | ๑๗ นาที | |
| ๒๘ | ๒๓ ก.พ. ๒๕๒๖ | พวกเรายังใช้ชีวิตไม่สมค่าของศักดิ์ครี | ๑๖ นาที | |
| ๒๙ | ๒๓ ก.พ. ๒๕๒๖ | หนทางมีแต่ไม่เดิน | ๑๖ นาที | |
| ๓๐ | ๒๓ ก.พ. ๒๕๒๖ | เห็นความเพลิดเพลินเป็นความสุข | ๑๖ นาที | |
| ๓๑ | ๒๓ ก.พ. ๒๕๒๖ | ทำงานให้สนุกเหมือนผีเสื้อ | ๑๗ นาที | |
| ๓๒ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๖ | ชีวิตนี้ธรรมชาติสร้างมาดีแล้ว | ๑๖ นาที | |
| ๓๓ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๖ | การทำงานคือการแสดงความเป็นมนุษย์อย่างถูกต้อง | ๑๔ นาที | |
| ๓๔ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๖ | วัตถุเคารพคือเครื่องมีสำหรับทำการงาน | ๑๔ นาที | |
| ๓๖ | ๑๖ มิ.ย. ๒๕๒๖ | พุทธบริษัทต้องทำงานสนุก | ๑๔ นาที | |
| ๓๗ | ๑๖ มิ.ย. ๒๕๒๖ | พุทธบริษัทต้องเป็นสุขคือการทำงาน | ๑๗ นาที | |
| ๓๘ | ๑๖ มิ.ย. ๒๕๒๖ | ถ้ากินเก็บพอประมาณก็มีเหลือช่วยเพื่อนมนุษย์ | ๑๖ นาที | |
| ๓๙ | ๑๖ มิ.ย. ๒๕๒๖ | สิ่งที่ดีที่สุดที่ชาวพุทธควรจะได้รับ | ๑๗ นาที | |
| ๔๐ | ๑๙ ก.ค. ๒๕๒๖ | ชัยชนะของมนุษย์ต่อความสุดโต่ง | ๑๔ นาที | |
| ๔๑ | ๑๙ ก.ค. ๒๕๒๖ | ชัยชนะของมนุษย์ต่อภาวะแห่งความคิด | ๑๓ นาที | |
| ๔๒ | ๑๙ ก.ค. ๒๕๒๖ | ชัยชนะของมนุษย์เหนือความทุกข์ | ๑๕ นาที | |
| ๔๓ | ๑๙ ก.ค. ๒๕๒๖ | ชัยชนะของมนุษย์ต่ออวิชชา | ๑๕ นาที | |
| ๔๕ | ๖ ก.ย. ๒๕๒๖ | พุทธธรรมจะนำสุขต้องยอมให้ธรรมะเผด็จการ | ๑๔ นาที | |
| ๔๖ | ๖ ก.ย. ๒๕๒๖ | พุทธธรรมจะนำสุขต้องให้ชีวิตนี้ประกอบด้วยธรรม | ๑๔ นาที | |
| ๔๗ | ๖ ก.ย. ๒๕๒๖ | ต้องทำให้ถูกต้องกับอิทัปปัจจยตาปัจจุบัน | ๑๕ นาที | |
| ๔๘ | ๕ ต.ค. ๒๕๒๖ | ความทุกข์เป็นสิ่งดับได้หรือชีวิตเป็นสิ่งที่เย็นได้ | ๑๖ นาที | |
| ๔๙ | ๕ ต.ค. ๒๕๒๖ | ระวังความเจริญทางวัตถุ | ๑๖ นาที | |
| ๕๐ | ๕ ต.ค. ๒๕๒๖ | กามคุณเป็นต้นเหตุแห่งทุกปัญหา | ๑๕ นาที | |
| ๕๑ | ๕ ต.ค. ๒๕๒๖ | วิธีแก้ปัญหาทุกปัญหา | ๑๔ นาที | |
| ๕๒ | ๑๔ พ.ย. ๒๕๒๖ | อมตะธรรมมีได้ด้วยอิทัปปัจจยตา | ๑๔ นาที | |
| ๕๓ | ๑๔ พ.ย. ๒๕๒๖ | อมตะธรรมมีได้ด้วยอัฏฐังคิกมรรค | ๑๕ นาที | |
