ความสุขกับความหิว ตอนที่ ๘ — อยู่เหนือดีเหนือชั่วคือว่าง

น.15 ๘ attach ที่ดี เราก็ต้องเป็นทุกข์ เพราะ attachment (อุปาทาน หรือความยึดมั่นถือมั่น) เพราะฉะนั้นขอให้เข้าใจว่า สิ่งสูงสุดนั้นไม่ใช่สิ่งที่ดีที่สุด ถ้าจะอธิบายว่าพระเจ้าเป็นที่รวบรวมสิ่งที่ดีที่สุด ชาวพุทธรับรอง ไม่ได้ เพราะว่าชาวพุทธต้องการจะขึ้นไปเหนือความหมายของ คำว่าชั่วและดี ถ้อยคำของพระเจ้าในคัมภีร์ไบเบิ้ลก็บอกว่าเมื่อ รู้ดีรู้ชั่วแล้วก็จะต้องตาย ถ้ามันไม่รู้ชั่วและดีแล้วมันไม่ยึดถือ มันไม่เป็นทุกข์ หรืออีกทางหนึ่ง มันรู้ชั่วและดีไปถึงว่าไม่ยึดถือ ชั่วและดี มันก็ไม่เป็นทุกข์เหมือนกัน ฉะนั้นจุดสูงสุดของมนุษย์ที่ ไม่เป็นทุกข์นั้นต้องอยู่เหนือดี เมื่ออยู่เหนือดีมันก็ไม่รู้จักหิวอะไร ความหิวมันหยุดและมันหายไป ทั้งบุคคลผู้ที่จะหิวก็หายไปด้วย ความหิวก็ไม่มี นี่เป็น final goal (จุดหมายสูงสุด) ของพุทธศาสนา อยู่เหนือดีและชั่วคือว่าง การที่มารู้ว่าชั่ว มารู้ว่าดี แล้วไม่มีปัญญาพอที่จะไม่ attach ในชั่วและดี มันก็ติดยึดในชั่วและดีตามแบบของคนธรรมดา มัน ก็ต้องเป็นทุกข์ ทีนี้ถ้าเรามารู้ว่าชั่วว่าดี เราต้องรู้ให้ถึงที่สุดว่า attach ไม่ได้ทั้งชั่วและดี เพราะว่ามันเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ชั่วดีมันเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ก็ไม่มี attachment (อุปาทาน) ก็คือไม่ตายอีกเหมือนกัน เมื่อเราไม่รู้เรื่องดีเรื่องชั่ว เราไม่มี attachment เดี๋ยวนี้เรารู้เรื่องดีเรื่องชั่วแล้ว เราต้องรู้ถึงขนาด ไม่มี attachment ในสิ่งที่ดีและชั่ว ผลก็จะเป็นอย่างเดียวกัน ฉะนั้นขอให้มีความรู้เรื่องดี และชั่วในลักษณะที่จะไม่มี