Buddhadasaน.222 ๑๐ ๓. ทีนี้ถ้าท่านถูกชาวต่างประเทศถามว่า สรุปเป็น ใจความให้สั้นที่สุดแล้วพุทธศาสนาสอนว่าอย่างไร ? อย่างนี้เราตอบได้ด้วยพระพุทธภาษิต ของ พระพุทธเจ้าเอง คือ . ท่านสอนด้วยประโยคสั้น ๆ ประโยคเดียวว่า " สิ่ง ทั้งปวงอันใคร ๆ ไม่พึงเข้าไปยึดมั่นถือมั่น " สิ่งทั้ง ช่วงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น เป็นพระพุทธภาษิตของพระองค์- เองตรัสไว้อย่างนี้ เราไม่ต้องเสียเวลามาตั้งการค้นคว้า เพราะได้มีตรัสไว้อย่างนี้ชัดเจนแล้วในบรรดาคำสอนทั้ง หมดที่ว่ามีมากมายตั้งแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์นั้น สรุปให้เหลือเพียงประโยคเดียวสั้น ๆ ก็คือว่า สิ่งทั้งปวง ยึดมั่นไม่ได้ ให้รู้ว่าถ้าไปยึดมั่นเข้าแล้วเป็นทุกข์ ให้รู้ว่า เมื่อปฏิบัติเพื่อความไม่ยึดมั่นแล้วก็ไม่เป็นทุกข์. ถ้าเรารู้ อย่างนี้แล้วเราก็เรียกว่ารู้หมดพระพุทธวจนะทั้งแปด หมื่น สี่พันธรรมขันธ์ หรือว่า ถ้าได้ปฏิบัติอย่างนี้แล้ว ก็คือ ปฏิบัติหมดทุกขั้นทุกตอน คนขาดศีลก็เพราะไปยึดมั่น ถือมั่นอะไรเข้า ถ้าไม่ยึดมั่นถือมั่นด้วยความรักความ เกลียดสิ่งใดสิ่งหนึ่งแล้วมันขาดศีลไม่ได้. คนจิตฟุ้ง-