น.236 ๒๔ สุญญตา ถ้าเป็นสาวกภาษิตไม่เนื่องด้วยสุญญตา เป็น พาหิรกา คือนอกแนวของสุญญตา. ถ้าเราต้องการจะได้ รับธรรมะเดิมและสูงสุด และของพระพุทธเจ้าจริง ไม่มี ทางเลือกอย่างอื่น นอกจากเรื่องที่เนื่องด้วยสุญญตาคือ ความว่างข้อความนี้ คือปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย พระไตรปิฎก เล่ม ๒๒ หน้า ๑๓๒ ๑๐. ทีนี้ถ้าท่านถูกถามโดยชาวต่างประเทศว่า คำ สอนเรื่องอะไร พระพุทธเจ้าสอนมากที่สุด ที่ปรากฏ อยู่ในรูปพระพุทธวจนะ? ก็ตอบตามพระพุทธภาษิตอีก ว่า เรื่องขันธ์ห้าไม่เที่ยงและเป็นอนัตตา ขันธ์ห้านี้คือคน เราคนหนึ่งแบ่งออกเป็น ๕ ส่วน ส่วนร่างกายเรียกว่ารูป, ส่วนความรู้สึกอารมณ์สุขทุกข์ เรียกว่า เวทนา, ความ จำหรือสติสมปฤดีนี้ เรียกว่าสัญญา, ความคิดนึกเรียกว่า สังขาร จิตที่รู้สิ่งนั้นสิ่งนี้ได้ทางตา ทางหู ฯลฯ เรียกว่า วิญญาณ. รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ๕ อย่างนี้ เรียกว่า ขันธ์ห้า. ขันธ์ห้านี้ไม่เที่ยงและเป็นอนัตตานี้ เรียกว่า "พหุลานุสาสนี" เรื่องที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอน
Buddhadasa