ปาฐกถา ความสงบ ที่พุทธสมาคมแห่งประเทศไทย

๒๘ มิถุนายน ๒๔๘๕ ณ หอสมุดมหามกุฏราชวิทยาลัย — แปล นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ ใหม่ว่า สุขอื่นนอกจากความสงบเป็นไม่มี

ฉบับพิมพ์ในคลังระบุโอกาสไว้ตรง ๆ ว่า ปาฐกถาเรื่อง ความสงบ ท่านพุทธทาสแสดงที่พุทธสมาคม เมื่อ วันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๔๘๕ และหน้าเปิดเรื่องระบุสถานที่ว่า ณ หอสมุดมหามกุฏราชวิทยาลัย กรุงเทพฯ คำนำยังบอกอีกว่าเรื่องนี้ อยู่ในชุดเดียวกับวิถีแห่งการเข้าถึงพุทธธรรม ซึ่งตรงกับชื่อเต็มที่ปฏิทินชีวิตบันทึกไว้ว่า ความสงบในฐานะเป็นผลแห่งการเข้าถึงพุทธธรรม

ท่านเปิดปาฐกถาด้วยการเลือกพระพุทธภาษิตที่สั้นที่สุดแต่อมความมากที่สุดมาเป็นหัวข้อ คือ นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ แล้วแปลใหม่ว่า สุขอื่นนอกไปจากความสงบแล้ว เป็นไม่มี พร้อมเตือนผู้ฟังไว้ล่วงหน้าว่าบางท่านอาจไม่ชอบใจเพราะเชื่อว่าคนขั้นโลก ๆ ไม่ควรสนใจความสงบ ควรปล่อยให้เป็นเรื่องของนักปฏิบัติชั้นสูง

โครงเรื่องเดินจากการแยกความสงบแท้ออกจากความสงบเทียม โดยยกอุปมาง่าย ๆ ว่าคนปวดท้องที่กินยาระงับปวดกับคนที่หายปวดจริง ได้ความสงบไม่เท่ากัน จากนั้นไล่ระดับความสงบจากที่พบง่ายไปหาที่พบยาก จนถึงความสงบที่เรียกว่านิพพาน ซึ่งท่านเรียกในปาฐกถานี้ว่า ความสงบอันยิ่งใหญ่ บรมสันติ

ข้อที่คำนำชี้ว่าน่าตื่นเต้นที่สุดคือ ผู้ที่พบความสงบอันยิ่งใหญ่นี้แล้วจะรู้ได้เองว่าสัญชาตญาณต่าง ๆ เกิดขึ้นมาอย่างไรและสิ้นสุดลงแค่ไหน และจะเห็นว่าความสงบนี้ทำให้กิเลสละลายหายไปเอง โดยไม่ต้องบังคับหรือข่มไว้เลย

เล่มพิมพ์โดยพุทธนิคม เชียงใหม่ เมื่อ ๒๔๙๕ จำนวน ๑,๐๐๐ ฉบับ เป็นอันดับที่ ๔ ของสำนัก และมีหน้า แก้คำผิดก่อนอ่าน พิมพ์ไว้ต้นเล่มตามธรรมเนียมหนังสือธรรมทานยุคนั้น

กำลังโหลดรายละเอียด…