Buddhadasaน.66 ท่านสาธุชน ผู้มีความสนใจในธรรม ทั้งหลาย การบรรยายปาฐกถาธรรมในวันนี้ อาตมาจะได้กล่าวโดย หัวข้อว่า ธรรมะในฐานะสิ่งที่ต้องการการควบคุมคางควบคุมคอ. ฟังดูกุกกักอยู่บ้าง แต่ขอให้ท่านสนใจระลึกไปถึง การบรรยายในครั้งที่แล้วมา ซึ่งอาตมาก็ได้กล่าวมาตามลำดับ ว่า ธรรมะในฐานะสิ่งที่ต้องการความ คงเส้นคงวา ความ ถูกฝาถูกตัว ความ มีหัวมีหาง ทีนี้ก็มาถึงการ ควบคุมคาง ควบคุมคอ : ควบคุมคาง อย่าให้ไปงับเอาสิ่งที่ไม่ควร, ควบคุมคอ ก็อย่ากลืน สิ่งที่ไม่ควรจะกลืนลงไป. ปาฐกถา- ธรรมทุกครั้ง กระทำไปในความหวังว่า ศีลธรรมจะกลับมา ;
น.67 ๕๗ มิฉะนั้นโลกาจะวินาศ. ในความสำคัญ เ ราต้องการให้ ธรรมะกลับมา เพื่อความสงบสุขของมนุษย์ จึงมีการกระทำ ทุกอย่างเพื่อให้ศีลธรรมกลับมา. ในตอนแรกนี้ อาตมาขอโอกาสพูดเรื่อง ศีลธรรม ต้องกลับมา มิฉะนั้นโลกาจะวินาศ อย่างซ้ำ ๆ ซาก ๆ. ขอท่านทั้งหลายอย่าเพ่อเบื่อ . เมื่อมองเห็น ประโยชน์ ของความมีศีลธรรมแล้ว ก็เป็นการง่าย ที่จะมีกำลังใจในการ ประพฤติปฏิบัติ เพื่อให้ศีลธรรมกลับมา. ปัญหาใหญ่ที่สุดมันอยู่ว่า เดี๋ยวนี้ คนมีวิวัฒนาการ มากกว่าสัตว์ ทางสติปัญญา ทางมันสมอง ทางอะไรต่าง ๆ ก้าวหน้าไกลไปกว่าสัตว์ ; แต่ก้าวหน้าไปในทางที่ให้เกิด ปัญหา หรือเกิดความทุกข์ ชนิดที่สัตว์มันไม่มี. นี่ระวัง ให้ดี สัตว์มันจะล้อเอาคน คนก็จะรู้สึกน่าละอายต่อสัตว์ ขออภัย ใช้คำธรรมดาสามัญว่า แมว หมา กา ไก่ ไม่เคยกินยาปวดหัว. คนเรามียาปวดหัวกินกันเป็นต้น ๆ ทีเดียว ซึ่งสัตว์ไม่มีกินสักเม็ดหนึ่ง.
น.68 ๕๘ คนนอนไม่หลับ ต้องกินยานอนหลับ จนกลายเป็น ของธรรมดาไป. สัตว์มันไม่ได้กินยานอนหลับ ไม่รู้จักยา นอนหลับ มันก็ยังนอนหลับสบาย มีอนามัยดี. " พิjordanger คนเป็นโรคประสาท ซึ่งได้ยินว่า เป็นแสน ๆ คน แล้ว. คนเป็นโรคจิต ซึ่งได้ยินว่าเป็นหมื่น ๆ คนแล้ว ; แต่เราก็ไม่เคยเห็นสัตว์เป็นโรคประสาท หรือโรคจิต. นี่ เราน่าละอายมัน เรามีสติปัญญาไปไกลกว่าสัตว์ ทำไมเกิด ปัญหาอย่างนี้ ? ดูอีกทางหนึ่ง สัตว์ไม่มีปัญหาทางการเมือง, ไม่มี ปัญหาสงคราม, ไม่มีปัญหาเศรษฐกิจ, ไม่มีปัญหาสังคม, ไม่มีปัญหาการปกครอง, ไม่มีปัญหาอนามัย. ปัญหา เหล่านี้ มัน มาจากเรื่องปากเรื่องท้อง ทั้งนั้นแหละ. นี่จะต้องคุม ปากกุมท้อง คือคุมคางคุมคอ. สัตว์ไม่มีการคดโกง, ไม่มีเจ้าหน้าที่คดโกง, ไม่มี พลเมืองคดโกง, สัตว์ไม่เบียดเบียนกัน, ไม่มีคำว่าสงคราม, สัตว์ไม่มีโรคอุปาทาน อันหลอกหลอนตัวเอง คือปัญหา ความเจริญก้าวหน้า ที่ไม่รู้จักควบคุมกิเลส.
