คนที่มาเพื่อปฏิบัติ ๒๕๑๐–๒๕๓๖

ชุดนี้ต่างจากชุดอื่นตรงที่ผู้ฟังไม่ได้มาฟังธรรม แต่มาลงมือปฏิบัติ เป็นหลักสูตร — และหลายกลุ่มเป็น “ครูของครู”: พระธรรมทูตที่จะออกไปเผยแผ่ · พระวิปัสสนาจารย์ที่สอนกรรมฐานอยู่แล้ว · ครูบาอาจารย์ที่มาเข้าค่ายดับทุกข์ · ทะเบียนเก็บไว้ ๑๑๙ ครั้ง รวม ๑๓๓ ชม. ๕๘ นาที ระหว่าง ๒๕๑๐–๒๕๓๖

นาฬิกาที่อยู่ในเทป

ลักษณะที่ชี้ว่านี่เป็นหลักสูตรจริง ไม่ใช่การมาเยือน คือท่านบอกเวลาก่อนเริ่มพูด ทุกครั้ง เหมือนลงชื่อเข้าคาบเรียน

วันที่ ๑๗ เมษายน สำหรับพวกเราได้ล่วงมาถึงเวลา ๕ นาฬิกาแล้ว เราจะได้เริ่มการอบรมของเราด้วยการที่จะเกี่ยวกับบางสิ่งบางอย่างต่อไป สำหรับวันนี้ กระผมอยากจะพูดเรื่องการประหยัด ในฐานะเป็นสิ่งจำเป็นอย่างหนึ่ง เกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่เผยแผ่พระพุทธศาสนา

ครั้งที่ ๗ “การประหยัด” · อบรมพระธรรมทูต ๒๕๑๐ · ๑๗ เมษายน ๒๕๑๐

ในบรรดา ๑๑๙ รายการ มี ๑๒ ม้วนที่ท่านประกาศเวลาไว้ในเทปเอง ตอนเริ่มพูด · เวลาที่พบฝั่งเช้าคือ 04.30 · 05.00 น. และฝั่งค่ำคือ 19.30 · 20.40 · 21.00 · 21.30 น. — ยืนยันว่าหลักสูตรพระธรรมทูต เดินวันละสองรอบจริง

สังเกตคำแทนตัวเอง — กับพระธรรมทูตท่านใช้ “กระผม” ซึ่งไม่ปรากฏในชุดอื่น ที่ทำมาเลย (กับฆราวาสใช้ “อาตมา” · กับพระนิสิตใช้ “ผม” · กับเด็กใช้ “ฉัน”)

ทำไมต้องเช้ามืด

ในค่ายดับทุกข์ ๒๕๓๓ ท่านอธิบายเหตุผลของเวลาไว้ตรง ๆ ด้วยอุปมาที่กลายเป็น คำทักทายของคำบรรยายครั้งนั้นไปเลย

การที่เราเลือกเวลาพูดกันอย่างนี้ ก็เพราะเหตุผลบางอย่าง เวลาตื่นนอนใหม่ๆอย่างนี้ จิตเหมาะสมกว่าเวลาอย่างอื่น คือมันยังว่างอยู่ หรือว่าน้ำชามันยังไม่ล้นถ้วยก็ได้

ครั้งที่ ๑ “ปัญหาคาราคาซังที่ควรปรารภ” · ค่ายดับทุกข์ · ๗ เมษายน ๒๕๓๓

คำทักทายที่แรงที่สุดในทะเบียน

คำบรรยายเดียวกันนั้นเปิดด้วยการเรียกผู้ฟัง — ซึ่งเป็นครูบาอาจารย์ — ด้วยชุดอุปมา สามอย่างติดกัน

ท่านสาธุชน ผู้มีความสนใจในธรรม ท่านครูบาอาจารย์ ผู้มีอาการแห่งน้ำชาล้นถ้วย แห่งกระเชอก้นรั่ว และอาการแห่งแม่ปูที่เดินตรงๆ ให้ลูกดูไม่ได้ทั้งหลาย อาตมาขอแสดงความยินดี ในการมาของท่านทั้งหลาย สู่สถานที่นี้ ในลักษณะอย่างนี้

ครั้งเดียวกัน — ๗ เมษายน ๒๕๓๓

สามอุปมานี้คือโรคของครูตามลำดับ: น้ำชาล้นถ้วย = รู้มาแล้วจนรับใหม่ไม่ได้ · กระเชอก้นรั่ว = รับแล้วไม่เหลือ · แม่ปูสอนลูกเดินตรง = สอนสิ่งที่ตัวเองทำไม่ได้

