Buddhadasaน.7 ท่านสาธุชน ผู้มีความสนใจในธรรม ทั้งหลาย , การบรรยายประจำวันเสาร์ แห่งภาควิสาขบูชา ใน ชุด คู่มือจำเป็นสำหรับการศึกษาและปฏิบัติ เป็นตอนที่ ๘ ใน วันนี้. อาตมาจะได้บรรยายโดยหัวข้อว่า วิธีการใช้อานา- ปานสติ ให้เป็นประโยชน์แก่กิจการในบ้านเรือน ใน บ้านเรือน. ฟังดูก็แปลกดี ในบ้านเรือน ในที่นี้หมายความว่า ไม่ได้เกี่ยวกับธรรมะโดยตรง, แต่จะเอามาใช้ในบ้าน เรือน ในการประกอบอาชีพ ในการดำรงชีวิต ในการเยียวยา แก้ไขปัญหาอย่างบ้านเรือน โรคภัยไข้เจ็บ เป็นต้น. ธรรมบรรยายประจำวันเสาร์ ๓๐ เมษายน ๒๕๓๑
น.8 ๒ ข้อนี้มันมีปัญหาอยู่บางอย่าง คือ คนโดยมากไม่ ยอมเชื่อว่า ธรรมะอันสูงสุดในพระพุทธศาสนานั้น จะ เอามาใช้ได้ในบ้านเรือน หรืออย่างธรรมดาสามัญ มีคน เคยกล่าวกระแนะกระแหน, ด่านั่นแหละพูดกันตรงๆ ว่า อาตมานี้เอาธรรมะของพระพุทธเจ้ามาใช้ในเรื่องบ้านเรือน ซึ่ง ไม่ถูก หรือผิด หรือ จะเป็นมิจฉาทิฏฐิไปเลย, เช่นว่าอริย- มรรคมีองค์ ๘ ไม่อาจจะเอามาใช้ในบ้านเรือน มีแต่สำหรับ จะไปนิพพานเท่านั้น, อาตมาก็บอกว่า โอ้ ยิ่งกว่านั้นอีก โพชฌงค์ ๗ ที่ทำให้ตรัสรู้นั่นแหละ เอามาใช้ในบ้านเรือน ทำไร่ทำนาก็ได้ นี้ก็ได้พูดกันมา. เดี๋ยวนี้ค่อยยังชั่ว ลดผู้ คัดค้านลงไปได้มาก, เดี๋ยวนี้ก็ยังจะพูดต่อไปว่า มันใช้ได้, อย่าได้เข้าใจไปถึงว่า ธรรมะชั้นสูง ที่ไปบรรลุมรรค ผล นิพพานนั้น จะเอามาใช้ในประโยชน์ทั่วไปไม่ได้ ; เอา มาใช้ได้ เอามาใช้ได้ ดูเอาเองเถิด. ความเพียร หรือ อิทธิบาท หรือ พละ หรือ อินทรีย์ เหล่านี้ ซึ่งเป็นโพธิปักขิยธรรม นั่นแหละ เอา มาใช้ได้ที่บ้านที่เรือน แม้แต่จะทำไร่ทำนา, ถ้าประกอบไป ด้วยธรรมเหล่านี้แล้วก็ทำได้ดี มีผลดี. เราจะต้องรู้จักนำ
น.9 ๓ มาใช้ให้ถูกเรื่อง แล้วมันก็ใช้ได้, อยากจะยกตัวอย่าง ว่า ของบางอย่างที่มันมีค่ามาก ถ้าจำเป็นจะต้องเอามาใช้อย่าง ของมีค่าน้อย หรือไม่มีค่ามันก็ได้เหมือนกัน, ทำไมจะไม่ได้. สมมติว่า เพชรพลอย แพงมาก เราจะเอามาใช้เป็นกระสุน ยิงหนังสติ๊กไม่ได้หรือ ? ถ้าเอามาใช้มันก็ได้, ทำไมมันจะ ไม่ได้, ว่าแต่ว่าจะเอามาใช้ หรือไม่เอามาใช้เท่านั้นแหละ. หรือว่า ทองคำ นี้ ถ้าไม่มีเหล็กขึ้นมา จะเอามาใช้ทำลูกกระสุน บรรจุกระบอกปืนยิงคนได้หรือไม่ได้ มันก็ได้เหมือนกัน. นี้ จะต้องรู้ไว้ว่าถ้ารู้จักใช้แล้วมันก็ใช้ได้กว้างขวาง, เพียงแต่ว่า มันไม่จำเป็นที่จะต้องใช้ หรือมันสงวนไว้ใช้อย่างอื่นดีกว่า. แต่เดี๋ยวนี้ถ้าจำเป็นมันก็ต้องใช้ได้ สำหรับอานาปานสตินี้ เอามาใช้ได้อย่างไม่ฝืน ไม่ฝืนความรู้สึกหรือไม่ฝืนเหตุผลอะไร เลย, เอาเรื่องอานาปานสติมาใช้กับกิจการบ้านเรือน ทั่วไป กี่เรื่อง ๆ ก็ได้, เดี๋ยวก็จะได้บรรยายกันไปตามลำดับ เอาเรื่องไปนิพพานมาใช้ในการทำนาก็ได้ อย่า ว่าแต่เรื่องอานาปานสติส่วนหนึ่งเลย, โพชฌงค์ ๗ : สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา ๗ ประการนี้ เอามาใช้เรื่องทำนาก็ได้ ว่ากันย่อ ๆ ว่า ; สติ ข้อแรก
น.10 ๔ ระลึกถึงเรื่องที่จะต้องทำนา, จะต้องหาน้ำ หาท่า หาข้าว หาพืช หาอะไรต่าง ๆ ระลึกแล้วก็เลือกเป็นธัมมวิจยะ เลือกที่ดีที่สุด ที่เหมาะสมที่สุด, แล้วก็ ใช้ความเพียร ทำ ลงไป, แล้วก็มี ปีติ สำหรับให้เกิดกำลังใจ ในการที่จะทำ อย่างสนุกสนาน, แล้วก็มีความสงบระงับเข้ารูปเข้ารอยเป็น ปัสสัทธิ, มีสมาธิ ในการกระทำถึงที่สุด, แล้วก็ รอว่าเมื่อ ไรมันจะออกเป็นรวงข้าวมา. นี่ สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ บัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา ในโพชฌงค์ ๗ เอามาใช้ทำนา นี่เรื่องไปนิพพาน เอามาใช้ ในเรื่องการทำนาก็ได้ ถ้ารู้จักใช้. ใช้อานาปานสติตามธรรมชาติ. เดี๋ยวนี้จะพูดเฉพาะเรื่องอานาปานสติ ซึ่งได้บรรยาย มาโดยละเอียดแล้ว ในการบรรยายครั้งก่อน ๆ ว่า ทำกัน อย่างไรจึงจะเป็น อานาปานสติที่สมบูรณ์ แล้วก็ ใช้ได้ สารพัดอย่าง. ในชั้นแรกนี้ เราจะ ต้องนึกถึงประวัติความเป็น มาของคำว่าอานาปานสต นี้กันเสียก่อนว่า มันมีมาตั้งแต่