Buddhadasaน.27 ๑๙ ศาสดา ๙ แล้วพระพุทธคุณก็ ๙ แล้วมรรค ๔ ผล ๔ นิพพาน ๑ ก็ ๙ รวมเป็น สาม ๙ ๙ สามหนก็ ๒๗. ขอให้จำให้ได้ แม้แต่เป็นความจำก็ขอให้จำให้ได้, แล้วก็ขอให้ปฏิบัติให้ได้, แล้วก็ขอให้บรรลุผลเหล่านั้นให้ได้ โดยนึกถึงพระคุณของแม่ เป็นกิจกรรมที่เรียกด้วยเกียรติยศ อันสูงสุดว่า ธรรมมาตา ธรรมมาตา ธรรมมาตา มารดา แห่งพระธรรม, ธรรมมาตา มารดาแห่งพระธรรม. นี่อยาก จะพูดถึงคำ ๆ นี้สักล้านครั้ง ล้าน ๆ ครั้ง ธรรมมาตา มารดา แห่งพระธรรม ทั้งโดยปริยัติ โดยปฏิบัติ และโดยปฏิเวธ ธรรมมาตาเป็นมารดาแห่งพระธรรม. ขออย่าได้อวดดีไปเลย ถ้าไม่มีคุณแม่แล้ว ก็จะ ไม่มีอะไรเหลือ ถ้าไม่มีคุณแม่แล้ว มันก็ไม่มีอะไรเหลือ ต้องมีพระคุณชั้นสูงสุด คือโดยปริยัติ โดยปฏิบัติ โดยปฏิเวธ อย่างที่กล่าวมาแล้วว่า : โดยปริยัติเป็นนวังคสัตถุศาสน์, โดย ปฏิบัติก็เป็นพระพุทธคุณ, โดยปฏิเวธก็เป็นมรรค ผล นิพพาน. ในที่สุดนี้ก็เรียกว่า ได้แสดงคุณของแม่ในลักษณะ ที่ว่า แม่ของเราประกอบอยู่ด้วยองค์ประกอบ ถ้านับว่าเป็นก้าว
น.28 ๒๐ ย่าง ก็เป็นก้าวย่างด้วยคุณธรรม ด้วยปริยัติ ด้วยปฏิบัติ ด้วย ปฏิเวธ. ท่านมีการก้าวไป แล้วก็มีการลุถึง ท่านประกอบ อยู่ด้วยคุณที่ควรประกอบ แล้วท่านก็มีการก้าวไป แล้วก็มีการ บรรลุถึง: แม่ประกอบอยู่ด้วยคุณค่าเหล่านี้ เป็นธรรมมาตา ประกอบอยู่ด้วยพระพุทธคุณ ๙ ประกอบอยู่ด้วยโลกุตตรธรรม ๙ และนวังคสัตถุศาสน์ ๙ ก็รวมเป็น ๓ ส่วน ๓ ภาค. บทบาทของคุณแม่ ฟังให้ดี ถ้าฟังไม่ดี มันจะไม่มี เรื่องของคุณแม่ ถ้ามีเรื่องของคุณแม่ มันจะสมบูรณ์อยู่ด้วย ปริยัติ ด้วยปฏิบัติ ด้วยปฏิเวธ. ใช้คำว่าแม่เพียงคำเดียว ก็ยัง สามารถที่จะประกอบอยู่ด้วยปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ เอาพ่อ ไปทิ้งเสียทีก็ได้ ขอให้เหลือสูงสุดแต่ว่าแม่ ๆ เพียงคำเดียว ก็ยังประกอบได้อยู่ด้วยพระคุณ คือปริยัติ ปฏิบัติ ปฏิเวธ อย่าง สมบูรณ์. ขอให้ตอบแทนพระคุณของแม่อย่างนี้ อย่าเป็น คนอกตัญญู อย่าเป็นลูกอกตัญญู ขอให้รู้พระคุณของแม่ ในฐานะปริยัติ ในฐานะปฏิบัติ ในฐานะปฏิเวธกัน ด้วยกันจง ทุก ๆ คน.
