Buddhadasa.org
หนังสือพระพุทธคุณคำกลอน › อ่านฉบับเต็ม

📖 พระพุทธคุณคำกลอน

ธรรมบรรยายของพุทธทาสภิกขุ — พระพุทธคุณคำกลอน

ℹ️ ข้อมูลเล่ม / รีวิว 📄 อ่านสแกนต้นฉบับ

น.9 บทที่ ๑. อรหํ. โอ้พระองค์ ทรงเป็นพระ อรหันต์ เพราะประหาน กิเลสา- สวะหาย เหตุแห่งทุกข์ ไหลลับ ไม่กลับกลาย ทุกข์จึงวาย ดายไป ไม่กลับคืน. กิเลสวัฏฏ์ ถูกขจัด ทลายลง วัฏฏ์ทั้งวง หักกระจาย ไม่อาจฝืน- หมุนต่อไป จึงได้ หยุด - เย็น - ยืน ควรชมชื่น ว่าท่านรอด เป็นยอดคน. ยอดมนุษย์ สูงสุด ด้วยคุณธรรม อยู่เหนือกรรม เหนือเหตุ และเหนือผล ถึงความว่าง ห่างทั่ว จากตัวตน นิรมล นิรทุกข์ วิมุกต์มวล.

น.10 ๒ บทที่ ๒. สมฺมาสมฺพุทฺโธ. โอ้พระองค์ ทรงเป็น พระสัมมา- สัมพุทธะ ศาสดา ทุกกระสวน รู้โดยชอบ พร้อมครบ จบกระบวน โดยพระองค์ เองล้วน ไร้ครูบา. ทรงแจ่มแจ้ง แทงตลอด อริยสัจจ์ สามัญญลักษณ์ ประจักษ์ชัด ตัดโมหา ปฏิจจ - สมุปปา- ทธัมมา อสังขตะ สังขตา ประจักษ์จริง. สัพพัญญู รู้แจ้ง ทุกแหล่งธรรม อาศัยอำ- นาจตรัส- รู้ยิ่ง ทรงมหิท- ธิปัญญา ทำให้ติง มาร พรหม วิ่ง หนีหน้า ไม่ท้าอะไร. บทที่ ๓. วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน. โอ้พระองค์ ทรงสมบูรณ์ ด้วยวิชชา และจรณะ ปฏิปทา อันยิ่งใหญ่ ทั้งสองธรรม สัมพันธ์ แก่กันไป มีผลได้ ถึงวิมุตติ สุดพรรณนา.

น.11 ๓ เพื่อความเป็น พระสัมพุทธ สุดประเสริฐ ที่สามารถ ก่อกำเนิด พระศาสนา ทำหน้าที่ รื้อขน เวไนยยา เพราะวิชชา- จรณะ- สัมปันโน. สมัยนี้ เรียกว่ามี ทั้งเทคนิค และเทคนีค เชี่ยวชาญ ชำนาญโข วิชชาการ วิธีการ ญาณภิยโย มอบมโน นมัสการ สมานใจ. บทที่ ๔. สุคโต. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม พระสุคต เพราะถึงบท อันสูงสุด เป็นวิสัย ชั้นโลกุตตร์ หลุดพ้น จากวัฏฏ์ตรัย อภิไธย เกิดขึ้นมา ว่า "ไปดี". หรือ "ถึงดี" คือถึงที่ แห่งนิพพาน ดับกิเลส ในสันดาน ทุกวิถี ถึงสภาพ นิรันดร นามกรมี ไพเราะดี ว่า "มหา สุญญตา".

น.12 ๔ อีกนามหนึ่ง ซึ่งไม่คุ้น หูคนนัก ถ้าประจักษ์ ก็เรียกว่า ถึง "ตถา" เพราะไม่เปลี่ยน แปลงอย่างไร ไร้เวลา ใครถึงแล้ว ก็เรียกว่า "ผู้ไปดี". บทที่ ๕. โลกวิทู. โอ้พระองค์ ทรงสมัญญา โลกวิทู ทรงหยั่งรู้ โลกธาตุ ทุกวิถี แม้วิจิตร พิสดาร ปานมณี ก็ไม่มี ส่วนที่ น่าติดพัน. ทรงทราบโลก และเหตุ ให้เกิดโลก ความดับโลก และทางถึง ความดับนั่น อยู่ในกาย มีชีวา น่าอัศจรรย์ รวมด้วยกัน อยู่ที่คู่ อายตนา. สัตว์โลกเกิด อยู่ในคู่ อายตนะ หลงตะกละ ทุกข์แสดง อย่างแรงกล้า ส่วนพระองค์ ทรงสภาพ เหนือโลกา เพราะรู้โลก จนเรียกว่า โลกวิทู.

น.13 ๕ บทที่ ๖. อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ยอดสารถี เพราะฝึกสัตว์ ที่พอมี นิสสัยอยู่ พอฝึกได้ ต่างต่างกัน ตามขั้นคู ฝึกแล้วรู้ ถอนพราก จากวัฏฏ์วน. เพราะพระองค์ ทรงเป็น สัพพัญญู ทรงล่วงรู้ วิสัยสัตว์ ไม่ขัดสน- ปาฏิหาริย์ ดักใจสัตว์ ถนัดจน- ยอมจำนน ดำเนินตาม พระองค์มา. ออกจากโลก พ้นโลก หมดโศกศัลย์ เป็นอรหันต์ ยอดสุด มนุสสา ประทานสิ่ง สูงเหลือ เหนือโลกา คือมรรคา พระนิพพาน ผ่านพ้นตาย. บทที่ ๗. สตฺถาเทวมนุสฺสานํ. โอ้พระองค์ ทรงเป็น พระศาสดา ของเทวา และมนุษย์ มีจุดหมาย สอนให้พ้น ทุกข์ภัย ทั้งใจกาย ถึงระดับ สุดท้าย สิ้นทุกข์เลย.

