น.230 ๑๘ เป็นการหมดเปลืองไม่มีประโยชน์ ต้องใช้ให้ถูกเรื่อง คือ ข้าม ข้ามน้ำ. วิชาความรู้หลักธรรมะ นี้ต้องใช้ไว้ข้าม ความทุกข์ ไม่ได้มีไว้เพื่อใช้ทำลายกันด้วยหอกคือปาก ทุ่มเถียงกัน ประณามกัน และก็อย่าได้ยึดมั่นถือมั่น จนถึงกับว่าขึ้นบกแล้ว ถึงฝั่งแล้ว ก็ยังไม่ยอมจากเรือ จะแบกเอาเรือไปด้วยนี่ธรรมะเปรียบเหมือนพ่วงแพ ไปดู- เถอะมีอยู่ในพระบาลีอลคัททูปมสูตร แห่งเดียวกันกับ ข้างต้น. ๗ ธรรมะที่ว่าเหมือนพ่วงแพนี้ หมายถึงสำหรับ ฆราวาสด้วย สำหรับบรรพชิตด้วยเหมือนกันทีเดียว ฉะนั้นถ้าเราถูกถามว่า ฆราวาสควรเรียนเรื่องอะไร ? เราก็ไม่ต้องให้เสียเวลาความคิดของเรา, ถ้าท่านอยาก จะมีความคิดของท่านก็ได้ ไม่ห้าม, แต่ถ้าเราตอบตามที่ พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ก็ว่า ฆราวาสควรเรียนสุตตันตะ ทั้งหลายที่เป็นตถาคตภาษิตเนื่องด้วยสุญญตา. สุต- ตันตะทั้งหลายนี้หมายถึงระเบียบของคำสอนที่จัดไว้ดีเป็น System ดี ก็เรียกว่าสุตตันตะ คือเนื้อหรือหัวใจของคำ
น.231 ๑๙ สั่งสอนที่จัดระเบียบไว้ดี ก็เรียกว่าสุตตันตะ สุตตะก็คือ สูตร, อันตะก็แปลว่าที่สุด, สุตตันตะก็แปลว่า สูตรที่ จัดไว้เป็นระเบียบเรียบร้อย เป็นเนื้อหาอย่างดี. เหมือน กับคำว่า เวทานตะ เวทะก็ความรู้ เวทานตะก็คือความรู้ ที่จัดไว้แต่เนื้อหาเป็นระเบียบเรียบร้อยอย่างดี. ขอให้จำ คำว่าสุตตันตะนี้ไว้ด้วย สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านได้ใช้คำนี้ บางคนมาแปลคำ ๆ นี้เสียว่า พระสูตร คนฟังเคยชินแต่เรื่องนิทานก็เข้าใจว่าเป็นเรื่องนิทาน ใน สูตรจะเป็นเรื่องนิทานไปไม่ได้ แต่ว่าคนทั้งหลายโดยมาก เข้าใจไปเสียอย่างนั้นแล้ว ไม่มีใครห้ามเขาได้ อาตมา อยากใช้คำที่พระพุทธเจ้าท่านใช้ อย่าให้ปนเปกันว่า "สุตตันตะ" เลย. สุตตันตะทั้งหลายที่เป็นตถาคตภาษิต คือที่พระพุทธเจ้าได้กล่าวและเนื่องด้วยสุญญตา. เรื่องนี้มี ฆราวาสไปทูลถามว่า ฆราวาสนี้จะประพฤติธรรมอย่างไร จึงจะเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขสิ้นกาลนาน พระพุทธเจ้า ท่านตรัสข้อนี้ เย เต สุตฺตนฺตา, สุตตันตะทั้งหลายเหล่า ใด; ตถาคตภาสิตา, เป็นคำกล่าวของตถาคต; คมุภีรา,
น.232 ๒๐ เป็นข้อความที่ลึกซึ้ง; คมฺภีรตฺถา, มีความหมายลึกซึ้ง; โลกุตฺตรา, เป็นเครื่องข้ามขึ้นเหนือโลก; สุญฺญตปฺปฏิสํยุ- ตา, เนื่องเฉพาะด้วยสุญญตา; ทั้งหมดนี่มันมีความสำคัญ อยู่ตรงที่ว่าเนื่องเฉพาะด้วยสุญญตา. คำว่า "สุญญตา" นี้ คงแปลกหูท่านนักศึกษาทั้งหลายแต่อย่าเพ่อท้อใจ เพราะ ว่าเป็นคำที่สำคัญที่สุดในพระพุทธศาสนา ขอให้สนใจฟัง. สุญญตา คำนี้แปลว่าความว่าง , สุญญตาแปลว่าความ ว่าง. แต่คำว่า "ว่าง” นี้มันมีหลายทางหลายความหมาย: สุญญตาของพระพุทธเจ้าไม่ได้หมายถึงว่างทางวัตถุ เช่น ว่างไม่มีอะไร ไม่มีวัตถุอะไร ไม่ใช่, เป็นเรื่องว่างทาง สติปัญญา เพราะสิ่งต่าง ๆ มีไปได้ จะมีเท่าไรเต็มไป ทั้งโลกก็ได้ แต่ตรัสว่าเป็นของว่าง หรือมีความว่าง เพราะว่าไม่มีอะไรที่เป็นตัวตนหรือของตนอยู่ในนั้น ทั้งนี้ ก็เพื่อความไม่ยึดถือสิ่งทั้งปวงอีกเหมือนกัน, ฆราวาส ควรเรียนภาษิตพระพุทธวจนะโดยตรงที่กล่าวถึงเรื่อง สุญญตา, ที่แล้วมามักจะเข้าใจผิดกัน ว่าเป็นเรื่องสูงเกิน ไปไม่เกี่ยวกับฆราวาส. เพราะไม่เคยได้ยินได้ฟังพระพุทธ-
Buddhadasa