Buddhadasa.org

ควร มังสวิรัต (กินเจ) ? หรือ ข้อคิดสำหรับศีลข้อหนึ่ง ตอนที่ ๑ — ข้อคิดสำหรับศีลข้อหนึ่ง — พระพุทธองค์กับการฉันเนื้อ

ควร มังสวิรัต (กินเจ) ? หรือ ข้อคิดสำหรับศีลข้อหนึ่ง — ธรรมบรรยายของพุทธทาสภิกขุ — ควร มังสวิรัต (กินเจ) ? หรือ ข้อคิดสำหรับศีลข้อหนึ่ง (๔ ตอน)

☰ สารบัญ ℹ️ ข้อมูลเล่ม / รีวิว

น.8 ในข้อแรกขอกล่าวเสียก่อน ข้าพเจ้าไม่ได้เป็นคนฝ่าย โลกนาถภิกขุหรือฝ่ายใดหมด นอกจากฝ่ายซึ่งประกอบด้วยเหตุผล ข้าพเจ้าได้ ไปสนทนากับโลกนาถภิกขุเป็นเวลานาน บางตอนถึงกับ กลายเป็นการโต้วาทะกันก็มี อย่างน้อยก็คงทำให้ข้าพเจ้ารู้จักโลกนาถ ภิกขุได้บ้าง ข้าพเจ้ากล้ากล่าวว่า โลกนาถภิกขุกล่าวไม่ผิด ก็เพราะ ส่วนใหญ่โลกนาถกล่าวไม่ผิดจริง และเพราะข้าพเจ้าเป็นนักเพ่งแต่ฝ่าย ดี (Obtimist) จึงไม่สนใจถึงการกล่าวพลาดเล็กๆน้อยๆ ของโลกนาถ ภิกขุนั้นเลย อีกประการหนึ่งเราจะต้องต้อนรับแขกต่างประเทศของเรา ด้วยเจตนาดีอย่างดีอยู่เสมอ เราเป็นศิษย์พระพุทธองค์ควรประกอบ กรรมดีเป็นส่วนเดียว ส่วนใหญ่ที่กล้ากล่าวว่าโลกนาถภิกขุกล่าวไม่ผิดนั้น - หมายถึงการชักชวนให้เราก้าวหน้าในการอบรมใจ ดีกว่าจะนิ่งเฉยอยู่ เรื่องบางเรื่องที่มีผู้เห็นเป็นสำคัญ แต่ข้าพเจ้าเห็นเป็นเพียงเกร็ดของ เรื่องก็มีอยู่มาก เช่นการพิสูจน์ว่าพระพุทธองค์ฉันเนื้อหรือไม่ เป็นต้น

น.9 ๒ ความจริงพระพุทธองค์ต้องทรงฉันเนื้อแน่ ๆ แต่เป็นส่วนน้อยที่สุด เพราะหาฉันยากตามประเพณีพื้นเมืองของอินเดีย แต่ท่านโลกนาถ พยายามพิสูจน์ว่าปัจฉิมบิณฑบาตรเป็นเห็ดนั้น ขอให้เราให้อภัยแก่ ท่านอย่างเดียวกับที่ โบราณาจารย์ของเราหวังดีต่อเรา อ้างว่าบนสวรรค์ มีนางฟ้าเท่านั้นเท่านี้ เราจะยึดเอาเป็นกรรมสิทธิ์ ได้ด้วยการบำเพ็ญบุญ อย่างนั้นอย่างน อันเป็นการต้อนคนเข้ามาในการปฏิบัติดีงาม แต่เรา ไม่ถือว่าท่านกล่าวเท็จ กล่าวผิด หรืออะไรหมดก็แล้วกัน เพราะเรา เป็นคนดีท่าเดียว ข้อสำคัญอยู่ที่โลกนาถภิกขุ ประสงค์ให้เราก้าวหน้าใน สัมมาปฏิบัติ ข้าพเจ้าจึงว่าท่านกล่าวไม่ผิด เพราะเจตนาของท่านดี การให้ เว้นเนื้อเสพผัก เป็นการก้าวหน้า ในสัมมา ปฏิบัติ อย่างไร ก็เข้าปัญหาในกระทู้หลังของข้าพเจ้าแล้ว จะถือโอกาสตอบ พร้อมกันไปคราวเดียว ดังต่อไปนี้ คำว่า "จำเป็น" หมายถึงความจำเป็นของภิกขุที่จะ - เลือกอาหารไม่ได้ ต้องฉันตามแต่ที่จะได้มาดังกล่าวแล้วในวันก่อน แต่ขอให้เข้าใจว่า สำหรับประเทศซึ่งนิยมกินผักเป็นเนื้อ เช่นประเทศ เรานั้นเกือบจะไม่มีความจำเป็นอะไรนัก นาน ๆ จึงจะมีสักครั้งหนึ่ง เพราะอย่างไรเสีย อาหารนั้นก็คงปรุงปนกันมาทั้งเนื้อและผัก ซึ่งเรา อาจ เว้นเนื้อฉันแต่ผัก ได้เสมอ