น.14 ๖ เทพกามา รูปา อรูปา มีสุขอย่าง โลกียา หลงเสวย ยังมีทุกข์ เพราะยึดมั่น กันอย่างเคย ทรงเปิดเผย สุขโลกุตตร์ วิมุตต์ไป. พวกมนุษย์ อุตลุด ในแหล่งทุกข์ บ้างล้มลุก ในอบาย ยิ่งร้ายใหญ่ ทรงเปิดเผย สุขโลกุตตร์ สุดทุกข์ภัย หมดทุกข์ได้ ทั้งเทวดา แลมนุษย์. บทที่ ๘. พุทฺโธ. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม ว่าพุทธะ ทรงทราบ ธรรมสัจจะ อันสูงสุด สามารถสั่ง สอนวิถี แห่งวิมุตติ ลุโลกุตตร์ รู้ระงับ ดับทุกข์ตน. อีกพุทธะ มีอัตถะ ว่า"ผู้ตื่น" อย่างสดชื่น จากความหลับ ที่สับสน สามารถปลุก สัตว์ทั้งหลาย ได้ตื่นจน ไม่มืดมนท์ ด้วยกิเลส- นิทรา.

น.15 ๗ อีกพุทธะ มีอัตถะ ว่า"เบิกบาน" เมฆหมอกไม่ พ้องพาน สักนิดหนา จึงสดใส สุกปลั่ง ดั่งจันทรา เพ็ญนภา ผ่องพิไล ไร้ละออง ฯ. บทที่ ๙. ภควา. โอ้พระองค์ ทรงนาม ภควา เพราะหนั่นหนา ด้วยภัค- ยธรรมผอง คือความดี มีอยู่ ทุกหมู่กอง ไม่มีพร่อง มีเปลี่ยน เสถียรธรรม. อนึ่งพระองค์ ทรงนาม ภควา เพราะแจกธรรม แก่ประชา เพื่ออุปถัมภ์ ให้หมู่สัตว์ พ้นวัฏฏ์ แห่งวงกรรม ไม่ชักนำ ภพใหม่ ให้ติดตาม. อนึ่งพระองค์ ทรงนาม ภควา ที่คบหา แห่งสัตว์ ในภพสาม ได้เป็นที่ พึ่งพา พยายาม มีโชคงาม ตามพระองค์ ทรงภัคยธรรม ฯ. [จบ พุทธนวารหคุณ ๙ บท]

น.16 พุทธสตารหคุณ หัวข้อคำบรรยาย อุบาลีพุทธคุณ ๑๐๐ บท บรรยาย ณ สวนโมกขพลาราม พ.ศ. ๒๕๒๐ ๑. ธีโร ๒. วีกตโมโห ๓. ปภินฺนขีโล ๔. วิชิตวิชโย ๕. อนีโฆ ๖. สุสมจิตฺโต ๗. พุทฺธสีโล ๘. สาธุปญฺโญ ๙. เวสมนฺตโร ๑๐. วิมโล ๑๑. อกถงฺกถี ๑๒. ตุสิโต ๑๓. วนฺตโลกามิโส ๑๔. มุทิโต ๑๕. กตสมโณ ๑๖. มนุโช ๑๗. อนฺติมสรีโร ๑๘. นโร ๑๙. อโนปโม ๒๐. วิรโช ๒๑. อสํสโย ๒๒. กุสโล ๒๓. เวนยิโก ๒๔. สารถิวโร ๒๕. อนุตฺตโร ๒๖. รุจิรธมฺโม ๘

น.17 ๙ ๒๗. นิกฺกงฺโข ๒๘. ปภาสกโร ๒๙. มานจฺฉิโท ๓๐. วีโร ๓๑. นิสโภ ๓๒. อปฺปเมยฺโย ๓๓. คมฺภีโร ๓๔. โมนปฺปตฺโต ๓๕. เขมงฺกโร ๓๖. เวโท ๓๗. ธมฺมฏฺโฐ ๓๘. สุสํวุตตฺโต ๓๙. สงฺคาติโค ๔๐. มุตฺโต ๔๑. นาโค ๔๒. ปนฺตเสโน ๔๓. ขีณสญฺโญชโน ๔๔. วิมุตฺโต ๔๕. ปฏิมนฺตโก ๔๖. โมโน ๔๗. ปนฺนธโช ๔๘. วีตราโค ๔๙. ทนฺโต ๕๐. นิปฺปปญฺโจ ๕๑. อิสิสตฺตโม ๕๒. อกุโห ๕๓. เตวิชฺโช ๕๔. พฺรหฺมสตฺโต ๕๕. นฺหาตโก ๕๖. ปทโก ๕๗. ปสฺสทฺโธ ๕๘. วิทิตเวโท ๕๙. ปุรินฺทโท ๖๐. สกฺโก ๖๑. อริโย ๖๒. ภาวิตตฺโต ๖๓. ปตฺติปตฺโต ๖๔. เวยฺยากรโณ

น.18 ๑๐ ๖๕. สติมา ๖๖. วิปสฺสี ๖๗. อนภิณโต ๖๘. โน อปณโต ๖๙. อาเนโช ๗๐. วสิปฺปตฺโต ๗๑. สมฺมคฺคโต ๗๒. ฌายี ๗๓. อนนุคตนฺตโร ๗๔. สุทฺโธ ๗๕. อสิโต ๗๖. อปฺปภีโต ๗๗. ปวิวิตฺโต ๗๘. อคฺคปฺปตฺโต ๗๙. ติณฺโณ ๘๐. ตารยนฺโต ๘๑. สนฺโต ๘๒. ภูริปญฺโญ ๘๓. มหาปญฺโญ ๘๔. วีตโลโภ ๘๕. ตถาคโต ๘๖. สุคโต ๘๗. อปฺปฏิปุคฺคโล ๘๘. อสโม ๘๙. วิสารโท ๙๐. นิปุโณ ๙๑. ตณฺหจฺฉิโท ๙๒. พุทฺโธ ๙๓. วีตธูโม ๙๔. อนุปลิตฺโต ๙๕. อาหุเนยฺโย ๙๖. ยกฺโข ๙๗. อุตฺตมปุคฺคโล ๙๘. อตุโล ๙๙. มหโต ๑๐๐. ยสคฺคปฺปตฺโต

