Buddhadasaน.234 ๒๒ สํยุตฺตนิกาย พระไตรปิฎก เล่ม ๑๙ หน้า ๑๐ ว่า ความ สิ้นราคะ โทสะ โมหะ นั่นแหละคือ อมตธรรม อมต- ธรรม แปลว่า ธรรมที่ไม่ตายหรือธรรมที่ทำความไม่ตาย. เมื่อมีราคะ โทสะ โมหะ เมื่อใด นั่นเรียกว่าความตาย คือว่าเป็นผู้มีความทุกข์ มีตัวตน และต้องเป็นไปตาม ความรู้สึกว่า เกิด แก่ เจ็บ ตาย. เมื่อใดหมดราคะ โทสะ โมหะ (หมดโมหะ คือหมดความโง่ ความ หลง) เมื่อนั้นไม่เกิดความรู้สึกหลงใหลว่ามีตัวมีตน อีกต่อไป มันจึงไม่ตาย เพราะไม่มีตัวมีตนแล้วอะไรจะ ตาย ฉะนั้นถ้าแสวงหาอมตธรรมแล้ว ต้องแสวงหาความ หรือภาวะที่สิ้นไปแห่งราคะ โทสะ โมหะ พระพุทธเจ้า ท่านได้ตรัสไว้อย่างนี้. อมตธรรมนี้เราก็เคยได้ยินได้ฟัง กันแล้วว่า เป็นสิ่งสูงสุดยิ่งกว่าสิ่งใดในพระพุทธศาสนา อมฤต, อมตะ พวกอื่นมือมฤตหรืออมตะเป็นอย่างอื่น แต่ในพระพุทธศาสนานี้มีอย่างนี้ คือมีที่ความสิ้นราคะ โทสะ โมหะ ๙. ทีนี้มันเนื่อง กันกับธรรมที่เป็นขั้นสูงสุดลึกซึ้งมี ชื่อหลายชื่อ ถ้าตั้งปัญหาถามว่า ธรรมในชั้นสูงสุดลึก
น.235 ๒๓ ซึ้ง เหนือโลก เหนือความตายด้วยประการทั้งปวง แล้วเรียกชื่อว่าอะไร? พระพุทธเจ้าท่านเรียกว่า สุญฺญ- ตฺปปฏิสํยุตฺตาดังที่ได้ออกชื่อมาเมื่อตะกี้นี้ (ธรรมที่เนื่อง ด้วยสุญญต หรือตัวสุญญตานั่นเองก็ได้) ธรรมะที่เนื่อง ด้วยสุญญตา คือธรรมชั้นสูงสุดลึกซึ้งเหนือโลกเหนือ ความตาย เป็นอันเดียวกันกับอมตธรรม ที่นี้เรื่องหรือ ธรรมะ เรื่องใหม่ ๆ ชั้นหลัง ๆ นี้คืออย่างไร ? พระ- พุทธเจ้าท่านตรัสว่า เย เต สุตฺตนฺตา กวิกตา กาเวยฺยา จิตฺตกฺขรา จิตฺตพยญฺชนา พาหิรกา สาวกภาสิตา แปลว่า สุตตันตะทั้งหลายเหล่าใด ซึ่งพวกกวีนักปราชญ์ทำขึ้น เป็นคำร้อยกรองในลักษณะกาพย์ วิจิตร์ไพเราะด้วยตัว อักษร ตัวพยัญชนะอยู่นอกแนว ไม่เนื่องด้วยสุญญตา. ขอให้จำคำสำคัญว่านอกแนวของสุญญตา, ไม่เนื่องเฉพาะ ด้วยสุญญตา, แล้วก็เป็นสาวกภาสิตา, เป็นภาษิตของ สาวกชั้นหลัง ๆ นี้คือของใหม่ ธรรมะใหม่แล้วต่ำ แล้ว ก็ไม่ใช่ตถาคตภาษิต. ถ้าเป็นตถาคตภาษิตเนื่องด้วย