น.29 ๒๑ ปาฐกถาธรรมในวันนี้ พูดด้วยเรื่องแม่ ๆ ๆ ๆ แม่ เท่านั้นไม่มีอะไร เพราะ แม่เป็นผู้เตือนจิต สะกิดใจให้รู้สึกถึง พระคุณของแม่ คือมีทั้งปริยัติ มีทั้งปฏิบัติ และมีทั้ง ปฏิเวธ . ทบทวน ทบทวน กลุ่มแรกอีกทีหนึ่งว่า ประกอบอยู่ด้วย นวังคสัตถุศาสน์ มี สุตตะ เคยยะ เวยยากรณ์ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพภูตธรรมะ เวทัลละ . นี้มันมีอยู่จริง ๆ ในคุณของแม่ แล้วมันมีได้จริง ๆ มีได้จริง ๆ ไม่เหลือวิสัย มีอยู่ได้ในพระคุณของแม่ ในลักษณะที่เป็น นวังคสัตถุศาสน์ แล้วมันมีอยู่ได้จริง ๆ ในการที่เป็นพระพุทธคุณ โดย หลักแห่งพระพุทธคุณ คุณแม่มีธรรมะประกอบอยู่ด้วยหลักแห่ง พระพุทธคุณว่า อรหัง สัมมาสัมพุทโธ วิชชาจรณสัมปันโน สุคโต โลกวิทู อนุตตโร ปุริสทัมมสารถิ สัตถา เทวมนุสสานัง พุทโธ ภควา ก็ ๙ อีกเหมือนกัน ๙ อยู่โดยพระพุทธคุณของ พระพุทธเจ้า ที่ตรัสไว้เป็นหลักสูงสุด นี้แม่ก็มีได้ แม่ก็มีได้
น.30 ๒๒ โดยพระพุทธคุณของพระพุทธเจ้า แล้วก็มีโลกุตตรธรรม ๙ คือ มรรค ผล และนิพพาน. คนบางคนอาจจะคิดว่า นี้มันมากไปแล้ว มันสูงไป แล้ว มันบ้าแล้วก็ได้ ก็ตามใจเถอะ คุณอยากจะว่าบ้า ก็บ้า ตามเรื่องของคุณ เราไม่บ้าด้วย ; แต่เราขอให้คุณแม่ประกอบ อยู่ด้วยหลักปริยัติ หลักปฏิบัติ หลักปฏิเวธ มีนวังคสัตถุศาสน์ ๙, มีหลักแห่งพระพุทธคุณ ๙, มีหลักแห่ง มรรค ๔ ผล ๔ นิพพาน ๑ แล้วก็เป็น ๙ ด้วยกันทั้งนั้น. นี้เรียกว่าพระคุณของแม่ปฏิบัติอยู่เป็น ๓ ก้าวย่าง คือ ปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ จะต้องศึกษา ศึกษาให้รู้ รอบรู้ แล้ว ปฏิบัติให้ได้ ปฏิบัติให้ได้แล้วก็ บรรลุให้ได้. อย่า เข้าใจว่ามันเกินไป มันเกินไปไม่ต้องรู้ เมื่อมันทอดอาลัยเสีย อย่างนี้แล้ว มันก็ไม่รู้จริง ๆ ด้วยเหมือนกัน; มันไม่เหลือ วิสัย มันไม่เหลือวิสัยที่จะมีนวังคสัตถุศาสน์ ๙, มันไม่เหลือ วิสัย ไม่เหลือวิสัยที่จะมีหลักการแห่งพระพุทธคุณ ๙, แล้วมัน ก็ไม่เหลือวิสัย ไม่เหลือวิสัยที่จะมีหลักการแห่งโลกุตตรธรรม ๙ รวมกันเป็นสาม ๙, โดยนัยะดังที่กล่าวมา เป็นพระคุณของแม่ พระคุณของแม่เป็นบรมธรรมของลูก.