น.19 คำกลอน อุปาลีพุทธคุณ ๑๐๐ บท บทสรุปคำบรรยายระหว่างวันที่ ๓๐ เมษายน ถึงวันที่ ๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๐ ธีรวรรค ที่หนึ่ง ๑. ธีโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าธีโร เพราะภิยโย ด้วยปัญญา อันกล้าแข็ง ดุจดัง ป้อมปราการ อันเกรียงแกร่ง และปราดเปรื่อง เรื่องเจาะแทง กิเลสมลาย ๒. วิกตโมโห. โอ้พระองค์ ทรงปราศ จากโมหะ ปัญญาจักษ์ุ แจ่มกระจะ และเฉิดฉาย ทรงเห็นชัด สัปปายะ และอบาย มีธรรมกาย เป็นพระองค์ ทรงความงาม. ๑๑

น.20 ๑๒ ๓. ปภินฺนขีโล. โอ้พระองค์ ทรงหัก ซึ่งเสาเขื่อน เคยตรึงจิต ไม่เขยื้อน ในภพสาม ทั้งในรูป และอรูป หรือกองกาม ไม่มีความ ตรึงจิต สักนิดเดียว. ๔. วิชิตวิชโย. โอ้พระองค์ ทรงพิชิต ได้พิชัย แก่หมู่มาร น้อยใหญ่ ไม่หวาดเสียว ไม่กลับแพ้ แก่อะไร เรื่อยไปเที่ยว ไม่ข้องเกี่ยว กับบ่วงมาร สถานใด. ๕ อนีโฆ. โอ้พระองค์ ทรงสมญา อนีโฆ ปริสุทโธ จากสิ่ง กระทบให้ ต้องทุกข์ยาก ลำบาก แห้งผากใจ มีพระทัย หยุดเย็น เป็นนิพพาน.

น.21 ๑๓ ๖. สุสมจิตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงมีจิต สม่ำเสมอ ไม่ล่อหลุบ ฟุบเพ้อ อย่างชาวบ้าน อนุสัย ไม่เหลืออยู่ ในสันดาน อาสวะ ไม่มีผ่าน เข้าออกเลย. ๗. พุทฺธสีโล โอ้พระองค์ ทรงสมญา พุทธศีล มีระบิล พุทธภาพ ที่เปิดเผย ทั้งปกติ มิแปรเปลี่ยน เพี้ยนจากเคย พวกเราเอ๋ย เปลี่ยนเรื่อยไป ไม่อยู่คง. ๘. สาธุปญฺโญ. โอ้พระองค์ ทรงสา- ธุปัญญา ที่มั่นคง แก่กล้า ไม่ใหลหลง สำเร็จประโยชน์ แจ่มกระจ่าง เป็นทางตรง ดียิ่งยง ตรงเหลือ เพื่อนิพพาน.

น.22 ๑๔ ๙. เวสมฺตโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าผู้ข้าม ซึ่งขวากหนาม ยิ่งใหญ่ ในสงสาร ทั้งดีชั่ว บุญบาป หยาบตระการ ล้วนกันดาร ขรุขระ ทรงละไป. ๑๐. วิมโล. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าวิมล เพราะผ่องพ้น กิเลสา- สวานฺสัย ไม่แปดเปื้อน เปื่อยพัง ทั้งนอกใน มีกายา วาจาใจ ไม่ปฏิกูล. สรุปวรรค ๑. ทั้งฉลาด ทั้งสะอาด เป็นปราชญ์แท้ กิเลสแม่ กิเลสลูก ประยุกต์สูญ ไม่มีปรุง จึงไม่มี ปฏิกูล บริบูรณ์ บริสุทธิ์ หยุดว่ายเวียน.

น.23 ๑๕ อกถังกถีวรรค ที่สอง บทที่ ๑๑. อกถงฺกถี. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม อกถังกถี เพราะไม่มี ข้อสงสัย ต้องไต่ถาม เรื่องดับทุกข์ ได้อย่างไร ไม่มีความ สงสัยตาม ที่คนเรา เฝ้าละเมอ. บทที่ ๑๒. ตฺสิโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าผู้อื่ม เพราะความปริ่ม อยู่ด้วยธรรม สม่ำเสมอ ไม่มีกิเลส ที่เป็นเหตุ ให้ทะเยอ ทะยานเห่อ หิวอะไร ไม่รู้พอ. บทที่ ๑๓. วนฺตโลกามิโส. โอ้พระองค์ ทรงคาย ซึ่งอามิส เครื่องย้อมติด น้อยใหญ่ ไม่เหลือหลอ อิฏฐารมณ์ ใดใด ไม่อาจรอ หรือหลอกล่อ ดวงใจ ให้ติดตั้ง.

น.24 ๑๖ บทที่ ๑๔ มุทิโต. โอ้พระองค์ ทรงมี มุทิตา ความอ่อนโยน นานา เพราะว่าหวัง จะเป็นมิตร แก่ปวงสัตว์ จัดประดัง ให้โลกหยั่ง สู่สภาพ ภราดร. บทที่ ๑๕. กตสมโณ. โอ้พระองค์ ทรงสำเร็จ เป็นอย่างดี ในหน้าที่ สมณะ ลือกระฉ่อน สงบเย็น เป็นนิพพาน อุดมพร ไม่มีร้อน แต่สักนิด เป็นพิษเลย. บทที่ ๑๖. มนุโช. โอ้พระองค์ ทรงกำเนิด แต่มนู เป็นมนู กว่ามนู ผู้เปิดเผย ธรรมศาสตร์ แห่งโลกุตตร์ สุดเปรียบเปรย ว่าใครเคย พบธรรมใด ใหญ่เปรียบปาน.

น.25 ๑๗ บทที่ ๑๗. อนฺติมสรีโร. โอ้พระองค์ ทรงประกาศ ชาติสุดท้าย ไม่เวียนว่าย อีกต่อไป ในสงสาร ดับกิเลส ตนหาย ได้นิพพาน ไม่มีการ ก่อร่าง สร้างภพใด. บทที่ ๑๘. นโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา นะระแท้ เพราะเปี่ยมแปล้ นรธรรม ล้ำสัตว์ไหน สามารถนำ สัตว์ทั้งหลาย ไปได้ไกล จากกิเลส ทุกข์ภัย ได้นิพพาน. บทที่ ๑๙. อโนปโม. โอ้พระองค์ ทรงสมญา อโนปโม เพราะความเป็น สัมพุทโธ ในทุกสถาน สมบูรณ์ด้วย เหตุและผล ทุกประการ สมบูรณ์ญาณ ไม่มีอะไร ให้อุปมา.