เมื่อผู้ฟังเป็นครูสอนกรรมฐานอยู่แล้ว

ชุดพระวิปัสสนาจารย์ (๓๔ ครั้ง) ผู้ฟังคือพระที่สอนกรรมฐานเป็นอาชีพ · ม้วนแรกของปี ๒๕๑๕ เก็บบรรยากาศก่อนเริ่มไว้ทั้งหมด — ไมค์เสีย ท่านพูดสำเนียงใต้ และเปิดประชุมด้วยการถามผู้ฟังว่าจะให้พูดเรื่องอะไร

นี่มาพร้อมกันแล้วหรือยัง มานั่งใกล้ๆไม่ได้ยิน เครื่องขยายเสียงใช้ไม่ได้ เอ้า,ปรึกษากันก่อน จะปรึกษากันเรื่องอะไร จะพูดกันเรื่องอะไร … เปิดประชุมเลย ผมก็อยากทราบว่าพูดเรื่องอะไรดี

ครั้งที่ ๑ · อบรมพระวิปัสสนาจารย์ ๒๕๑๕ · ๑๗ มีนาคม ๒๕๑๕ (ถอดเสียงกำกับว่า “เป็นภาษาใต้”)

จากนั้นวิทยากรกล่าวรายงาน ซึ่งทำให้รู้ข้อมูลที่ทะเบียนไม่ได้บันทึก — พระวิปัสสนาจารย์ ๓๐ รูป มาจากต่างจังหวัดต่างสำนัก และอบรมที่วัดปรินายก กรุงเทพฯ มาแล้ว ๑ เดือน ๑๕ วัน ก่อนมาต่อที่สวนโมกข์

และท่านวางบทบาทตัวเองในหลักสูตรนั้นไว้ชัดว่าไม่ใช่มาสอนวิชา

ในวันแรกนี้ ผมจะขอกล่าวในลักษณะเป็นการต้อนรับ ไม่ใช่โอวาทอะไรมากมาย และแม้ในวันต่อไปก็จะขอกล่าวในลักษณะการถวายความคิดเห็นซึ่งก็เป็นโอวาทโดยอ้อม ทั้งนี้เพราะว่าส่วนหลักวิชานั้นก็ได้อบรมกันมามากแล้ว แต่มันยังเหลือปัญหาแวดล้อมต่างๆ

ครั้งเดียวกัน

ฆราวาสที่มาปฏิบัติ

สองกลุ่มท้ายเป็นฆราวาส (๒๐ + ๒๓ ครั้ง) และอยู่ในช่วงท้ายชีวิตท่าน ทั้งหมด — ๒๕๓๓ ถึง ๒๕๓๖ · รายการสุดท้ายคือคณะสมาธิภาวนา ๒๖ มีนาคม ๒๕๓๖ ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายก่อนท่านอาพาธหนัก · ท่านยังตั้งเป้าไว้ที่ปลายทางเดิม

ทำความเข้าใจในพระพุทธศาสนาโดยหวังว่าจะให้ถึงที่สุด คือ การบรรลุสิ่งที่ควรจะบรรลุ ที่เรียกกันว่า ที่สิ้นสุดแห่งความทุกข์ … ท่านเรียกว่า พระนิพพาน แต่นี้อาจจะสูงไปๆ รู้สึกว่าสูงไปจนใครๆ ก็ไม่กล้า

“สมาธิเป็นประมุขแห่งการทำจิตไม่ให้มีอารมณ์” · คณะสมาธิภาวนา · ๒๖ มีนาคม ๒๕๓๖

ตารางเสียงทั้งหมด

แบ่ง ๔ กลุ่ม (๔๒ · ๓๔ · ๒๐ · ๒๓ รายการ) แล้วเรียงตามเวลา · ความยาวทุกช่องวัดจากไฟล์เสียงจริงด้วย ffprobe

พระธรรมทูต ๒๕๑๐–๒๕๒๔ ๔๒ รายการ · ๓๗ ชม. ๑๔ นาที

หลักสูตรวันละสองรอบ — เช้ามืดและหลังค่ำ · ท่านเรียกตัวเองว่า “กระผม”

พระวิปัสสนาจารย์ ๒๕๑๕–๒๕๓๒ ๓๔ รายการ · ๓๔ ชม. ๓๙ นาที

พระที่สอนกรรมฐานอยู่แล้ว มาจากต่างจังหวัดต่างสำนัก

ผู้ปฏิบัติจิตตภาวนา (คนไทย) ๒๕๓๓–๒๕๓๖ ๒๐ รายการ · ๒๗ ชม. ๒๘ นาที

ฆราวาสและอุบาสก–อุบาสิกา · รวมคณะสิกขกามณีอุบาสิกา

ค่ายดับทุกข์ ๒๕๓๓ ๒๓ รายการ · ๓๔ ชม. ๓๖ นาที

คอร์สที่มีชื่อของตัวเอง — ผู้ฟังส่วนใหญ่เป็นครูบาอาจารย์