น.69 ๕๙ นี่แหละ เป็นเหตุให้เรา จะต้องมีอะไรสักอย่าง หนึ่ง มาชดเชยการที่คนเจริญก้าวหน้าล้ำสัตว์ไป แล้ว สร้างปัญหาเหล่านี้ ให้มันเกิดขึ้นมา ; ทั้งนี้เพื่อว่า เราจะ ไม่ต้องละอายแก่สัตว์. สัตว์ไม่มีปัญหา. เรามีปัญหาอย่าง ไม่น่าจะมี, หรือว่าเราจะต้องมีอะไร มาทำให้เราผิดแปลก แตกต่างจากสัตว์. ถ้าเรามีปัญหาอย่างนั้นเราก็เลวกว่าสัตว์ ; แม้เราไม่มีปัญหาอย่างนั้น เราก็ยังต้องมีอะไรผิดแปลกแตก- ต่างจากสัตว์ คือทำอะไรที่เป็นประโยชน์ เป็นอานิสงส์น่าชื่น อกชื่นใจ. เดี๋ยวนี้เอาเป็นว่า เราจะมีธรรมะกลับมา เพื่อ ล้างบาปของมนุษย์ ที่มีมันสมองก้าวหน้ากว่าสัตว์, แล้ว ก็ไปมีความทุกข์ทรมาน มีปัญหามากกว่าสัตว์. มันเหมือน กับว่า พวกนักเลงเขาจะเยาะเย้ยเอาว่า ทำไมถึงไปมีปัญญามาก กว่าสัตว์ แล้วกลับมีความทุกข์มากกว่าสัตว์. นี่ความจำเป็น ที่ธรรมะจะต้องกลับมา. เราจะสามารถ ใช้ธรรมะเป็นเครื่องป้องกัน ไม่ ให้เกิดเป็นพิษเป็นภัยแก่เรา ในเพราะความก้าวหน้าทาง
น.70 ๖๐ สติปัญญา ; แ ต่เป็นไปในทางวัตถุ ไม่เป็นไปในทาง จิตใจเสียเลย จนเกิดปัญหา อย่างน่าละอายแก่สัตว์ ถ้าธรรมะกลับมา มนุษย์ก็จะมีความสุขได้ โดยไม่ ต้องมีสถานเริงรมย์ อย่างที่มีอยู่เต็มบ้านเต็มเมือง. แต่เรา มีความสุขได้ จากการทำการงาน. ธรรมะคือการทำหน้าที่; ถ้าทำหน้าที่ก็รู้สึกว่า ได้ประพฤติธรรมะ แม้เหงื่อไหลไคลย้อยอยู่ เราก็มีความสุข, กลายเป็นมีความสุขจากเหงื่อ ซึ่งไม่มีใครปรารถนาเลย ใน หมู่พวกที่ไม่มีธรรมะ. ถ้ามีธรรมะ จะหาความสุขได้จากเหงื่อ ; อบาย- มุขจะหายไป คือ การดื่มน้ำเมา เที่ยวกลางคืน ดูการเล่น เล่นการพนัน คบคนชั่วเป็นมิตร เกียจคร้านทำการงาน เหล่านี้จะหายไป; เพราะว่ามีธรรมะกลับมา. คนก็ไม่ต้อง ตกอบาย คือ ไม่ต้องร้อนใจเหมือนกับตกนรก จะไม่ต้องโง่ เง่าในความดับทุกข์ เหมือนกับสัตว์, จะต้องไม่หิวกระหาย ของเอร็ดอร่อย อย่างกับเปรต, จะไม่ขี้ขลาด กลัวในสิ่งที่ ไม่ควรกลัว จนได้นามว่าพวกอสุรกาย.