น.26 ๑๘ บทที่ ๒๐. วิรโช. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่านิรมล เพราะผ่องพ้น จากธุลี กิเลสา ไม่ฟุ้งออก ไม่ฟุ้งเข้า ไม่เนามนา เพราะอวิชชา ถูกทำลาย ให้สั้นไป. สรุปวรรค ๒. ทั้งสะอาด ทั้งฉลาด ทั้งเมตตา มากจนเหลือ อุปมา อย่างไรไหว ทั้งเทวา มานุษย์ วิมุตติไกล อยู่ในโลก ไม่มีภัย ในโลกลวง.

น.27 ๑๙ อสังสยวรรค ที่สาม บทที่ ๒๑. อสํสโย. โอ้พระองค์ ทรงสมญา อะสังสะโย เพราะความเป็น สัมพุทโธ สิ้นสงสัย ทรงทราบสิ่ง ควรทราบ เสร็จสิ้นไป ไม่เหลือไว้ ให้กังขา ทุกกรณี. บทที่ ๒๒. กุสโล. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม กุสโล ทรงเติบโต ด้วยกุศล จนเต็มที่ ทรงถือเอา เป็นปัญญา บารมี สามารถที่ ทลายกิเลส เฉทกระจาย. บทที่ ๒๓. เวนยิโก. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าผู้นำ สัตว์สิ้นสุด แห่งกรรม วิบากหาย สู่สภาพ แสนวิเศษ สะดวกดาย คือนำให้ หลุดรอด ยอดผู้นำ.

น.28 ๒๐ บทที่ ๒๔. สารถิวโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา สารถีประเสริฐ ทรงฝึกจิต พ้นเกิด แก่ตายมิหนำ ทรงฝึกสัตว์ ปฏิบัติ อยู่เหนือกรรม อยู่เหนืออำ- นาจกิเลส วิเศษงาน. บทที่ ๒๕. อนุตฺตโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา อนุตตโร ไม่อวดโอ้ แต่ยิ่งล้ำ ด้วยธรรมสาร ศีลสมาธิ ปัญญา วิมุตติญาณ บริสุทธิ์ ปริมาณ มากกว่าใคร. บทที่ ๒๖. รุจิรธมฺโม. โอ้พระองค์ ทรงมี ธรรมรส ที่ปรากฏ แก่สัตว์ ทุกวิสัย ล้วนชื่นชม บรมธรรม ล้ำเลิศใน ทุกดวงใจ ชื่นชม บรมธรรม.

น.29 ๒๑ บทที่ ๒๗. นิกฺกงฺโข. โอ้พระองค์ ทรงสิ้น สุดกังขา เพราะปัญญา ช่วยชุบ อุปถัมภ์ หมดสงสัย ในกิเลส และในกรรม ที่อาจนำ ให้เวียนว่าย ในวัฏฏ์วน. บทที่ ๒๘. ปภาสกโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ประภากร รังสีธรรม ประภัสสร ทุกแห่งหน สัตว์ทั้งหลาย ได้รับแสง แห่งธรรมยล หนทางตน ถูกต้อง คลองนิพพาน. บทที่ ๒๙. มานจฺฉิโท. โอ้พระองค์ ทรงตัด ซึ่งมานะ ได้ทรงละ ความหมายมั่น ทุกขั้นฐาน ไม่มีตน วนอยู่ ใน "ประมาณ" ว่าดีเลว หรือสมาน เสมอกัน.

น.30 ๒๒ บทที่ ๓๐. วีโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าวีโร มีวีรธรรม นำโผล่ จากโมหันธ์ ไม่รู้หวาด หวั่นไหว อะไรกัน จึงฟาดฟัน กิเลสมาร โล่งล้านไป. สรุปวรรค ๓. ทั้งสามารถ ทั้งฉลาด ทั้งบริสุทธิ์ มวลมนุษย์ และเทวา ได้อาศัย พระองค์เป็น ผู้นำ ข้ามวัฏฏภัย กรรมกระสัย ไตรภพสูญ อาดูรมลาย.

น.31 ๒๓ นิสภวรรค ที่สี่ บทที่ ๓๑. นิสโภ. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่านิสโภ เป็นอัคโค เพราะว่าเลิศ ด้วยจิตสูง เป็นเสฎโฐ ประเสริฐนัก เรื่องชักจูง เป็นเชฏโฐ คือจ่าฝูง สัตว์เวไนย. บทที่ ๓๒. อปฺปเมยฺโย. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าอดุลย์ เพราะทรงคุณ อันใครใคร ไม่วัดได้ ไม่อาจทำ อุปมา กันท่าไร สุดวิสัย ใช้ประมาณ การคำนึง. บทที่ ๓๓. คมฺภีโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าคัมภีร์ เพราะทรงมี ธรรมสภาพ เกินซาบซึ้ง ทรงทราบธรรม ลึกล้ำ เกินรำพึง ทรงลุถึง ธรรมลึก เกินตรึกตรอง.

น.32 ๒๔ บทที่ ๓๔. โมนปฺปตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าโมนบัตต์ มีโมนธรรม กำจัด สิ่งเศร้าหมอง ควบคุมจิต วิศิษฏ์ได้ ดังใจปอง ตามทำนอง มุนิมุนี ที่โลกลือ. บทที่ ๓๕. เขมงฺกโร. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าเขมกร เพราะทรงสอน เวไนยสัตว์ ตัดยึดถือ เกษมจาก สรรพพิษ กิตติระบือ ได้มีชื่อ ว่าศิษย์พระ เขมกร. บทที่ ๓๖. เวโท. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าทรงเวท เพราะทรงเดช เรืองแสง ดั่งแผลงศร ขจัดเสีย ซึ่งโมหันธ์ ทุกขั้นตอน ไม่กลับย้อน มาคลุมสัตว์ วิบัติไกล.

