สันติภาพเริ่มที่ชีวิตเย็น — อย่าให้เนื้อตัวเราเป็นที่ตั้งแห่งวิกฤตการณ์
📖 อ่านฉบับเต็ม 📄 อ่านสแกนต้นฉบับ 🎧 ฟังเสียงบรรยาย (๑๓ ตอน)คำบรรยายประจำวันเสาร์ ภาคอาสาฬหบูชา ณ ลานหินโค้ง สวนโมกข์ ว่าด้วยหัวข้อที่ท่านพุทธทาสถือเป็นปณิธานข้อสุดท้ายของชีวิต — การทำโลกให้มีสันติภาพ ฉบับนี้จัดพิมพ์ร่วมกับ "โครงการพุทธทาสกับสันติภาพของโลก" ของศูนย์สืบอายุพระพุทธศาสนา วัดชลประทานรังสฤษฎ์
วิธีเข้าเรื่องของท่านไม่ใช่การเมืองระหว่างประเทศ แต่คือการสืบสาวมูลเหตุของวิกฤตการณ์กลับมาที่ตัวคน — "อย่าให้เนื้อตัวของเราเป็นที่ตั้งแห่งวิปริตหรือวิกฤตการณ์เลย" สิ่งที่ดีที่สุดที่มนุษย์ควรจะได้จากการเกิดมาคือ "ชีวิตเย็น" และต้องเย็นกันได้ที่นี่และเดี๋ยวนี้ ไม่ใช่ฝากไว้ต่อตายแล้ว เมื่อบุคคลเย็นได้ สันติภาพในครอบครัว ในบ้านเมือง และในโลกจึงเป็นไปได้ตามลำดับ
ท่านสรุปเงื่อนไขของสันติภาพไว้ที่ "สัมมาญาณะ" — ความรู้ชอบที่ทำให้ไม่มีปัญหาเกิดขึ้น พร้อมภาพเปรียบที่จำง่ายว่าโลกที่ยังไม่มีสัมมาญาณะก็เหมือนคน "ยกแก้วเหล้าขึ้นเทิดทูนบนหัว แล้วให้พรกันด้วยน้ำเหล้า" เหมาะสำหรับผู้สนใจความคิดทางสังคมของท่านพุทธทาสในบั้นปลาย