Buddhadasaน.10 ๔ ในโลกนี้. เรื่อง อาหารการกิน มันก็ กินเกินจำเป็น ที่จะอยู่เป็นผาสุก, กินเกินไป จนกลายเป็นเรื่องการกินนั่น แหละเป็นเหตุให้เกิดโรค และเกิดทุกข์. การแต่งเนื้อแต่งตัว ก็เหมือนกัน มันไม่ใช่เท่าที่ จำเป็น มัน เกินจำเป็นจนเรียกว่าลำบากทางเศรษฐกิจ ในครอบครัว. เขาผลิตให้สวยให้แพง มีค่าใช้จ่ายมาก. เรื่อง ที่อยู่อาศัย เครื่องใช้ ไม้สอย ในบ้าน ในเรือน เต็มไปด้วยวัตถุปัจจัย ; เช่นที่เรียกกันสมัยนี้ว่า เครื่อง อุปกรณ์ไฟฟ้า มันทำให้สะดวกก็จริงอยู่ ; แต่พร้อมกันนั้น มันก็ ทำให้คนขวนขวายในเรื่องเอร็ดอร่อยสนุกสนาน เกินจำเป็น. นี้มันเข้ามาได้เกินจำเป็น เช่น ใครจะฟังเพลง ตลอดคืนก็ได้ ก่อนนี้มันทำไม่ได้. นี่การเป็นอยู่ของมนุษย์สมัยนี้ มันก็ ผิดกับสมัย ก่อน ซึ่งอยู่พอรอดชีวิต พอสะดวกที่จะทำหน้าที่ของตน. เดี๋ยวนี้เขาจะอยู่ให้เอร็ดอร่อยสนุกสนาน เหมือนว่าจะแข่ง กับพวกเทวดา จะเป็นเทวดา, จะแข่งกับพวกเทวดา, จน กระทั่งว่าเงินเดือนไม่พอใช้ ต้องคอรัปชั่น
น.11 ๕ อาตมาเห็นว่าอย่างเก่านั้นแหละมันดี มันอยู่ด้วย ความสงบสุข. เพียงห้าสิบปีมานี้เปลี่ยนมาก วุ่นวายมาก เปลืองมากยุ่งมาก มีอันธพาลมาก อาชญากรมาก. เมื่อ ห้าสิบปีมานี้หญิงสาวคนเดียวเฝ้าไร่คนเดียวในป่าได้ ซึ่งเดี๋ยว นี้ทำไม่ได้นะ. ยิ่งไปสมัยถึงคนป่าไม่นุ่งผ้า มีแต่ช่อใบไม้ แขวนข้างหน้านิดหนึ่งเท่านั้น แขวนสะเอวข้างหน้านิดหนึ่ง ก็ไปป่าได้, ไปเก็บผัก หักพื้นในป่า เอาอาหารมากินมาใช้ ได้ไม่มีใครทำอะไรสมัยนั้น. สมัยนี้แม้แต่อยู่บนเรือน มันก็ ถูกบุกเข้าไปข่มขืน. ........ ........ ........ คุณดูซิผลของเทคโนโลยีของยุคปัจจุบัน มันทำให้ คนเป็นทาสของกิเลส ; ยิ่งเจริญด้วยเทคโนโลยี ยิ่งต้องการ ศีลธรรมมาก ; เพราะว่า ความเจริญของเทคโนโลยีมัน ส่งเสริมกิเลส. ฉะนั้นยิ่งเจริญเท่าไร มันก็ยิ่ง ควรจะต้อง ใช้ศีลธรรมมาควบคุมความเลวร้ายแห่งจิตใจนั้นมากขึ้น. แต่เดี๋ยวนี้ ไม่เป็นอย่างนั้นนี่ ยิ่งเจริญด้วยเทค- โนโลยี คนก็ละเลยศีลธรรม, ก็ไปสนใจเทคโนโลยี ที่ส่ง เสริมกิเลสกันหมด, ที่จะสนใจศีลธรรมมาควบคุม
น.12 ๖ เทคโนโลยีก็ไม่มี; โลกมันจึงเต็มไปด้วยเรื่องส่งเสริมกิเลส แล้วก็ไม่มีเรื่องที่จะควบคุมกิเลส คือ ศาสนา หรือ ศีลธรรม ความรู้สึกบาป กลัวบาปมันก็ไม่มี. คนเอาแต่กิเลส มัน ก็เป็นอย่างที่เป็น ๆ กันอยู่. การศึกษาก็เป็นศึกษา อย่างชนิด ที่อาตมาขอเรียก ว่า หมาหางด้วน. เชื่อว่าท่านทั้งหลายคงจะได้ยินพูดคำว่า "หมาหางด้วน" มาแล้ว ; เพราะว่าพูดวิทยุมาก็หลายครั้ง แล้ว. การศึกษาในโลกกำลังเป็นการศึกษาชนิดหมา หางด้วน คือเรียนแต่หนังสือกับวิชาชีพ, สอนหนังสือให้ คนฉลาด, แล้วก็วิชาชีพเทคโนโลยีทั้งหลายนี้ มันมีแต่เพียง เท่านี้. เขาไม่มีสอนว่าเป็นมนุษย์กันอย่างไร ? จะมีศีลธรรม กันอย่างไรไม่ได้สอน : สอนแต่เรื่องที่ ๑ หนังสือ กับ เรื่องที่ ๒ วิชาชีพ. เรื่องที่สาม เป็นมนุษย์กันให้ถูกต้อง มีศีลธรรม นั้นไม่ได้สอน : เป็นการศึกษาหมาหางด้วน เริ่มมาแต่ ประเทศที่หลงใหลเทคโนโลยีนั้นแหละ คือพวกฝรั่งพูดกัน
น.13 ๗ ตรง ๆ: พวกไทยนี้ ไปตามกันฝรั่ง, ไม่มีอะไรดีนอกจากตาม กันฝรั่ง. เมื่อฝรั่งมีการศึกษาแบบหมาหางด้วน คนไทยก็มี การศึกษาแบบหมาหางด้วน ไปตาม : จึง มีแต่เรียน หนังสือกับเรียนวิชาชีพ แล้วก็เปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่ หลวง, วิชาชีพกินขอบเขตเลยเข้ามาถึงการเป็นครู .......... .......... .......... สมัยโบราณการเป็นครู ไม่ได้เป็นวิชาชีพ หรือการประกอบอาชีพ; เพราะว่าเขา เป็นครูเอาบุญ กันทั้งนั้นแหละ. สมัยโน้นเป็นครูเอาบุญ, แล้วครูก็เป็น ปูชนียบุคคล. พอตกมา สมัยนี้ การเป็นครูก็เป็นอาชีพ ชนิดหนึ่ง เหมือนกับอาชีพอื่น ๆ ทั่วไป, คือเราทำเพื่ออาชีพ ของเรา, เอาเงินเดือน : ทะเลาะวุ่นวายกันเรื่องเงินเดือน ไม่ขึ้น, หรือการปรับปรุงเงินเดือนไม่เป็นธรรมอย่างนี้ เหมือนกับอาชีพอื่น ๆ ครูก็เลยหมดความเป็นปูชนียบุคคล เพราะจิตใจของครูมันมุ่งอาชีพ มุ่งเงินเดือนมาก ๆ เอามา กินมาใช้สนุกสนานเหมือนกับคนพวกอื่น ความเป็นครูเลย