น.33 ๒๕ บทที่ ๓๗. ธมฺมฏฺโฐ. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม ธัมมัฏโฐ ดำรงอยู่ อย่างอ่าโอ่ ตามวิสัย ผู้ลุถึง โลกุตตร์ หลุดอาลัย อันยิ่งใหญ่ ในตัวเอง ทุกเพรงกาล. บทที่ ๓๘. สุสํวุตตฺโต. โอ้องค์พระ บรมครู สุสังวุตัตต์ ผู้ทรงอัต- ตภาพธรรม ล้ำสังขาร ไม่มีตน ใดด้วย อุปาทาน ชัชวาลย์ จากกิเลส เหตุจัดดี. บทที่ ๓๙. สงฺคาติโค. โอ้พระองค์ ทรงเป็น สังคาติโค มีมโน ก้าวออก นอกวิถี แห่งวัฏฏะ พ้นทั่ว ทั้งชั่วดี จึงไม่มี เครื่องข้อง ยึดครองใจ.

น.34 ๒๖ บทที่ ๔๐. มุตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่ามุตโต เพราะพ้นหลุด ผุดโผ จากวิสัย แห่งโลกีย์ กลายเป็น โลกุตตร์ไป จึงว่างไกล จากตนตัว เครื่องพัวพัน. สรุปวรรค ๔. ทั้งฉลาด ทั้งสามารถ ทั้งวิสุทธิ์ ทั้งวิมุตติ จากตัวตน พ้นโศกศัลย์ ตามพระองค์ ได้ไฉน อย่างไรกัน ควรพวกท่าน ตรองตรึก นึกได้เอง.

น.35 ๒๗ นาควรรค ที่ห้า บทที่ ๔๑. นาโค. โอ้พระองค์ ทรงสมญา นาคะประเสริฐ พระคุณเลิศ อุปมา พญาหัตถี ทั้งเข้มแข็ง ทั้งอ่อนน้อม พร้อมความดี ผลจึงมี ทั่วไกวัลย์ สุดพรรณนา. บทที่ ๔๒. ปนฺตเสโน โอ้พระองค์ บรมครู ผู้อิสระ กิเลสใด ไม่ประทะ ไปทุกท่า ทุกกาละ ทุกข์ใดใด ไม่บีฑา เรียกได้ว่า มีวิเวก เป็นเอกจริง. บทที่ ๔๓. ขีณสญฺโญชโน. โอ้พระองค์ ผู้ทรงสิ้น สิ่งผูกพัน ไม่เหลืออยู่ แต่สักชั้น วิสุทธิ์ยิ่ง อารมณ์ใด กิเลสใด ไม่พาดพิง จึงแน่วนิ่ง ไม่โคลงโยก; เป็นโลกอุดร.

น.36 ๒๘ บทที่ ๔๔. วิมุตฺโต. โอ้พระองค์ ผู้ทรงพ้น พิเศษแล้ว เพราะผ่องแผ้ว จากกองทุกข์ ทุกขนอน เพราะกิเลส ทำลายไป ในทุกตอน พ้นจากร้อน เหลือแต่เย็น เป็นนิพพาน. บทที่ ๔๕. ปฏิมนฺตโก. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าปฏิมันตก์ เพราะปัญญา สารพัน ทุกขั้นฐาน เกิดขึ้นเหมาะ เจาะแก่เหตุ ทุกฐานการ มีปฏิภาณ ผ่านไปได้ ไม่ติดตัน. บทที่ ๔๖. โมโน. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าโมโน ความหมายเดียว กับพุทโธ ไม่ผิดผัน เป็นมุนี มีโมนธรรม เป็นสำคัญ เครื่องฟาดฟัน อวิชชา ฝ่าออกไป.

น.37 ๒๙ บทที่ ๔๗. ปนฺนธโช. โอ้พระองค์ ผู้มีธง ลดลงแล้ว จึงผ่องแผ้ว จากอัตตา มานานุสัย ไม่อวดโอ้ โอหัง ดั่งใครใคร ที่ยกธง ขึ้นไสว คันใหญ่ยาว. บทที่ ๔๘. วีตราโค. โอ้พระองค์ ทรงปราศ จากราคะ เครื่องย้อมติด หลุดละ ไม่สืบสาว ไม่มีสี ใดใด ให้กลิ่นคาว อย่างที่ชาว โลกย้อม กันมอมแมม. บทที่ ๔๙. ทนฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าทันโต มีทะโม เป็นยอดธรรม ซ้ำของแถม คือสัจจะ จาคะ ขันตี แนม ปัญญาแถม ฝึกตนได้ ดั่งใจปอง.

น.38 ๓๐ บทที่ ๕๐. นิปฺปปญฺโจ. โอ้พระองค์ ทรงทำลาย สายระยาง ที่รุงรัง กีดขวาง อย่างห้วยหนอง ให้เชือนแช แก่การเดิน ในครรลอง แล้วลอยล่อง สู่จุดหมาย ได้ฉับไว. สรุปวรรค ๕. ทั้งฉลาด ทั้งสามารถ ทั้งไหวพริบ จึงเห็นการ ไกลลิบ ได้แจ่มใส ทั้งอดีต อนาคต จดกันไป ทุกทุกนัย ก็ถูกต้อง เป็นคลองธรรม.

น.39 ๓๑ อิสิสัตมวรรค ที่หก บทที่ ๕๑. อิสิสตฺตโม. โอ้พระองค์ ผู้อิสี สัตตมะ แสวงจน พบปะ คุณใหญ่หลวง เป็นองค์ที่เจ็ด แห่งอิสี ที่เด่นดวง สัตว์ทั้งปวง ได้ปรีดา เพราะบารมี. บทที่ ๕๒. อกุโห. โอ้พระองค์ ทรงสัจจ์เหลือ เหนือความคด ไม่มีเท็จ ไม่มีปด ทุกวิถี กิเลสไว้ ลวงใคร นั้นไม่มี สมเป็นที่ อุ่นใจ ไม่ระแวง. บทที่ ๕๓. เตวิชฺโช. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม ว่าไตรวิชช์ มีวิชชา ชวลิต ได้ส่องแสง รู้จักโลก รู้ช่วยโลก รู้จัดแจง ให้โลกแล้ง เลิกโศก ทุกโลกเย็น.

