น.15 ๙ ทีนี้เราจะมาใช้ ในการทำงานในหน้าที่ พอเหนื่อย ขึ้นมา ลองหายใจยาวซิ ถอนหายใจยาวมันก็หาย ; ไถนา เหนื่อยขึ้นมาแล้ว ลองหยุดถอนหายใจยาวสักพักก็หาย. นี่ ทำการทำงาน หรือว่าจะทำอะไรให้ดี ก็ถอนหายใจยาว. นึก อะไรไม่ออก นึกอะไรไม่ออก เรื่องที่เคยจำได้แล้วก็นึกไม่ ออก ก็ถอนหายใจยาว นั่งทำสมาธิถอนหายใจยาว เดี๋ยว มันก็นึกออกแหละ, มันเป็นการปรับระบบต่าง ๆ ภายใน ร่างกาย ให้มันเข้ารูป ให้มันถูกต้องหน้าที่การงาน จึงใช้กัน ทั้งในทางศาสนาและทางไสยศาสตร์. อานาปานสติของพวกอื่นก็มี, ไม่ใช่มีเฉพาะของ พวกพุทธ จนกระทั่งมันกลายเป็นไสยศาสตร์ ไสยศาสตร์ เวทมนต์คาถา. การร่ายมนต์นี้ก็ต้องบังคับลมหายใจ ก็ต้องพ่นไปเป็นคาบ ๆ ให้ถูกต้องตามกฎเกณฑ์ มันก็ ได้ผล เป็นเรื่องทางจิตใจ. นี่เป็นเรื่องธรรมชาติ ธรรมชาติ เกี่ยวข้องกับธรรมชาติมาแต่ดึกดำบรรพ์ จงรู้จักลมหายใจว่ามันเกี่ยวข้องกับระบบประสาท ความรู้สึก ความคิด ความนึก กลไกต่างๆ ในร่างกาย ตับ
น.16 ๑๐ ไต ไส้พุง มันก็เกี่ยวข้องกับลมหายใจ. พูดแล้วก็เหมือน กับว่าแกล้งพูด ถ้าคุณถ่ายไม่ออกจะเบ่ง ก็ต้องปรับปรุงลม หายใจให้เหมาะ ให้เหมาะ พอเหมาะแล้วก็เบ่ง เบ่งแล้วอุจจาระ ก็ออกมานี่ มันก็ใช้ลมหายใจให้เป็นประโยชน์ แก้ปัญหาได้ ไปเสียทุกสิ่งทุกอย่าง. ทำไมไม่ขอบคุณ ปราณายามะ คือ การบังคับลมหายใจกันเสียให้ถูกต้อง ยิ่งรู้จักมากเท่าไร ก็ยิ่ง ใช้ให้เป็นประโยชน์ได้มากเท่านั้น. ที่เด็ก ๆ เขาสะอื้นน่ะ สะอื้น ร้องไห้สะอื้นนั้น จำเป็นที่สุดที่จะต้องทำอย่างนั้น เพื่อขับไล่อารมณ์ร้าย ขับไล่ความผิดปกติให้มันเข้ารูป. การร้องไห้สะอึกสะอื้นนั้นไม่ใช่เป็นเรื่องผลร้าย, แต่ เป็นเรื่องผลดี ที่จะขจัดความไม่ถูกต้อง ความไม่เป็นระเบียบ อะไรให้มันเข้ารูปเข้ารอย, นี่เรื่องของลมหายใจมันเป็นไปได้ มากอย่างนี้. เอ้า ทีนี้จะมาดูกันให้ละเอียด ให้ชัดเป็นเรื่องเป็น ราวไปทีเดียวว่า จะทำอะไรได้บ้าง. พูดตัดลัดสั้นเลย ถ้า อยากจะสงบเดี๋ยวนี้ ถ้าอยากจะสงบกาย สงบใจอะไรเดี๋ยว นี้นะ ก็มานั่งสำรวมลมหายใจให้ละเอียดลง ๆ ละเอียดลง มันก็จะสงบเดี๋ยวนี้. ถ้าต้องการความสงบเดี๋ยวนี้ สงบกาย
น.17 ๑๑ สงบใจอะไรก็ตามเถอะ ลมหายใจทำให้สงบ เดี๋ยวกายก็สงบ พอกายสงบจิตก็สงบ. ฉันอยากจะสงบเดี๋ยวนี้ ไม่ต้องไปหา ยาเยออะไรมากินที่ไหน, ทำลมหายใจให้ละเอียด ให้สงบ ให้ระงับเป็นลำดับ ๆ ลมหายใจสงบกายสงบ กายสงบจิตสงบ เลยอยู่ด้วยความสงบเดี๋ยวนี้ มีความสงบได้เดี๋ยวนี้ โดยอาศัย การกระทำทางลมหายใจ. ทีนี้อยากจะพูดอีกสำนวนหนึ่งว่า อยากเป็นพระ เดี๋ยวนี้ ฉันอยากจะเป็นพระเดี๋ยวนี้ ก็ทำลมหายใจเถอะ ทำลมหายใจให้สงบให้ระงับ ให้เป็นพระแท้จริงขึ้นมา ทันที, ไม่ต้องบวชไม่ต้องโกนหัวไม่ต้องนุ่งผ้าเหลือง. อยาก จะเป็นพระเดี๋ยวนี้แล้ว อึดใจนี้ก็จะเป็นพระ กำหนดลมหายใจ ให้สงบ ให้ระงับ ให้เย็นลงเย็นลง เย็นลง, นั่นแหละคือ เป็นพระในความหมายที่ถูกต้อง เป็นพระได้ด้วยการบังคับ ลมหายใจให้สงบ ให้ระงับ ให้ละเอียด เมื่ออยากจะทำงาน เตรียมตัวสำหรับจะทำงาน งานทางกายงานทางจิตงานอะไรก็ตาม แม้ว่า จะไปไถนา จะ ลงมือทำนาจะไถนาเดี๋ยวนี้แล้ว, เอ้า สงบ ๆ สงบระงับลม
น.18 ๑๒ หายใจเต็มที่ ร่างกายปกติ ระบบประสาทปกติก็ไถนา สนุกไปเลย. แม้แต่จะเขียนจดหมายสักฉบับหนึ่ง ขอแนะ ว่าทำความสงบด้วยลมหายใจ ทางลมหายใจเสียสัก ๔ - ๕ ครั้ง สักขณะหนึ่งเถิด ใจคอจะปกติจะเขียนจดหมายฉบับนั้นได้ดี ที่สุด, จะแต่งเรื่องหนังสือหนังหายืดยาว อย่างนี้ก็เคยใช้มา แล้ว ไม่หลอกดอกเคยใช้มาแล้ว ว่าต้องทำให้จิตใจสงบ รำงับ นิ่ง เงียบ เป็นที่พอใจแล้วจึงลงมือเขียนหนังสือ, เขียนกี่ สิบหน้ากี่ร้อยหน้า ก็พยายามหาความสงบมาคั่นไว้เรื่อย ๆ คั่นไว้เรื่อย. พอรู้สึกว่าจะรวนเรก็ทำความสงบ สงบแล้วก็ เขียนอีก, พอมันจะรวนเรก็ทำความสงบอีก เขียนอีก. นี่ แม้ จะทำงาน จะทำงานก็ทำอย่างนี้, กำลังทำงาน อยู่ก็ทำ อย่างนี้, กำลังทำงานอยู่ก็ทำอย่างนี้. เอ้า ทีนี้ จะพักผ่อน ๆ จะพักผ่อน ขอบอกว่าถ้า จะพักผ่อนให้เป็นการพักผ่อนที่แท้จริงยิ่งกว่านอนหลับ จง พักผ่อนด้วยการทำลมหายใจให้สงบรำงับ ให้เป็นสมาธิ ด้วยลมหายใจนี้ มันจะเป็นการพักผ่อนยิ่งกว่านอนหลับ, ที่ ว่านอนหลับแล้วชุ่มชื่น ตื่นขึ้นมาสดชื่นนี้ ลองทำการพักผ่อน ด้วยการทำลมหายใจให้สงบรำงับดูเถอะ จะมีผลดีกว่านอน หลับ, ทำลมหายใจสักชั่วโมงจะดีกว่านอนหลับสัก ๕ ชั่วโมง.
น.19 ๑๓ เมื่อจะพักผ่อนให้แท้จริง ไปนอนที่เก้าอี้เอน ๆ ข้าง หน้าต่าง กำหนดลมหายใจให้สงบรำงับ แล้วมันพักผ่อนไป ด้วยลมหายใจสงบรำงับ, นั้นจะเป็นการพักผ่อนดีกว่า นอนหลับจริงๆ มันไม่ฝันร้ายด้วย มันไม่ฝันลามกด้วย กำหนดลมหายใจสงบรำงับพักผ่อนนี้. ที่เรียกว่าพักผ่อน ด้วยการไปดูหนังดูละคร นั้นเป็นการพักผ่อนของคนบ้า ยิ่งไม่พักผ่อนที่จะไปพักผ่อนที่โรงหนังโรงละคร. พักผ่อนที่เก้าอี้นอน นอนเล่น แล้วก็กำหนด ลมหายใจให้ละเอียด ๆละเอียด ๆ จนมันจะหลับไปเลยก็ไม่ เป็นไร แต่ก็ไม่ต้องหลับ, ให้ลมระงับ ระบบประสาทระงับ ความร้อนในร่างกายระงับ กล้ามเนื้อเส้นเอ็นอะไรมันสงบมัน ระงับ นี่เป็นการพักผ่อน ๆ จะเรียกว่าหย่อนใจก็ได้ แต่ว่า หย่อนใจในทางธรรม. นี่เป็นการพักผ่อนที่ดี ไม่มีการ พักผ่อนไหนจะดีเท่า, อย่าพักผ่อนด้วยการไปดูหนังดูละคร หรือร้องเพลง หรือเต้นรำอะไร ป่วยการ, พักผ่อนด้วยการ ทำให้ลมหายใจระงับ.
