น.53 ช่างไม่เมตตาเสียเลย อาตมาแปลออกมาตามตัวว่า "ช่างไม่เมตตาเสียเลย." เขาเล่าว่าในประเทศจีนในสมัยที่นิกายเซ็นกำลังรุ่งเรืองมากอีก เหมือนกัน ใคร ๆ ก็นิยมนับถือภิกษุในนิกายเซ็นนี้. มียายแก่คน หนึ่ง เป็นอุปัฏฐากของภิกษุองค์หนึ่งซึ่งปฏิบัติเซ็น ด้วยความ ศรัทธาอย่างยิ่งมาเป็นเวลาถึงยี่สิบปี ; แกได้สร้างกุฏิน้อย ๆ ที่เหมาะสมอย่างยิ่งให้ และส่งอาหารทุกวัน นับว่าพระภิกษุ องค์นี้ไม่ลำบากในการที่จะปฏิบัติสมาธิภาวนาอะไรเลย. แต่ในที่สุดล่วงมาถึง ๒๐ ปี ยายแก่เกิดความสงสัยขึ้นมาว่า พระรูปนี้จะได้อะไรเป็นผลสำเร็จของการปฏิบัติบ้างไหม ที่มัน จะคุ้มกันกับข้าวปลาอาหารของเราที่ส่งเสียมาถึง ๒๐ ปี. เพื่อให้รู้ความจริงข้อนี้ แกก็คิดหาหนทาง ในที่สุดพบหน
น.54 ๕ ๓ ทางของแก คือแกขอร้องหญิงสาวคนหนึ่ง ที่มีรูปร่างหน้าตา ท่าทางอะไร ๆ ยั่วยวนไปหมด ให้ไปหาพระองค์นั้น โดยบอกว่า ให้ไปที่นั่น แล้วไปกอดพระองค์นั้น แล้วถามว่าเดี๋ยวนี้เป็น อย่างไรบ้าง ผู้หญิงคนนั้นก็ทำอย่างนั้น ; พระองค์นั้นก็ตอบ ด้วยถ้อยคำเป็นกาพย์กลอน Poetically; ซึ่งค่อนข้างเป็น คำประพันธ์ ตามธรรมดาของบุคคลบางคนที่มีนิสัยทางคำ ประพันธ์ ; ตรงนี้เขาเขียนเป็นคำประพันธ์ ซึ่งแปลเป็นตัว หนังสือก็จะเท่ากับว่า- "ต้นไม้แก่ใบโกร๋นบนยอดผา ฤดูหนาวทั้งคราวลมระดมมา อย่ามัวหาไออุ่นแม่คุณเอย" ; ว่าอย่างนี้เท่านั้น แล้วไม่ว่า อะไรอีก ; ไม่มีอะไรที่จะพูดกันรู้เรื่องอีก. หญิงสาวคนนั้นก็กลับมาบอกยายแก่อย่างที่ว่านั้น ; ยายแก่ก็ขึ้นเสียงตะบึงขึ้นมาว่า คิดดูทีซิ ฉันเลี้ยงไอ้หมอนี่ : that fellow ซึ่งตรงกับภาษาไทยว่า อ้ายหมอนั่น ; มาตั้ง ๒๐ ปีเต็ม ๆ มันไม่มีอะไรเลย แม้จะเพียงแสดงความเมตตา ออกมาสักนิดหนึ่งก็ไม่มี ; ถึงแม้จะไม่สนองความต้องการ ทางกิเลสของเขา ก็ควรจะเอ่ยปากเป็นการแสดงความเมตตา กรุณา หรือขอบคุณบ้าง ; นี่มันแสดงว่า เขาไม่มีคุณธรรม อะไรเลย ; ฉะนั้นยายแก่ก็ไปที่นั่นเอาไฟเผากุฏินั้นเสีย และ ไม่ส่งอาหารอีกต่อไป ; แล้วนิทานของเขาก็จบ. นิทานนี้สอนว่าอย่างไร จะเห็นว่าอย่างไรก็ลองคิดดู คน
น.55 ๕๔ บางคนเขาย่อมต้องการอะไร อย่างที่ตรงกันข้ามกับที่เราจะนึก จะฝันก็เป็นได้. นี่จงดูสติปัญญาของคนแก่ซิ. แกมีแบบแห่ง ความยึดมั่นถือมั่นของแกเองเป็นแบบหนึ่ง. ยิ่งแก่ยิ่งหนังเหนียว คือหมายความว่ามันยิ่งยึดมั่นถือมั่นมาก ฉะนั้นถ้าเราจะไป โกรธคนที่มีความคิดอย่างอื่น มีหลักเกณฑ์อย่างอื่น มีความ เคยชินเป็นนิสัยอย่างอื่น นั้นไม่ได้ ; เราต้องให้อภัย เรา ไม่โกรธใครเร็วเกินไป หรือเราไม่โกรธใครเลย นั่นแหละจะดีที่ สุด ; และจะเป็นครูบาอาจารย์ที่มีความสุขที่สุด แล้วจะเป็น ครูบาอาจารย์ที่ทำหน้าที่ได้ดีที่สุดด้วยและสนุกที่สุดด้วย, ฉะนั้น ขอให้จำไว้ว่า คนเรานั้นมีอะไรที่ไม่เหมือนกัน มีอะไรที่ ไม่นึกไม่ฝันมากถึงอย่างนี้ ..
Buddhadasa