Buddhadasaน.420 ๑๑๐ ปัญหาข้อ ๒๗ ถาม : ที่กล่าวว่า เมื่อบรรลุพระอรหันต์ในเพศฆราวาส จะ จะต้องนิพพาน ภายใน ๗ วัน ถ้าบวชเป็นภิกษุจะมี ชีวิตต่อไปอีกที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุใด ? ตอบ : ข้อนี้เป็นัยแห่งการอนุมาน, ยังไม่เคยมีใครตาย. ความ สำคัญในเรื่องนี้อยู่ที่ความหมายของคำว่า เพศฆราวาส หรือ บรรพชิต. เพศฆราวาสต้องหมายถึงการหนาแน่น หมักหมม อยู่กับเรื่องของโลกีย์ เช่นคนที่เป็น ฆราวาสจริงๆ เขากระทำ กันอยู่. เพศบรรพชิต ต้องหมายถึงเพศที่สละสิ่งเหล่านั้นออก ไปแล้ว. อย่าหมายเพียงโกนหัวนุ่งผ้าเหลือง อยู่วัดเท่านั้น, เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น จะทำให้ไม่ต่างกับฆราวาส ซึ่งพระ อรหันต์ก็จะต้องตาย อีกเหมือนกัน ทั้งที่อยู่ในเพศที่เรียกกัน ว่า ภิกษุแล้ว. ก็ทำไมจึงต้องตาย เพราะอยู่ในเพศฆราวาส ถ้าหาก ว่าท่านเกิดไปอยู่เข้า ? ทำไมปลาน้ำจืดจึงตาย เมื่อต้องไปอยู่ในน้ำเค็ม? เพราะ เกลือที่อยู่ในน้ำนั้นมันไม่ถูกกันกับตัวของปลาน้ำจืด. ในเพศ ฆราวาสที่เป็นฆราวาสจริง ๆ มีอะไรซึ่งคล้ายกับเกลือ. แม้ พระอรหันต์จะเคยเป็นฆราวาสมาก่อน ซึ่งเปรียบเหมือนกับเคย
น.421 ๑๑๑ อยู่เค็มมาก่อนแล้ว แต่บัดนี้มากลายตรงกันข้ามเสียแล้ว กาย ของท่านไม่ถูกกับที่อยู่เก่าอีกต่อไป. สำหรับใจของท่านแม้จะ ให้อยู่ก็เท่ากับไม่อยู่ เพราะความที่ใจไม่ยึดถือสิ่งใด. แต่ส่วน กายซึ่งเป็นวัตถุนั้น เมื่อได้สิ่งแวดล้อมที่เป็นข้าศึก ย่อม กระสับกระส่าย เลยต้องอนุมานเอาว่า จะต้องตายใน ๗ วัน ที่ต้องอนุมาน ก็เพราะว่า พระอรหันต์ท่านไม่เคยอยู่ และท่านอยู่ไม่ได้ ในเพศฆราวาส. แม้จะให้ท่านอยู่ที่บ้าน นุ่งผ้าสี ท่านก็ต้องมีอะไร ๆ ในตัวท่านที่เป็นบรรพชิตอยู่นั่น เอง ไม่มีอะไรมาทำใจให้เปลี่ยนเป็นใจฆราวาสไปได้, มันจึง เท่ากับจับมาขังคุกเมื่อถูกบังคับ (ซึ่งทำได้แต่ทางกาย); หนัก เข้า ก็ต้องตายไปโดยส่วนกายหรือสังขารธรรม แต่ท่านหาตาย ได้ไม่ เพราะฉะนั้นจึงกล่าวว่า ไม่มีใครสามารถจับพระอรหันต์ ใส่ลงไปในเพศฆราวาสได้เลย. ท่านจึงไม่เคยอยู่ เพราะเหตุนี้ ทีนี้สมมตว่า ถ้าอยู่หรือขืนอยู่จะต้องมอดดับไปเหมือนไฟที่เขา วางไว้กลางฝน. จึงมีคำว่า "นัยว่า," ในเมื่อกล่าวถึงเรื่องนี้ ทั้งนี้ก็เพื่อชี้ให้เห็นลักษณะแห่งความเปลี่ยนแปลงของท่านว่า มี อยู่อย่างประหลาดใจอย่างไรเท่านั้น. แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าหาก ว่าเกิดมีใครที่บังคับให้ท่านครองชีพอย่างฆราวาส ให้ได้จริง ๆ ก็จะต้องตายจริง ด้วยเหตุดังกล่าวแล้ว, แต่มันไม่เป็นวิสัยที่
น.422 ๑๑๒ ใครจะบังคับท่านได้ เพราะเหตุที่จิตเปลี่ยนไปจนตรงกันข้าม. แม้ทั้งมนุษย์ เทวดา พรหม หรืออะไรอื่นอีกทั้งหมดรวมกัน ก็ไม่สามารถเปลี่ยนใจท่านได้. เพราะฉะนั้น ท่านจะครองชีพ อย่างฆราวาสบริโภคกามได้อย่างไร และไม่เคยมีใครทำให้ท่าน ตายได้เพราะเหตุนี้.