น.10 ๓ และยังมีผลไม้อันอุดมไปกว่าเมืองหนาวอีก เป็นอันมาก ความจำเป็นโดยเฉพาะมักเกิดในคราวเดินทาง หรือในการสมาคมกับ พวกที่ชอบกินเนื้อล้วน ๆ เป็นต้น แต่เพราะเราจะต้องสมาคมเพื่อประ- กาศพระศาสนาแก่คนทุกประเภท เราจึงมีข้อแม้ในเมื่อมีเหตุจำเป็น ทั้งเพื่อไม่ให้มีการเลี้ยงยากเป็นพิเศษเกิดขึ้นด้วย ทำไมเราจึงไม่ควรกินเนื้อสัตว์ (ในเมื่อไม่จำเป็น?) เพราะว่าเป็นการทำเพื่อยึดเอาประโยชน์ทั้งฝ่ายโลก และ ฝ่ายธรรม เป็นการก้าวหน้าของสัมมาปฏิบัติอันหนึ่งซึ่งได้ผลมาก แต่ ลงทุนทางฝ่ายวัตถุน้อยที่สุด ไปมากอยู่ทางฝ่ายใจ ซึ่งจะแยกอธิบาย ดังนี้ ฝ่ายธรรม เช่น ๑ เป็นการเลี้ยงง่ายยิ่งขึ้น เพราะผักหาง่ายในหมู่ คนยากจนเข็ญใจ มีการปรุงอาหารด้วยผักเป็นพื้น นักผักย่อมไม่มี เวลาที่ต้องกระวนกระวายเพราะอาหารไม่ถูกปากเลย ส่วนนักเนื้อต้อง เลียบเคียงเพื่อได้อุททิสมังสะบ่อยๆ ทายกเสียไม่ได้โดยในที่ก็พยายาม หาให้ ทายกที่มีใจเป็นกลางเคยปรารภกับข้าพเจ้าเองหลายต่อหลาย นักแล้ว ว่าสามารถเลี้ยงพระได้ตั้ง ๕๐ องค์ โดยไม่ต้องมีการรู้สึก

น.11 ๔ ลำบากอะไรเลย ถ้าไม่เกี่ยวกับปลากับเนื้อ ซึ่งบางคราวต้องฝืนใจทำ ไม่รู้ไม่ชี้กันมากๆ มิใช่เห็นแก่การที่มีราคาแพงกว่าผัก แต่เป็นเพราะ รู้ดีว่ามันจะต้องถูกฆ่าเพื่อการเลี้ยงพระของเขา มีอีกหลายคนทีแรกที่ ค้านว่าทำให้วุ่นวายลำบากแต่เมื่อได้ลองไปเพียง ๒-๓ ครั้ง กลับ สาร ภาพว่าเป็นการง่ายยิ่งกว่าง่าย เพราะบางคราวไม่ต้องติดไฟเลยก็มี ตัณหาของนักผักกับนักเนื้อมีแปลกกันอย่างไร จักกล่าวในข้อหลัง เฉพาะข้อนี้ขอจงทราบไว้ว่า คนกินเนื้อเพราะแพ้รสตัณหา กินเพราะ ตัณหาไม่ใช่เพราะให้เลี้ยงง่าย ๒. เป็นการฝึกในส่วนสัจจะธรรม คนเราห่างจาก ความพ้นทุกข์เพราะมีนิสัยเหลวไหลต่อตัวเอง สัจจะในการกินผักเป็น แบบฝึกหัดที่น่าเพลินบริสุทธิ์สะอาด ได้ผลสูงเกินที่คนไม่เคยลองจะ คาดถึง มันเป็นอาหารจะหล่อเลี้ยง "ดวงความสัจจะ" ในใจของเรา ให้สมบูรณ์ แข็งแรง ยิ่งกว่าแบบฝึกหัดอย่างอื่น ซึ่งเป็นแบบฝึกที่ค่อน ข้างง่ายโดยมากหรือยากที่จะได้ฝึก เพราะไม่สามารถนำมาเป็นเกมฝึก หัดประจำทุก ๆ วัน เราต้องฝึกทุกวันจึงจะได้ผลเร็ว การฝึกใจด้วย เรื่องอาหารอันเป็นสิ่งที่เราบริโภคทุกวันจึงเหมาะมาก อย่าลืมพระพุทธ ภาษิตที่มีใจความว่า "สัจจะเป็นคู่กับผ้ากาสาวพัสตร์"

ถอดความจากไฟล์สแกน OCR ของต้นฉบับ อาจมีคำคลาดเคลื่อนจากการอ่านอักขระ — ตรวจสอบกับสแกนต้นฉบับที่หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ ได้ทุกตำแหน่งผ่านลิงก์เลขหน้า (น.xx) · เผยแพร่เพื่อการศึกษาโดยได้รับอนุญาต