น.20 ๑๔ เอ้า ทีนี้ จะหาความสุขทันใจนึก หาความสุขให้ ได้ทันใจนึก ทันทีเดี๋ยวนี้ที่นี่ ทำอย่างไร ๆ จะไปหาอะไรมา กินมาดื่ม ป่วยการ, เป็นสุขเดี๋ยวนี้ที่นี่ ทันใจนึกก็ทำ อานาปานสติ ให้ลมหายใจรำงับ ให้ร่างกายรำงับ ประสาท รำงับ, มีความพอใจในความรำงับ และจะเป็นสุขได้ในเวลา ๒-๓ นาที ทันใจที่นี่และเดี๋ยวนี้. ขอยืนยันว่าเป็นสิ่งที่ ทำได้รับประกัน ขอให้ไปลองดูเถอะ, ขอให้ทำให้จริง ๆ สักหน่อยเท่านั้นแหละ, จะหาความสุขที่นี่ทันทีเดี๋ยวนี้ ไม่ ต้องไปหายาเสพติด ไม่ต้องไปหาบุหรี่ ไม่ต้องไปหาอะไรที่ ไหน. อาศัยการทำจิตให้สงบระงับ : โดยทางร่างกาย ระงับ โดยทางลมหายใจระงับ ลมหายใจระงับกาย แล้วระงับ จิตไปถึงที่สุด เป็นสุขพอใจที่นี่และเดี๋ยวนี้, นี้เรียกว่าจะมี ความสุขกันที่นี้เดี๋ยวนี้มันก็ทำได้ หรือว่า เมื่อพบโชคร้าย ที่เขาเรียกกันว่าโชคร้าย มีความกลัดกลุ้มอะไรเข้ามา ความวิตกกังวลหวาดเสียวอะไร เข้ามา, ได้รับข่าวร้าย ได้รับโทรเลขข่าวร้าย ได้รับเรื่อง ร้าย ๆ เกี่ยวกับลูกหลานหรือทรัพย์สมบัติเกียรตยศชื่อเสียง เงิน ทอง ก็เหมือนกัน, ทำให้จิตใจปั่นป่วนเหมือนจะบ้าอยู่แล้ว
น.21 ๑๕ จงระงับมันขับไล่มันไปด้วยระบบอานาปานสติ อย่างที่ เคยฝึกมาแล้ว, อย่างที่เคยบรรยายมาแล้ว, ความรู้สึกเลวร้าย นั้นจะหายไป จะหายไป, เรียกว่าไล่ความรู้สึกเลวร้ายหรือ จะขับผีปีศาจออกไป ด้วยระบบอานาปานสติ. นี่เห็นไหมว่า มันเป็นเรื่องที่นำมาใช้ในเรื่องบ้านเรือน ในเรื่องเกี่ยวกับ บ้านเรือนแล้วมีประโยชน์ ใช้อานาปานสติแก้ปัญหาทุกวัย. ทีนี้ก็อยากจะให้เป็นมากกว่านั้น ให้เป็นมากกว่านั้น ไปอีก, เราอยากจะให้เด็กในท้องได้รับประโยชน์ ถ้าแม่ของ เด็กไม่โง่ ถ้าแม่ รู้จักทำอานาปานสติ ทำอานาปานสติบ่อยๆ เถอะ เด็กในท้องก็จะได้รับประโยชน์ จะได้รับความสุข ความสบาย, เด็กในท้องก็จะมีสุขภาพอนามัยดี, จะเป็นเด็ก ที่คลอดออกมาปลอดภัยแข็งแรงเข้มแข็งเฉลียวฉลาด. ถ้าแม่ ผู้อุ้มท้องรู้จักทำอานาปานสติ ถ้าเด็กคลอดออกมาแล้ว รู้จักสอนให้ทำอานาปานสติ เมื่อมันพอจะฟังถูกเข้าใจได้ สอนให้ทำอานาปานสติเถอะ มีประโยชน์ ไม่ให้โทษอะไร,
Buddhadasa