น.71 ๖๑ อันธพาลจะลดลง, อาชญากรรมทางเพศจะลดลง, เพราะคนมีศีลธรรม. ไม่มีหญิงสาวเที่ยวคนเดียวดึก ๆ จน เกิดอาชญากรรมเป็นประจำวัน อย่างที่ปรากฏในหน้าหนัง- สือพิมพ์. อันธพาลจะลด ; อันธพาลนั้นคือผู้ที่ไม่ควบคุม คาง ไม่ควบคุมคอ ; มัน แพ้แก่คาง คือ ความอร่อย, มัน แพ้แก่คอ คือความกินไม่รู้จักอิ่ม, เกิดเป็นอันธพาล เต็มเมืองขึ้นมา เป็นพวกที่บูชาความสุขทางเนื้อทางหนัง ธรรมะกลับมาแล้ว เราจะปราบยาเสพติดได้ ; เพราะคนรู้จักควบคุมคาง ควบคุมคอ; ไม่โง่ในเรื่องนี้ จนถึงกับไปบูชายาเสพติด แต่ที่สำคัญที่สุดนั้น อาตมาเห็นว่า ถ้าธรรมะกลับ มาแล้ว การศึกษาของมนุษย์ จะเป็นไปได้อย่างราบรื่น. เดี๋ยวนี้การศึกษาติดขัด หรือการศึกษาไม่เพียงพอ ยังขาด อะไรอยู่มาก. ถ้าธรรมะกลับมา การศึกษาจะสมบูรณ์ คือว่าหนังสือก็รู้, อาชีพก็รู้, ธรรมะสำหรับความเป็นมนุษย์ กันอย่างไรก็รู้, การศึกษาก็จะเป็นไปได้อย่างราบรื่น ไม่มี ปัญหาทางการศึกษา.
น.72 ๖๒ ปัญหา เหล่านี้มี อยู่มากมาย : เช่น เด็ก ๆ ไม่รู้ว่า แม่นี้คืออะไร ? ไม่รู้มากกว่าที่สัตว์เดรัจฉานรู้จัก คือรู้จัก ดูดนมแม่ แล้วก็รักแม่ ; เพียงแต่ว่าสัตว์เดรัจฉานมันก็ ทำเป็น มันไม่ได้รักแม่ด้วยชีวิตจิตใจ ทางจิตทางวิญญาณ ไม่ได้รู้ว่าแม่นี้เป็นพระอรหันต์ของลูก, แม่นี้เป็นพระพรหม ของลูก, แม่นี้เป็นอาจารย์คนแรกของลูก, อย่างนี้เป็นต้น. มันไม่รู้แม้กระทั่งว่า แม่นี้เหมือนกับธนาคาร ที่เรา เบิกเงินได้เรื่อยโดยไม่ต้องฝากเงิน. มีธนาคารไหนบ้าง เราเบิกเงินได้เรื่อยโดยไม่ต้องฝากเงิน ? ก็คือแม่. เด็ก ๆ ไม่รู้สึกพระคุณของแม่, ไม่รักแม่ ; แม้แต่ แม่ของตนก็ยังไม่รัก แล้วจะไปรักประเทศชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ได้อย่างไร? ขอให้ลองคิดดูว่า การ ศึกษามันติดขัด ไม่สามารถทำให้เกิดรักชาติ ศาสนา พระ- มหากษัตริย์ ได้เพราะเหตุนี้. เราควรจะไม่มี เ ด็กวัยรุ่นในเครื่องแบบนักเรียน ไล่กอดจูบกันบนรถไฟ. อาตมาก็เคยเห็น คนมาเล่าให้ฟัง มากขึ้น. นี่มันเป็นสิ่งที่น่าละอาย ; เพราะว่าการศึกษา ไม่สมบูรณ์. มันมีนักเรียนหญิงหายไปเดือนละคน จาก