น.40 ๓๒ บทที่ ๕๔. พฺรหฺมสตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าพรหมสัตว์ ทรงเมตตา สารพัด จนสัตว์เห็น เป็นพระพรหม ที่เหนือพรหม อุดมเป็น ด้วยเชิงเช่น ที่อุดม กว่าพรหมปวง. บทที่ ๕๕. นหาตโก. โอ้พระองค์ ทรงเสร็จ จากการอาบ มรรคญาณ ล้างทั้งบาป และบุญหลวง สิ้นอาสวะ มีมะนะ ที่เด่นดวง อันโชติช่วง บริสุทธิ์ หยุดเปื้อนเลน. บทที่ ๕๖. ปทโก. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าปทโก มีสภาพ พุทโธ โผล่ให้เห็น พฤติกรรม แน่วหนัก มีหลักเกณฑ์ มุ่งความเย็น เป็นนิพพาน สถานเดียว.

น.41 ๓๓ บทที่ ๕๗. ปฺสฺสทฺโธ. โอ้พระองค์ ทรงระงับ ดับสันดาน สงบเย็น เป็นนิพพาน ไม่ซ่านเสียว ต่ออารมณ์ ใดใด ไม่ยึดเหนี่ยว ไม่เปล่าเปลี่ยว เพราะเมตตา วิหารธรรม. บทที่ ๕๘. วิทิตเวโท. โอ้พระองค์ ทรงธรรมกิตติ์ วิทิตเวท ปัญญาวุธ สุดวิเศษ ทรงอุปถัมภ์ ให้มนุษย์ พ้นหลุด จากกองกรรม เพราะเหตุอำ- นาจปัญญา มหาพลัง. บทที่ ๕๙. ปุรินฺทโท. โอ้พระองค์ ทรงขยี้ บุรีมาร คือกิเลส ในสันดาน พิษฉมัง ให้เหือดแห้ง หายไป ไร้กำลัง ทรงสอนสั่ง สาวกให้ ทำลายมาร.

น.42 ๓๔ บทที่ ๖๐. สกฺโก. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าศากยะ เป็นหน่อเนื้อ โอกกากะ อันกล้าหาญ แล้วเป็นจอม สัตว์ทั่ว ทุกจักรวาล ทรงปาฏิหาริย์ นำสัตว์ ขจัดภัย. สรุปวรรค ๖. ทั้งเยือกเย็น ทั้งฉลาด ทั้งอาจหาญ ทั้งเมตตา มากประมาณ ไม่หวั่นไหว ทรงขนสัตว์ จากวัฏฏ์วน พ้นออกไป อย่างน้อยได้ รู้ยับยั้ง พลังวน.

น.43 ๓๕ อริยวรรค ที่เจ็ด บทที่ ๖๑. อริโย. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าอริโย พระสัมมา สัมโพ- ธิญาณกล้า ตัดกิเลส เหตุแห่งวัฏฏ์ เต็มอัตรา ไม่มีข้า- ศึกใดเหลือ เชื้อต่อไป. บทที่ ๖๒. ภาวิตตฺโต. โอ้พระองค์ มีพระองค์ อบรมแล้ว มีสันดาน ผ่องแผ้ว จากอนุสัย ทุกบารมี เต็มล้น จนพระทัย วิมุตติไกล จากวัฏฏ์วน พ้นว่ายเวียน. บทที่ ๖๓. ปตฺติปตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าปัตติปัตต์ เพราะลุถึง ธรรมสัจจ์ สุขเสถียร กองกิเลส สูญกษัย ไม่เบียดเบียน ทุกข์เกษียณ เป็นนิพพาน กาลนิรันดร์.

น.44 ๓๖ บทที่ ๖๔. เวยฺยากรโณ. โอ้พระองค์ ทรงเผยอรรถ อย่างชัดแจ้ง ซึ่งความลับ รุนแรง แห่งทุกข์ขันธ์ ให้หมู่สัตว์ สลัดได้ ไม่ติดพัน ได้พากัน พ้นโศก โลกวิไล. บทที่ ๖๕. สติมา. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม สติมา เพราะเหตุว่า มีสติ เป็นวิสัย อวิชชา ไม่อาจจู่ สู่พระทัย ทุกข์น้อยใหญ่ ไม่อาจเกิด กวนกมล. บทที่ ๖๖. วิปสฺสี. โอ้พระองค์ ทรงสมญา วิปัสสี ความตื่นมี ในความหลับ ไม่สับสน อิริยา บถใดใด ไม่มืดมนท์ พระทศพล ญาณมี ทุกวี่วัน.

น.45 ๓๗ บทที่ ๖๗. อนภิณโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา อะนะภิณัต น้ำพระทัย ไม่ตระหวัด ไม่เหหัน ไม่แฟบฟุบ หุบเหี่ยว เพราะเกี่ยวพัน อารมณ์อัน ไม่อภิรมย์ ระทมใจ. บทที่ ๖๘. โน อปณโต. โอ้พระองค์ ทรงมี กมลจิต ไม่อาจฟุ้ง แต่สักนิด ในทุกวิสัย ความยั่วยุ แห่งอารมณ์ ระดมใส่ สักเท่าไร ใจไม่ฟู อยู่อย่างเดิม. บทที่ ๖๙. อาเนโช. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าอาเนช เหยื่อกิเลส สักเท่าไร มาใส่เสริม . น้ำพระทัย ไม่หวั่นไหว ไม่ถูกเติม ไม่ลดเพิ่ม แต่สักนิด จิตถาวร.

น.46 ๓๘ บทที่ ๗๐. วสิปฺปตฺโต. โอ้องค์พระ จอมมุนี วสีปัตต์ สามารถตัด เชื้อกิเลส เป็นเหตุถอน พระองค์ออก จากอำนาจ ดัสกร ที่เคยร้อน กลับหาย กลายเป็นเย็น. สรุปวรรค ๗. ทั้งมีพลัง ทั้งตั้งมั่น ทั้งขันแข็ง ทั้งส่องแสง สัตว์ทั้งหลาย ได้มองเห็น ธรรมที่ซึ้ง ถึงได้ ทุกประเด็น ความลำเค็ญ เศร้าโศก วิโยคไกล.