| ๕๔ | ๑๔ พ.ย. ๒๕๒๖ | เราอยู่เหนือโลกได้ | ๑๒ นาที | |
| ๕๕ | ๑๔ พ.ย. ๒๕๒๖ | อนัตตาฟังดูเหมือนว่าสอนให้ฆ่าตัวตาย | ๑๕ นาที | |
| ๕๖ | ๑๔ ธ.ค. ๒๕๒๖ | การประพฤติธรรมเป็นความสุข | ๑๖ นาที | |
| ๕๗ | ๑๔ ธ.ค. ๒๕๒๖ | การประพฤติธรรมแล้วมีสุขภาพ | ๑๕ นาที | |
| ๕๘ | ๑๔ ธ.ค. ๒๕๒๖ | ประพฤติธรรมล้วนมีชีวิตเย็น | ๑๕ นาที | |
| ๕๙ | ๑๔ ธ.ค. ๒๕๒๖ | ปีใหม่ต้องมีอะไรใหม่ | ๑๔ นาที | |
| ๖๐ | ๑๐ ต.ค. ๒๕๒๗ | ชีวิตเป็นสิ่งที่เติมธรรมะลงไปได้ | ๑๔ นาที | |
| ๖๑ | ๑๐ ต.ค. ๒๕๒๗ | ธรรมะเป็นสิ่งที่มีวิธีทำให้กลับมา | ๑๖ นาที | |
| ๖๒ | ๑๐ ต.ค. ๒๕๒๗ | ธรรมะประยุกต์สำหรับชาวบ้านทั่วไป | ๑๕ นาที | |
| ๖๓ | ๑๐ ต.ค. ๒๕๒๗ | ธรรมะมีอยู่ในการทำหน้าที่ | ๑๒ นาที | |
| ๖๔ | ๒๐ พ.ย. ๒๕๒๗ | เตรียมตัวในคราวจะสิ้นปี | ๑๕ นาที | |
| ๖๕ | ๒๐ พ.ย. ๒๕๒๗ | เตรียมตัวมีศีลธรรมที่ยิ่งกว่าเก่า | ๑๔ นาที | |
| ๖๖ | ๒๐ พ.ย. ๒๕๒๗ | เตรียมตัวมีพระเจ้ากันให้ถูกต้อง | ๑๕ นาที | |
| ๖๗ | ๒๐ พ.ย. ๒๕๒๗ | เตรียมตัวเลื่อนชั้นแห่งจิตใจกันเถิด | ๑๓ นาที | |
| ๖๘ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๘ | บวชอยู่ที่บ้านโดย พละห้า หรืออินทรีย์ห้า | ๑๖ นาที | |
| ๖๙ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๘ | บวชอยู่ที่บ้านโดย ฆราวาสธรรม ๔ ประการ | ๑๕ นาที | |
| ๗๐ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๘ | บวชอยู่ที่บ้านโดย สัปปุริสธรรม ๗ ประการ | ๑๔ นาที | |
| ๗๑ | ๒๒ มี.ค. ๒๕๒๘ | บวชอยู่ที่บ้านโดย อปัณณกปฏิปทา ๓ ประการ | ๑๖ นาที |
มาฆบูชา · วิสาขบูชา · อาสาฬหบูชา · ปีใหม่ · เฉลิมพระชนมพรรษา
| ครั้งที่ | วันที่ | หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง) | ความยาว | ฟัง |
|---|---|---|---|---|
| — | ๑๖ ก.ย. ๒๕๒๔ | อาสาฬหบูชาวันพระธรรม | ๓๑ นาที | |
| — | ๑ ม.ค. ๒๕๒๕ | ปีใหม่ | ๒๙ นาที | |
| — | ๕ ก.พ. ๒๕๒๕ | พระอรหันต์คือใคร | ๓๐ นาที | |
| — | ๑๖ เม.ย. ๒๕๒๕ | ความสำคัญและการใช้ประโยชน์ของวันวิสาขบูชา | ๓๐ นาที | |
| — | ๓ ก.ค. ๒๕๒๕ | ข้อควรปฎิบัติในวันอาสาฬหบูชา | ๓๒ นาที | |