น.73 ๖๓ โรงเรียนบางแห่ง เฉลี่ยแล้วเดือนละคน ไม่ใช่หายกลับไป บ้าน แต่หายไปกับแฟนกับนักเรียนชาย นี่คิดดูเถอะ นักเรียนหญิงที่มีปมด้อย รูปร่างไม่งาม เรียนไม่เก่ง ไปคบคิดกับนักเรียนชาย ให้ทำลายนักเรียนหญิงที่รูปร่างสะ- สวย และเรียนเก่ง จนวินาศไป. นักเรียนหญิงมีอย่างนี้ แล้ว ; นักเรียนชายไปกินเครื่องดื่ม ไปกินอาหาร แล้ว ไม่ใช้เงิน จนเจ้าของร้านเขียนจดหมายถึงผู้อำนวยการว่า ของนั้นไม่เสียดาย แต่เสียดายคน. เรา มีนักเรียนที่ไม่เคารพผู้หลักผู้ใหญ่ยิ่งขึ้นทุกที. อาตมารู้สึกสลดเมื่อได้ยินเรื่องนี้ เพราะมันต่างกันเหลือเกิน กับเมื่อสมัยที่เรายังเป็นเด็ก ๆ. โรงเรียนมีแผนกกสิกรรม เป็นรายงานพิเศษ เป็น เรื่องเกียรติ. ผู้หลักผู้ใหญ่นอกโรงเรียนไปตรวจโรงเรียนนั้น เห็นร่องสวนครัวมันคด การปลูกผักก็คด ก็ทัก นักเรียนเจ้า- ของร่องขึ้นว่า นี้ทำไมมันต้องคดเล่า ? เด็กนักเรียนตอบว่า คดก็ช่างหัวมัน ให้มันงามก็แล้วกัน. คำพูดโอหังอย่างนี้ คิดดูเถอะมันเป็นอย่างไร.
น.74 ๖๔ สมัยอาตมาเด็ก ๆ นี้ จะไม่มีคำพูดชนิดนี้ได้ ; บางทีจะถูกตบพันหักไปเลย ถ้าพูดกับแม่. เป็นอันว่าเขา โอหังถึงขนาดนี้ แล้วในทางจิตทางวิญญาณของเขานั้น ไม่รู้ จักสวย ไม่รู้จักงาม ไม่รู้จักตรง ไม่รู้จักคด : อย่างนี้แล้ว มันจะทำอะไรได้ ขอให้คิดดูเถิด. นี่การศึกษาจะเป็นไปได้อย่างราบรื่น ถ้าศีลธรรม กลับมา. ในทางด้านการเมือง ศีลธรรมกลับมาแล้ว ไม่มี นักเศรษฐกิจโกง ไม่มีนักการเมืองโกง ไม่มีนักปกครองโกง ไม่มีเจ้าหน้าที่โกง ไม่มีประชาชนโกง. รัฐบาลกับประชาชน จะพูดกันรู้เรื่อง ไม่พูดสวนทางกัน ต่อสู้กัน ราวกับว่ามัน เป็นคนละพวก หรือเป็นศัตรูกัน. ประชาชนจะรู้จัก รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ในเมื่อมีธรรมะอยู่ในใจ, ประชาธิปไตยไม่เน่า. อาตมาขอยืนยันอยู่ตลอดไปว่า เราเป็นประชาธิป ไตยกันได้ เพียงเท่าที่มีศีลธรรมอยู่ในจิตใจเท่านั้น ; เราเป็นมากกว่านั้นไม่ได้, ถ้าเราไม่มีศีลธรรมแล้ว ประ- ชาธิปไตยนั้นก็เน่า ; เน่าตั้งแต่เริ่มเลือกผู้แทนไปทีเดียว, แล้วก็ไปเน่าอยู่ในหมู่นักการเมือง หรือผู้แทนที่เลือกขึ้นไป