น.47 ๓๙ สัมมัคคตวรรค ที่แปด บทที่ ๗๑. สมฺมคฺคโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา สัมมัคคะโต สัมพุทโธ ผู้สหาย แห่งสัตว์ผอง เมตตาสัตว์ ทรงทำนุก ทุกทำนอง อยู่ในคลอง แห่งธรรม นำปลอดภัย. บทที่ ๗๒. ฌายี. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าฌายี ความเพ่งมี สูงสุด พุทธวิสัย เพ่งสมถะ จิตมั่นคง และว่องไว เพ่งปัญญา สว่างไสว ได้รู้จริง. บทที่ ๗๓. อนนุคตนฺตโร. โอ้พระองค์ ดำรงจิต เหนือกิเลส ทุกประเภท ไม่กลับ มาสู่สิง หายหน้าไป เปรียบได้ ดั่งฝูงลิง ที่ถูกยิง ตายหมด งดหลอกใคร.

น.48 ๔๐ บทที่ ๗๔. สุทฺโธ. โอ้พระองค์ ทรงมี บริสุทธิ์ เพราะวิมุตติ จากกิเลส ทุกวิสัย จากกองทุกข์ ทุกชนิด ไม่ติดพระทัย ดังน้ำกลิ้ง จากใบ ปทุมา. บทที่ ๗๕. อสิโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าอะสิต เพราะมีจิต ลุกระทั่ง วิสังขาร์ ไม่อาจเป็น หลักแหล่ง แห่งอวิชชา ทั้งทิฏฐิ และตัณหา ไม่เกาะกุม. บทที่ ๗๖. อปฺปกีโต. โอ้พระองค์ ไม่ทรงมี ที่หวาดกลัว เพราะไม่มี ตนตัว ที่มั่วสุม แห่งความอยาก ความติด ชีวิตรุม จะประชุม ตัวกู และของกู.

น.49 ๔๑ บทที่ ๗๗. ปวิวิตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงมี ความวิเวก เป็นธรรมเอก สงบสิ้น กิเลสอยู่ ในภายใน ไม่มียึด ซึ่งธรรมคู่ ภายนอกสู่ วิเวกได้ ไม่วุ่นวาย. บทที่ ๗๘. อคฺคปฺปตฺโต โอ้พระองค์ ทรงพระนาม อัคคะปัตต์ ทรงลุธรรม สารพัด ตามมุ่งหมาย ล้วนสูงสุด เป็นโลกุตตร์ แห่งธรรมกาย เรียกว่าได้ สิ่งเลิศสุด วิมุตติประจำ. บทที่ ๗๙. ติณฺโณ. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม ว่าติณโณ ดั่งผุดโผ ข้ามสมุทร สุดลึกล้ำ คือข้ามทั้ง กองกิเลส และกองกรรม การกระทำ เป็นเพียง กิริยา.

น.50 ๔๒ บทที่ ๘๐. ตารยนฺโต โอ้พระองค์ ทรงขนสัตว์ ข้ามสมุทร ให้พ้นหลุด จากห้วง แห่งสังสาร์ คือไม่เกิด กิเลสอยู่ ทางหู ตา ฯลฯ เลยได้นาม สมญา ว่าตาระยันต์. สรุปวรรค ๘. ทั้งข้ามเอง ทั้งช่วย ผู้อื่นข้าม ถึงที่สุด แห่งความ สุทธิสันติ์ ทั้งงามงด ทั้งสดใส ในอนันต์ แห่งนิรัน- ดรภาพ ทรงทราบเอง.

น.51 ๔๓ สันตวรรค ที่เก้า บทที่ ๘๑. สนฺโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าสันโต มีมโน กายา วาจาผอง รำงับได้ เพราะไม่มี กิเลสครอง อาสวะ ไม่ไหลนอง อีกต่อไป. บทที่ ๘๒. ภูริปญฺโญ. โอ้พระองค์ ทรงปัญญา อันหนาแน่น เปรียบดังแผ่น พสุธา ให้อาศัย หรือปัญญา ฝ่าทะลุ แผ่นดินไป หรือทนต่อ อารมณ์ได้ ดุจแผ่นดิน. บทที่ ๘๓. มหาปญฺโญ โอ้พระองค์ ทรงปัญญา มหาศาล ทุกเหตุการณ์ ทรงทราบได้ ดั่งถวิล ปัญญาสูง ปัญญาลึก ปัญญาอจินตย์ เป็นมุนินทร์ จอมปัญญา แก่กล้าจริง.

น.52 ๔๔ บทที่ ๘๔. วีตโลโภ. โอ้พระองค์ ทรงปราศ จากความโลภ ไม่อ้อมโอบ อารมณ์ใด ไว้สู่สิง อุปาทาน ทุกทุกแบบ ไม่แอบอิง แต่สักสิ่ง ว่าตัวเรา หรือของเรา. บทที่ ๘๕. ตถาคโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ตถาคต มีญาณจรด ถึงตถา ฆ่าความเขลา เข้าถึงแดน นิรันดร สอนพวกเรา เหมือนเทือกเถา แห่งพระองค์ ผู้ทรงญาณ. บทที่ ๘๖. สุคโต. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม พระสุคต ด้วยปรากฏ ว่าไปดี ทุกสถาน ขั้นสุดท้าย ได้ลุถึง ซึ่งนิพพาน เรียกว่าการ ถึงดี มีแต่เย็น.

น.53 ๔๕ บทที่ ๘๗. อปฺปฏิปุคฺคโล. โอ้พระองค์ หาไม่ได้ ผู้ใดเปรียบ เป็นคู่เทียบ หรือคู่ท้า หาไม่เห็น ทรงอยู่เหนือ รบรุก ทุกประเด็น อยู่เหนือเช่น เชิงกระเทียบ หรือเปรียบเปรย. บทที่ ๘๘. อสโม. โอ้พระองค์ ไม่ทรงมี ผู้ที่เสมอ ใครเผยอ เทียมพระองค์ ก็ทรงเฉย ที่ดีกว่า ไม่มีท่า จะมีเลย พวกเราเอ๋ย โชคดี ที่มีพระองค์. บทที่ ๘๙. วิสารโท. โอ้พระองค์ ทรงพระญาณ อันแกล้วกล้า เรียกได้ว่า วิสารท บทประสงค์ สิ่งใดใด ทรงทราบได้ ดั่งจำนง จึงได้ทรง ทราบสิ้น สรรพธรรม.