| — | ๒๔ ก.ค. ๒๕๒๖ | ของขวัญในวันอาสาฬหบูชา | ๒๙ นาที | |
| — | ๑๕ ก.พ. ๒๕๒๗ | วันมาฆบูชาเป็นวันรัฐธรรมนูญของสัตวโลก | ๒๘ นาที | |
| — | ๗ พ.ค. ๒๕๒๗ | ความหมายของคำว่า วิสาขบูชา | ๓๐ นาที | |
| — | ๙ ก.ค. ๒๕๒๗ | ความสำคัญของวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา | ๕๐ นาที | |
| — | ๕ ธ.ค. ๒๕๒๗ | วันสำคัญทั้ง ๔ ความหมาย | ๓๑ นาที | |
| — | ๔ มี.ค. ๒๕๒๘ | วันมาฆบูชาหรือวันพระอรหันต์มีความสำคัญอย่างไร | ๓๒ นาที | |
| — | ๕ ธ.ค. ๒๕๒๙ | หน้าที่ผู้นำในลักษณะ ๑๐ ประการ | ๓๑ นาที | |
| — | ๑ ม.ค. ๒๕๓๐ | การทำหน้าที่ให้เหมาะสมกับวันปีใหม่ | ๓๐ นาที | |
| — | ๑๒ ก.พ. ๒๕๓๐ | วันพระสงฆ์ | ๓๑ นาที | |
| — | ๑๐ ก.ค. ๒๕๓๐ | เทศกาลอาสาฬหบูชา | ๓๓ นาที | |
| — | ๕ ธ.ค. ๒๕๓๐ | ความรู้ความเข้าใจในวาระเฉลิมพระชนมพรรษา | ๒๘ นาที | |
| — | ๑ ม.ค. ๒๕๓๑ | — ทะเบียนไม่ได้ระบุหัวข้อ — | ๒๘ นาที | |
| — | ๓๐ พ.ค. ๒๕๓๑ | — ทะเบียนไม่ได้ระบุหัวข้อ — | ๒๙ นาที | |
| — | ๑ ม.ค. ๒๕๓๒ | ปีใหม่แห่งอตัมมยตา | ๒๙ นาที | |
| — | ๑๙ พ.ค. ๒๕๓๒ | — ทะเบียนไม่ได้ระบุหัวข้อ — | ๒๔ นาที | |
| — | ๑๗ ก.ค. ๒๕๓๒ | — ทะเบียนไม่ได้ระบุหัวข้อ — | ๒๗ นาที |
ผู้ดำเนินรายการถาม ท่านตอบสด
| ครั้งที่ | วันที่ | หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง) | ความยาว | ฟัง |
|---|---|---|---|---|
| — | ไม่ระบุวัน · ๒๕๐๐ | พุทธศาสนากับสังคมไทย ถาม ตอบ ปัญหา (ต่อ) | ๑ ชม. ๒๒ นาที | |
| — | ไม่ระบุวัน · ๒๕๐๐ | พุทธศาสนากับสังคมไทย ถาม ตอบ ปัญหา | ๑ ชม. ๓๓ นาที | |
| — | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | เหตุแห่งการเกิดโรค | ๓๕ นาที | |
| — | ๒๒ ส.ค. ๒๕๓๓ | ถาม ตอบ ปัญหา | ๑ ชม. ๖ นาที | |
| — | ๙ มี.ค. ๒๕๓๔ | ธรรมะที่เกี่ยวกับอาจารย์ สัญญา ธรรมศักดิ์ | ๔๐ นาที |
อัดรวดเดียว ๔ ตอน — เนื้อหาซ้ำกับตอนที่ ๑๓–๑๖
| ครั้งที่ | วันที่ | หัวข้อ (ตามทะเบียนเสียง) | ความยาว | ฟัง |
|---|---|---|---|---|
| — | ๒๙ ก.ย. ๒๕๒๕ | มันมีตัวตนหรือไม่มีตัวตน | ๑ ชม. ๑๘ นาที |