น.75 ๖๕ ทำอย่างไรก็เต็มใบไม่ได้ ; แม้ประชาธิปไตยเต็มใบมันก็ใบ เน่า มันก็สร้างปัญหาไม่รู้จักสิ้นจักสุด นี่แหละคือประโยชน์ ของการที่ศีลธรรมจะต้องกลับมา ต้องกลับมาแน่ ๆ ; ศีล ธรรมไม่กลับมาโลกาวินาศ. ทีนี้ก็จะได้พูดต่อไป ถึงเรื่องการระวังคาง ระวังคอ. ศีลธรรมจะกลับมา ก็โดยเราประพฤติตรง หรือถูกต้อง ต่อสิ่งที่ศีลธรรมต้องการ ; อย่างที่เคยพูดมา ว่า ต้องการความคงเส้นคงวา ต้องการ ความถูกฝาถูก ตัว, ต้องการ ความมีหัวมีหาง. เดี๋ยวนี้จะพูดถึง การควบ คุมคางควบคุมคอ. ระมัดระวังให้ดี ระวังคางระวังคอ ความหมายของคำคำนี้คือว่า ระวังคาง อย่าไปงับ เอาสิ่งที่ไม่ควรงับมาเข้าปาก. ระวังคอ ก็คือ อย่ากลืน สิ่งที่ไม่ควรจะกลืน ลงไปในคอ. นี่อาการนี้เป็นสิ่งที่มี ความสำคัญมาก ระวังคางระวังคอให้ดี. ไปอีกที่หนึ่ง บางทีการระวังคางระวังคอก็รวม อยู่ในบุคคลคนเดียวกัน; บางทีมันก็แยกกันอยู่ ; ระวังคางอยู่ทางหน้าบ้าน ; แต่ไม่ระวังคออยู่ทางหลังบ้าน
น.76 ๖๖ หรือกลับกันก็ได้. อย่างที่พูดกันเกร่อไปหมดว่า เ ข้าหน้า บ้าน เข้าหลังบ้าน เข้าที่ออฟฟิศทำงาน หรือมาเข้าทางหลัง บ้าน ที่บ้านเรือนที่อยู่. นี้มันก็ต้องระวังกันให้ดี ๆ บางที มันแยกอยู่คนละคน แล้วมันควบคุมยาก. ขอให้นึกถึงคำว่า คาง; ระวังคาง ก็คือ ระวัง ปาก. คางนี้มันเพื่อความอร่อย : อร่อยแล้วก็ทำให้บ้า แล้วก็บ้ากิน ; โดยเฉพาะอย่างยิ่งก็คือ บ้ากาม ระวังคาง ระวังคอ ให้มันมีความหมายทั่วไปหมด ; ไม่ใช่เพียงแต่กิน ทางปากอย่างเดียว กินทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทาง ผิวกาย มันก็ยังได้. คอ หมายความว่า กลืนลงไปให้อิ่ม สำหรับจะ ให้หลง สำหรับจะให้บ้าหลัง. บ้าหาไม่รู้จักพอ ทั้งใน เรื่องกาม เรื่องกิน และเรื่องเกียรติ มันไม่รู้จักพอ แล้วอะไร จะเกิดขึ้น. เราเป็นมนุษย์ได้ เพราะมีมนุษยธรรม คือ ธรรมะสำหรับมนุษย์. ในที่นี้ก็หมายถึงการ ควบคุมคาง ควบคุมคอ ; มิฉะนั้นจะกลายเป็นงูเหลือม ไม่ใช่มนุษย์