น.54 ๔๖ บทที่ ๙๐. นิปุโณ. โอ้พระองค์ ทรงปัญญา ละเอียดอ่อน ทุกขั้นตอน ช่วยชุบ อุปถัมภ์ ให้ทรงชนะ กองกิเลส และกองกรรม ทุกสดัมภ์ ทลายลง ตรงนั้นแล. สรุปวรรค ๙. ทั้งแกล้วกล้า ทั้งปัญญา ละเอียดอ่อน ทั้งลึกซึ้ง ทุกขั้นตอน ทุกกระแส แม้หมู่มาร ใดใด ใฝ่รังแก หรือเย้าแหย่ ก็พินาศ ปราศไปเอง.

น.55 ๔๗ ตัณหัจฉิทวรรค ที่สิบ บทที่ ๙๑. ตณฺหจฺฉิโท. โอ้พระองค์ ทรงทำลาย ข่ายตัณหา ดังพญา ปักษี มีฤทธิ์ใหญ่ ทำลายบ่วง แห่งวัฏฏะ ละทุกข์ไกล อารมณ์ไหน ก็ไม่มี ที่พันพาน. บทที่ ๙๒. พุทฺโธ. โอ้พระองค์ ทรงพระนาม ว่าพุทโธ เพราะมีโพ- ธิปัญญา อันกล้าหาญ เป็นผู้ตื่น จากหลับ อันเนิ่นนาน แล้วเบิกบาน สดสวย ด้วยปัญญา. บทที่ ๙๓. วีตธูโม. โอ้พระองค์ ทรงออก จากหมอกควัน ที่เคยกั้น ดวงใจ ไว้แน่นหนา คือหมอกแห่ง โมหะ อวิชชา ไม่กลับมา มืดมนท์ ผ่านพ้นไป.

น.56 ๔๘ บทที่ ๙๔. อนุปลิตฺโต. โอ้พระองค์ ไม่ทรงติด ในตังเหนียว ที่สัตว์โลก เกาะเกี่ยว แต่ไหนไหน คือตัณหา และทิฏฐิ วิมุตติไกล ไม่เป็นภัย ดังเช่นตัง รั้งนกตาย. บทที่ ๙๕. อาหุเนยฺโย. โอ้องค์พระ อาหุเนย- ยะบุคคล เป็นบ่อเกิด แห่งกุศล แก่สัตว์หลาย ไทยทาน เกิดบุญ คุณมากมาย มีพระกาย เป็นนาบุญ โลกอุ่นใจ. บทที่ ๙๖. ยกฺโข. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่าเป็นยักษ์ แปลกหูนัก บางคน ก็สงสัย ความจริงคือ สัตว์ต้องกลัว ทั่วโลกัย ต้องบูชา สุดใจ ให้เชื่อฟัง.

น.57 ๔๙ บทที่ ๙๗. อุตฺตมปุคุคโล โอ้พระองค์ ปัญญาคม อุดมบุรุษ เป็นมนุษย์ งามปลอด ยอดอรหัง เพราะลุถึง ซึ่งนิพพาน กิเลสพัง เป็นสรณะ มนุษย์ทั้ง เทพและพรหม. บทที่ ๙๘. อตุโล. โอ้พระองค์ ทรงพระคุณ ไม่วัดได้ เหนือการเปรียบ การบรรยาย ให้เสียงขรม เหตุว่ามี สุญญตา เป็นอารมณ์ โลกนิยม พระคุณเห็น เป็นอดุลย์. บทที่ ๙๙. มหโต. โอ้พระองค์ ทรงสมญา ว่ามหันต์ เพราะคุณอัน ล้ำเลิศ ประเสริฐสุนทร์ ทั้งลึกซึ้ง ใหญ่หลวง กว่าปวงคุณ ทั้งค้ำจุน โลกกว้าง ว่างทุกข์ภัย.

น.58 ๕๐ บทที่ ๑๐๐. ยสคฺคปฺปตฺโต. โอ้พระองค์ ทรงมี กิตติยศ กิตติศัพท์ ปรากฏ โลกไหนไหน กิตติคุณ ร่ำระบือ เลื่องลือไกล โลกน้อยใหญ่ ล้วนเคารพ ครบไตรทวาร. สรุปวรรค ๑๐. ทั้งเรื่องยศ เรื่องเดช เรืองกิตติศัพท์ ทั่วไกวัลย์ ยอมรับ สมณสาส์น ไว้เป็นหลัก ปฏิบัติ ขัดสันดาน มีนิพพาน เป็นที่หมาย ฝ่ายอนันต์. สรุปอุบาลีพุทธคุณ ๑๐๐ บท อุบาลี พุทธคุณ หนุนให้คิด มีนิมิต ร้อยรส บทแผกผัน หากผู้ใด ทำในใจ ไว้ทุกวัน จะพากัน แน่นหนัก รักพระองค์.

น.59 ๕๑ แม้เพียงแต่ ท่องบ่น สาธยาย ก็ยังเกิด ผลได้ ตามประสงค์ มีศรัทธา ปสาทะ ประสะลง อย่างมั่นคง เป็นอเวจจัป- ปสัทธา. ในพระพุทธ ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ให้เกิดองค์ อริยกัน- ต ศีลกล้า ครบเป็นองค์ โสตาปัต- ติยังคมา มั่นต่อหน้า อมตะ มหาทวาร. ต่อแต่นั้น มีแต่ จะก้าวไป ไม่มีอะไร อะไร จะตายด้าน จะเข้าสู่ อมตะ มหานิพพาน ได้ตามกาล อันสมควร ถ้วนทุกคน.

น.60 พิมพ์ที่ หจก. การพิมพ์พระนคร ๙๒-๙๖ ถนนบูรณศาสตร์ (แยกถนนบุญศิริ) กรุงเทพฯ ๒ นางอารี จุ้ยทรัพย์เปี่ยม ผู้พิมพ์และผู้โฆษณา พ.ศ. ๒๕๒๒ โทร. ๒๒๑๒๓๓๗

ถอดความจากไฟล์สแกน OCR ของต้นฉบับ อาจมีคำคลาดเคลื่อนจากการอ่านอักขระ — ตรวจสอบกับสแกนต้นฉบับที่หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ ได้ทุกตำแหน่งผ่านลิงก์เลขหน้า (น.xx) · เผยแพร่เพื่อการศึกษาโดยได้รับอนุญาต