น.31 ๒๓ ขอให้นึกถึงอย่างยิ่ง นึกถึงอย่างสมบูรณ์อย่างถูกต้อง ที่สุดแล้วว่า ถ้าไม่มีพระคุณของแม่แล้ว อ้ายลูกนี้มันจะเป็น อย่างไร ? มันจะเลวยิ่งกว่าหมา มันจะเลวยิ่งกว่าหมา หมา ล้าน ๆ ตัวรวมกัน ถ้าไม่มีพระคุณของแม่ ; มันจึงต้องมีพระ คุณของแม่ ประกอบอยู่ด้วยอาการ ๙ ๙ ๙ เหล่านี้ แล้วรับ ประกันได้ว่า ถึงที่สุด ถึงที่สุด. พระคุณของแม่ คือเครื่องคุ้มครองโลก นี้คือพระคุณของแม่มีอยู่โดยหลัก ๓ อย่าง ทางปริยัติ ทางปฏิบัติ ทางปฏิเวธ ; ขอให้รุ่งเรืองอยู่ด้วยพระคุณของ แม่ แล้วโลกนี้ก็จะเป็น โลกที่ไม่มีปัญหา. เดี๋ยวนี้มันไม่มี ความถูกต้อง พระคุณของแม่มีแต่ความถูกต้อง ขอให้มีพระคุณ ของแม่ แล้วจะมีแต่ความถูกต้อง. เดี๋ยวนี้มันผิดไปหมดทั้งจักรวาล มันผิดทั้งทาง เศรษฐกิจ, มันผิดทั้งทางการเมือง, มันผิดทั้งการสังคม, มันผิด ทั้งการใช้เวลา สาระพัดอย่างมันผิดไปหมด มันไม่มีสันติสุข ไม่มีสันติภาพ. ถ้ามีเรื่องของปริยัติ ปฏิบัติ ปฏิเวธ โดยสมบูรณ์
น.32 แล้ว มัน ไม่มีปัญหาอะไรเหลืออยู่เลย เป็นสัมมัตตะ เป็นความถูกต้อง เป็นความถูกต้องโดยหลัก ๑๐ ประการ ดังที่กล่าวมาแล้ว. นี่ขอให้สำนึกในพระคุณของแม่ โดยไม่ต้องเป็นสัตว์ อกตัญญูอีกต่อไป โดยไม่เป็นลูกอกตัญญูอีกต่อไป ; เดี๋ยวนี้ มันลำเอียงกันนักเสียแล้ว มันลำเอียงต่อพระคุณของแม่กันเสีย นักแล้ว มันไม่ให้ความเป็นธรรม ไม่ให้ความถูกต้อง ไม่ให้ ความสมบูรณ์สมดุลโดยพระคุณของแม่ พระคุณของแม่จะต้อง สมบูรณ์สมดุลอยู่โดยหลักปริยัติ ปฏิบัติและปฏิเวธ. ขอยุติคำบรรยาย เรื่องแม่, เรื่องพระคุณของแม่, เรื่องหน้าที่ของแม่ และทุก ๆ อย่าง ซึ่งเป็นเรื่องของแม่ โดย ประสงค์ โดยประสงค์ ประสงค์ที่จะให้เป็นอย่างนั้นโดยแท้จริง. พระคุณของแม่จะต้องปกเกล้า อยู่เหนือเศียรเกล้าของ คนทุก ๆ คน ให้สมกับที่เขาเรียกกันโดยหลักของภาษาว่า มาตา ปิตา มาตาปิตา ไม่มีใครเคยพูดว่า ปิตา มาตา ตามหลัก พระบาลีมีแต่มาตา ปิตา มาตา ปิตา ไม่เคยพูดว่า ปิตา มาตา.
น.33 ๒๕ นี่เพราะเห็นว่า สิ่งที่ควรจะต้องระลึกนึกถึงเป็นหลัก สำคัญ เป็นส่วนใหญ่ของทั้งสิ้นทั้งหมดนั้น คือคำว่า มาตา ปิตา คุณแม่, พระคุณของแม่, หน้าที่ของแม่, คุณค่าของแม่ โดยทุกอย่างทุกประการ. ขอให้เจริญด้วยความถูกต้อง เจริญอยู่ด้วยความถูก ต้อง ความถูกต้อง ความถูกต้อง ในพระคุณของแม่ ในพระคุณ ของแม่ แล้วจะไม่มีปัญหาใดๆ เหลืออยู่. ขอให้ความประสงค์อันนี้ จงประสบความสำเร็จ ใน การที่จะมี พระคุณของแม่ พระคุณของแม่ โดยหลักแห่ง ปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ ด้วยกันจงทุกๆ คนและทุกๆ ประการ ทุก ๆ ระดับชั้น ทุก ๆ หน้าที่ชนิดแห่งการงาน. ขอยุติการบรรยายในเรื่องแม่ เรื่องพระคุณของแม่ แต่เพียงเท่านี้.