น.77 ๖๗ ทีนี้ก็จะดูกันถึงวิธีปฏิบัติ เดี๋ยวนี้มันมีอะไรมาก เหลือเกิน ที่จะมายั่วให้ล้มเหลวในการปฏิบัติ. ในยุควัตถุ ก้าวหน้า มีของยั่วมากเหลือเกิน จนระวังกันไม่ไหว, มัน พร่ำกันอยู่แต่การอยู่ดีกินดี ตามอำนาจของกิเลส ไ ม่มีการ กินดีอยู่ดีตามทางของพระธรรม. มันไม่ง่ายเหมือนกับว่า ถ้าน้ำตาลมันขาดตลาด มัน ไม่มี แล้วคนเป็นเบาหวาน คนโรคเบาหวานก็สบาย ไม่ต้อง ระมัดระวังอะไร เพราะน้ำตาลไม่มี. แต่เดี๋ยวนี้น้ำตาลมัน มาก, มันมากเกินไป, มันยากที่จะระวัง. โลกนี่มันเจริญ ด้วยเหยื่อของกิเลส. ฉะนั้นขอให้สนใจ ตั้งหน้าตั้งตาต่อสู้กำจัดอันตราย ของมนุษย์. ชาวนา หรือกรรมกร ทั้งหลาย เลิกล้าง อบายมุข กันเสียเถิด มีศีลธรรมแล้ว ก็จะช่วยให้มีความ สุขด้วยเหงื่อ ในการหลั่งเหงื่อ; ไม่ต้องไปหาอบายมุข ซึ่งเป็นความสุขหลอก ความสุขเผาลน. พวกเทวปุตตมาร ทั้งหลาย หยุดเป็นตัวอย่าง แห่งการกินเกิน อยู่เกิน กันเสียทีเถิด. พวกเทวปุตต- มาร นี้ ตามตัวหนังสือก็ว่าอยู่ในสวรรค์ แล้วมาหลอกคน
น.78 ๖๘ ทำอันตรายคน. อาตมาว่ามันอยู่ที่นี่ คื อคนที่ร่ำรวยเกิน สบายเกิน; ไม่รู้จักเหงื่อ ; แล้วกินให้ดู อยู่ให้ดู หลงใหลเพลิดเพลินให้ดู. นี่เป็นตัวอย่างจูงใจให้คนจนต้อง การอย่างนั้นบ้าง, จนเกิดคนอันธพาลต้องการอย่างนั้น, โดยวิธีอันธพาล คือจี้ปล้น เพื่อจะเอามากินอยู่ อย่างพวก เทวบุตรเหล่านั้น ถ้าว่า พวกเทวบุตรมาร ทั้งหลายเหล่านี้ หยุด แสดงตัวอย่าง หยุดแสดงอาการชนิดนั้น ไม่ยั่วใจวัยรุ่น หรืออันธพาลแล้ว ศีลธรรมมันก็จะดีขึ้น. จะกินอาหาร มื้อละพันมื้อละแสน ก็หลบไปกินเสียที่อื่นเถอะ ; อย่าให้คน จนเขาเห็นเลย. นี้เทวบุตรมารทั้งหลายเหล่านี้ จะได้บุญ ได้กุศลอันใหญ่หลวง คือ ปิดกั้นการกินอยู่อย่างเกิน นั้น เสีย. นี่เป็นการสงเคราะห์ เป็นการทำสังคมสงเคราะห์ อย่างบริสุทธิ์อย่างแท้จริง ไม่ต้องเสียสักสตางค์หนึ่ง ก็ สงเคราะห์มนุษย์ให้ดีขึ้นได้ในทางจิต ทางวิญญาณ. ขออ้อน วอนเทวบุตรมารทั้งหลาย ช่วยทำหน้าที่อย่างนี้.
