Buddhadasa.org

ปมเขื่อง ตอนที่ ๔ — ปมเขื่องคือมูลเหตุแห่งการทำบาปและทำบุญ

ปมเขื่อง — ธรรมบรรยายของพุทธทาสภิกขุ — ปมเขื่อง (๒๑ ตอน)

☰ สารบัญ ℹ️ ข้อมูลเล่ม / รีวิว

น.19 ๕ กันถึง "คุณ" ของ "ปมเขื่อง" นี้โดยละเอียด เพื่อช่วยกันหา ทางแก้ไขปัญหายุ่งยากของมนุษยชาติทั้งมวลเท่าที่จะช่วยกัน ทำได้คนละไม้คนละมือ อัสมิมานะ หรือ “ปมเขื่อง" นี้เป็นทั้งมูลเหตุ และ เป็นทั้งปัจจัยเครื่องสนับสนุนจรรโลงใจอันแรงกล้าที่สุดที่ทำให้ สัตว์มีความยึดมั่น และพยายามรักษา "ความมีตัว" และ "ความ เด่นของความมีตัว" หรือ "อหังการ" ไว้อย่างมั่นคง เมื่อสัตว์ นั้น ๆ รักษาหรือสงวนความเด่นของตัว โดยไม่คำนึงถึงการ รักษาของผู้อื่นบ้าง การกระทำอันนั้นก็กระทบผู้อื่น และเราเรียก กันว่า การทำชั่ว หรือทำบาป หรือการประกอบอาชญากรรม แล้วแต่กรณี แต่ถ้าเขามีความรู้ความฉลาดอยู่ส่วนหนึ่ง ใน การรักษาความมีตัวของเขา พอที่จะไม่ให้กระทบคนอื่นแล้ว การรักษาความมีตัว หรือความเด่นของเขา แม้เพื่อตัวเขาเอง ก็กลายเป็นความดี หรือเป็นการทำบุญกุศลไป ดังเราจะเห็น ได้ในรายที่คนบางคน "ทำบุญ" จนหมดเนื้อหมดตัวในทาง ทรัพย์สมบัติ ก็เพื่อไปมีตัวหรือมีความเด่นของตัวอีกทางหนึ่ง เพราะอำนาจอัสมิมานะหรือด้วยอำนาจความดันของ "ปมเขื่อง" นี้ หรือที่เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "อหังการ" หรือเลยไปถึง "มมัง- การ" * แล้วแต่กรณี (แต่แล้วก็ไม่พ้นจากการที่จะก่อให้เกิด *มมังการ คือการทำความยึดถือว่า "ของตน" เป็นของเนื่อง เป็นอันเดียวกันกับ อหังการ อย่างที่จะแยกกันไม่ได้ คือเมื่อมือหังการ หรือความยึดถือว่าตัวตนแล้ว ความยึดถือว่าของตนก็ไม่ไปไหนเสีย

ถอดความจากไฟล์สแกน OCR ของต้นฉบับ อาจมีคำคลาดเคลื่อนจากการอ่านอักขระ — ตรวจสอบกับสแกนต้นฉบับที่หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ ได้ทุกตำแหน่งผ่านลิงก์เลขหน้า (น.xx) · เผยแพร่เพื่อการศึกษาโดยได้รับอนุญาต