Buddhadasaน.48 ท่านผู้หนึ่ง ซึ่ง เป็นผู้จุดประทีปส่องโลกวิญญาณของหมู่สัตว์. พระหัตถ์ของท่านกวักเรียกว่า ท่านจง มาทางนี้ มาเสียจากการหลงอยู่ในความเป็นทาสของตัณหาอันเร่าร้อน. วิญญาณ ดวงใด เหลียวดูตนเองแล้วสำนึกได้ถึงการที่ตนถูกแผดเผาอยู่จริง ก็ออกวิ่งตามพระ- องค์ไป. โดยทำนองนี้ไม่นานนัก บุคคลที่โลกเรียกกันว่าเป็นพระอรหันต์ ก็มีพอ ที่จะจับกลุ่มกันเป็นกลุ่มใหญ่ในโลก เพื่อรับช่วงการส่องประทีปให้แก่สัตว์โลก แทน พระองค์สืบไปโดยแพร่หลาย. แต่แสงสว่างอันนั้น ไม่มีประโยชน์อะไร แก่กิ้งกือ
น.49 ๔๗ และไส้เดือน. ไส้เดือนยังคงเป็นไส้เดือน ถึงถือยังคงเป็นกิ้งกือ, แต่สัตว์อาชาไนย เหล่าอื่น ได้รับประโยชน์จากแสงสว่างอันนั้นยิ่งนัก. สัตว์ที่รองลงมา ก็ยังได้รับ ประโยชน์ตามควร. แสงสว่างของพระองค์ไม่เป็นหมัน, และสัตว์ผู้มีผ่าที่นัยน์ตาแต่ เพียงบาง ๆ ก็ยังมีอยู่ในโลกสืบมาจนกระทั่งบัดนี้. เราต้อนรับวันเพ็ญวิสาขะนี้ โดย ฐานะเป็นวันแห่งแสงสว่าง. ดอกบัวดอกหนึ่ง ผลิขึ้นเมื่อ ๘๐ ปีก่อนพุทธกาล. บานเมื่อ ๔๕ ปีก่อนพุทธกาล. โรยร่วงหมดไปเมื่อ ๑ ปีก่อนพุทธกาล แต่กลิ่นอันฟุ้งขจรนั้น ยังคงอยู่จนกระทั่งบัดนี้. ตัวตะเกียงแตกเสียแล้ว แต่แสงสว่างยังคงอยู่เป็นอนันต์- ชัชวาล. ผู้ชี้ทางสิ้นชีพไปแล้ว แต่แผนที่ยังคงอยู่อย่างถูกต้อง. การเปิดเผยนั้นทำ แล้ว ผู้เปิดก็ล่วงลับไปแล้ว แต่การเปิดนั้นยังคงแสดงอยู่. ผู้ใดมีตา และรู้จักใช้ตา ของตน ย่อมได้รับประโยชน์จากการเปิดเผยนั้น. ของที่คว่ำอยู่ ถูกหงายขึ้นแล้ว. ของที่มีสิ่งอื่นขีดอยู่ ถูกเลิกขึ้นแล้ว. ยังเหลืออยู่ก็แต่ว่าผู้ใดจะเป็นคนมีโชค มองเห็น ว่าสิ่งนี้เป็นสิ่งที่เปิดขึ้นแล้วหงายขึ้นแล้วจริง และถือโอกาสรีบศึกษาเอา เท่านั้น. เรา จะต้อนรับวันวิสาขบูชา ในฐานะเป็นวันเบิกบาน วันเปิดเผย วันหงายของคว่ำ วันเลิกของที่ปกปิด. สัตว์โลกเบียดเบียนกันอยู่ภายใต้กะลาครอบ. ภายใต้กะลา ครอบนั้นความต้องการมีมาก และไม่มีที่สิ้นสุด. ส่วนสิ่งที่จะสนองความต้องการนั้น มีน้อย และแสดงให้เห็นว่าจะสิ้นสุด จึงอันนี้เองเป็นมูลเหตุที่ทำให้สัตว์ยกพวกเข้า ประหารกันอยู่ภายใต้กะลา. สัตว์ตัวใดหลุดออกมาได้ สู่โลกอีกโลกหนึ่งซึ่งไม่มีความ ต้องการ หรือต้องการแต่น้อย ส่วนสิ่งที่จะสนองความต้องการนั้น มีมากมายเหลือ เพื่อ ทั้งแสดงว่าไม่มีวันจะสิ้นสุด สัตว์นั้นจึงนั่งนอนสบาย ไม่ต้องประหัตประหารกัน แต่จับกลุ่มกันรื่นเริงบันเทิง โดยไม่ต้องอาศัยวัตถุอย่างใดเป็นเหยื่อ, ความแจ่มใส
น.50 ๔๔ มีเอง โดยไม่ต้องมีใครช่วยเย้า, ความสดชื่นมีเอง โดยไม่ต้องรดน้ำ หรืออบเครื่อง เย็น. เราเคยต้อนรับวันวิสาขบูชานี้ ในฐานะเป็นวันหลุดออกมา เป็นวันนั่งนอน สบาย เป็นวันแห่งความแจ่มใสสดชื่น เพราะอาศัยอำนาจอันศักดิ์สิทธิ์ เนื่องจาก เป็นวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน ของพระองค์. เพราะไม่ต้องอาศัยของหลอก มายั่ว เราจึงได้รับผลเป็นความสุขอันแท้จริง เนื่องมาจาก การรู้ การเห็นและการ กระทำของเราเอง. พุทธทาส ภิกขุ กรกฎา. ๒๔๘๖