น.79 ๖๔ ถ้าว่าพูดถึงทางธรรมะ ก็มีพระบาลีว่า น ฆาสเหตุ ปี กเรยย ปาป อย่าทำบาปเพราะเหตุแห่งการกิน นี่พูดสำหรับทุกคนเลยไม่ว่าใคร อย่าได้ทำบาป อย่าให้บาปเกิดขึ้น เพราะเหตุแห่งการกิน . ถ้าเราระวัง คางระวังคอ มันก็ไม่มีบาปเกิดขึ้น เพราะเหตุแห่งการกิน แต่ พระพุทธเจ้าท่านได้ตรัสไว้ สำหรับภิกษุว่า อย่า กลืนกินก้อนเหล็กแดงลุกโขนเข้าไปเลย . นี่สำหรับภิกษุ ทั้งหลาย นั่นคืออาหาร ที่ได้มาโดยไม่ถูกไม่ควรแก่ ความเป็นสมณะ อย่ากินเลย. เรื่องกินนี้มันเป็นของใหญ่, ใหญ่เอามาก ๆ. การ ลักลอบหนีภาษีจากทางใต้นี้ ดูเป็นของกินทั้งนั้น. ที่ขนกัน เอามานั้นเป็นของกินเป็นส่วนใหญ่ ; มาแวะที่สวนโมกข์ มันก็ยังเห็นว่าเป็นของกิน ที่หอบเอามาอย่างไม่น่าเชื่อ ของหนีภาษีนี้เป็นของกินเป็นส่วนใหญ่. นี่เรื่องกินมันไม่ใช่ เรื่องเล็กอย่างนี้ ทีนี้มาพูดถึงอานิสงส์กันบ้าง ว่า ถ้ าเราควบคุม คางควบคุมคอได้แล้ว เราก็จะชนะอันตราย, ชนะภัย อันใหญ่หลวง ที่เกิดมาจากความก้าวหน้าทางวัตถุ. โลก
น.80 ๗๐ ก้าวหน้าทางวัตถุ แต่ทั้งหมดนั้น เพื่อประโยชน์แก่ความ สนุกสนานเอร็ดอร่อยทางเนื้อทางหนัง ; ควบคุมไม่อยู่ก็เกิด เป็นพิษเป็นภัย เกิดอันธพาล ควบคุมไม่ไหวแม้ในหมู่ ข้าราชการ ก็ต้องมีกิจการ ป.ป.ป. อะไรที่เขาเรียกกันนั้น เกิดขึ้น .. ถ้าเรา มีศีลธรรมกลับมา ควบคุมคางควบคุมคอ ได้แล้ว เราเลิกกิจการ ป.ป.ป. ได้หมดไม่ต้องมี.อกถ้าเรา ควบคุมคางควบคุมคอไม่ได้ ให้ตั้งคณะ ป.ป.ป. อีก ๑๐๐ คณะ ก็ไม่อาจจะควบคุมได้. อาตมาเห็นว่าอย่างนี้. ถ้ามีธรรมะได้ ควบคุมคางควบคุมคอได้ อุดมคติ สูงสุดของพระเจ้าอโศกฯ ก็จะเป็นของธรรมดาคือมีได้. พระ เจ้าอโศกฯ ตรัสว่า ประชาชนทุกคนเป็นลูกของฉัน. เขาอยู่ ที่นี่ต้องมีความสุข ตายแล้ว ทุกคนต้องไปสวรรค์ อุดมคติ อันนี้จะมีได้ ในเมื่อทุกคนควบคุมคางควบคุมคอ; แล้ว จะยังไปได้ไกลกว่านั้น คือว่าเรา จ ะมีนิพพานที่นี่ และ เดี๋ยวนี้ ก็ได้. ถ้าทุก ๆ คนควบคุมคาง ควบคุมคอ ไม่ให้กิเลส เกิดขึ้น กิเลสก็ว่าง ระยะที่ว่างนี้เราเรียกว่า เป็น นิพพาน
น.81 ๗๑ น้อย ๆ เป็นนิพพานชั่วคราว ; แต่นิ พพานน้อย ๆ นิพพาน ชั่วคราวนี่แหละ ที่ทำให้คนไม่ต้องเป็นโรคประสาท ไม่ต้องเป็นโรคจิต, หรือไม่เลวกว่าสัตว์เดรัจฉานก็แล้วกัน. กิเลสไม่เกิดขึ้นรบกวน ก็มีนิพพานเมื่อนั้น ; ฉะนั้นเราจะไม่มีอะไร ที่ต้องละอายแก่สัตว์. นี่แหละ อานิสงส์อย่างยิ่ง. เดี๋ยวนี้ เรากำลังอยู่ในสภาพที่ต้องละอายแก่สัตว์ ปวดหัว นอนไม่หลับ จนต้องมียาปวดหัว ยาให้นอนหลับ, นี่กินกันเป็นต้น ๆ ทีเดียว สำหรับคนทั้งโลก. นี้มันน่า ละอายแก่สัตว์ แล้วยังเป็นโรคประสาท เป็นโรคจิต ซึ่ง ทางแพทย์เขายืนยันว่า มันจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มันจะ ไม่เพิ่มขึ้นอย่างช้า ๆ เหมือนที่แล้วมา. นี่เราจะมีอะไรมาป้องกันวิกฤตการณ์อันนี้ ? ก็มี แต่ธรรมะ ที่เกิดมาจากการควบคุมคางควบคุมคอ. เรา เป็นมนุษย์ให้ถูกต้อง มีมนุษยธรรม ; เอา กันแต่เพียงว่า เราทุกคนเป็นมนุษย์นี้ มีความสุข ไม่มีความ ทุกข์ เพราะกิเลสภายในรบกวน ; แล้ว การเป็นอยู่ของ เรา เป็นประโยชน์แก่คนรอบด้านและทุกคน.
