น.45 ท่านที่พระพุทธเจ้าของ เราเคยเข้าไปเป็นศิษย์ขอศึกษา ในสมัยที่พระองค์ยังไม่ได้ตรัสรู้ ของพระองค์เอง และเป็นผู้ที่พระองค์ทรงรับรองอยู่ในตัวแล้วว่า ท่านทั้งสองนี้อยู่ในสถานะที่สูงที่สุดกว่าพวกอื่น คือเมื่อพระองค์ ตรัสรู้แล้วทรงคำนึงว่า จะเสด็จไปโปรดใครก่อนจึงจะดี ทรงนึก ถึงสองดาบสนี้ ซึ่งหมายความว่าท่านเป็นผู้ใกล้ต่อที่สุดทุกข์เข้า ไปมากแล้ว ถ้าเสด็จไปโปรดจะได้ผลทันที. แต่ท่านถึงแก่กรรม เสียก่อน. มติของดาบสทั้งสอง นี้ เฉพาะที่เกี่ยวกับอัตตาอนัตตามี ย่อ ๆ ว่า เมื่อจิต "บริสุทธิ์ถึงที่สุด" แล้ว จะมีความรู้สึกว่าถึงเขตต์ หรือขีดสุดแล้ว. ตัว "ผู้" ที่รู้สึกว่าถึงขีดสุดนั่นเอง เรียกว่าเขต ตัญญู หรือผู้รู้เขตต์ เป็นตัวอาตมันที่เราต้องการลุถึง และเป็น ที่สุดของความทุกข์ทั้งมวล. การทำอย่างไรจิตจะบริสุทธิ์ถึงที่สุด นั้นมีแบบตายตัว ของท่านองค์แรกได้แก่วิธีที่เราเรียกกันในบัดนี้ ว่า การเจริญอากิญจัญญายตนฌาน และของท่านองค์หลังว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ซึ่งมีอธิบายกล่าวไว้โดยละเอียด ในหนังสืออันว่าด้วยเรื่องนั้นโดยเฉพาะแล้ว. ในบัดนี้เราจะ
Buddhadasa