น.82 ๗๒ สรุปสั้น ๆ อีกทีหนึ่งว่า มีความสุข แล้วก็เป็น ประโยชน์รอบด้านแก่คนทุกคน เท่านี้ก็พอแล้วสำหรับ ความเป็นมนุษย์ ; มันสูงสุดได้เพียงเท่านี้ ไม่มีอะไรมาก ไปกว่านี้. . เรามีความสุข แล้วเป็นประโยชน์แก่คนทุกคน โดยรอบด้าน. ขอให้ท่านทั้งหลายทุกคน มองดูโดยลำดับ แยก กันเป็นอย่าง ๆ ว่าธรรมะจะกลับมาได้ โดยวิธีใด ? เราจะทำ โดยวิธีนั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันนี้ พูดกันถึงเรื่อง ควบคุมคางควบคุมคอ. อย่าให้อะไรที่ไม่ควรจะกิน เข้าไปในปาก ; อย่าให้อะไรที่ไม่ควรจะกลืนนั้น กลืน ล่วงลงไปในลำคอ; แล้วก็มันจะควบคุมกิเลสได้. เรา จะมีความ เป็นมนุษย์ที่ไม่เห็นแก่ตัว เราก็ จะรักผู้อื่น ; เราก็ รักประเทศชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ได้ เพราะ ความไม่เห็นแก่ตัว, คือความไม่เห็นแก่ความเอร็ดอร่อย ทางเนื้อทางหนังนั่นเอง. ขอวิงวอนให้ท่านทั้งหลาย ได้พิจารณาเรื่องนี้ ให้ เราได้ควบคุมความก้าวหน้าทางวัตถุ. ความก้าวหน้าทาง วัตถุมากขึ้นเท่าไร มันต้องการสิ่งควบคุมมากขึ้นเท่านั้น,
น.83 ๗๓ คือธรรมะนั่นเอง. เดี๋ยวนี้สิ่งควบคุมมันไม่พอ ; ความ ก้าวหน้ามันเตลิดไป มันก็เกิดเป็นพิษเป็นภัยขึ้นมาในโลก จนต้องละอายแก่สัตว์เดรัจฉาน ดังที่ว่ามาแล้ว ขอวิงวอนว่า เราจงช่วยกันกระทำ อย่าให้ ละอาย แก่สัตว์เดรัจฉาน อีกต่อไปเลย. ขอให้ธรรมะ กลับมา, ธรรมะคุ้มครองเราอยู่อย่างมีความสุข และ เป็นประโยชน์แก่กันและกัน โดยรอบด้านเถิด ; ก็จะ ไม่เสียที ที่ได้เกิดมาเป็นมนุษย์และพบพระพุทธศาสนา เป็นความได้ที่ดี สำหรับความเป็นมนุษย์ที่ดี. ไม่มีอะไร ที่จะดีไปกว่านี้แล้ว เป็นอยู่โดยลักษณะอย่างนี้ อยู่ทุก ทิพาราตรีกาลเทอญ. อาตมาขอยุติการบรรยายในวันนี้ ไว้แต่เพียงเท่านี้.