สุญญตา

๒.๑ โดยธรรมชาติ : ว่างจากตัวตน; ความหมายแห่งตัวตนและของตน. ๒.๒ โดยเหตุ : ว่างจากกิเลส หรืออุปาทานว่าตัวตน. ๒.๓ โดยผล : ว่างจากความทุกข์. แต่มิได้หมายความว่าไม่มีอะไรเสียเลย; คงมีสิ่งนั้น ๆตาม ธรรมชาติ หากแต่ว่างจากความหมาย หรือคุณค่าแห่งตัวตน. ๓. ไวพจน์: คือ อนัตตตา

ไม่เปลี่ยนแปลง คงที่ เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ

จะว่าไม่มีก็ได้ แต่เมื่อเป็นคำพูดมันมี; คือ: ๗.๑ สุญญตาอันธพาลของผู้ไม่รู้จริง; เป็นนัตถิกทิฏฐิ ๑ หรือเป็น ข้อแก้ตัวของคนที่ทำชั่ว. ๗.๒ สุญญตาแท้จริงของสัตบุรุษ ที่ถูกต้องตามความหมายของพระ- พุทธองค์. ____________________________________ ๑ นัตถิกทิฏฐิ: แปลว่า ความเห็นว่าไม่มีอะไรเลย: ได้แก่ความเห็นว่า ไม่มีสัตว์, บุคคล; ไม่มี บุญ, ไม่มีบาป; มารดาไม่มี บิดาไม่มี; หรือว่าไม่มีตัวตนโดยประการทั้งปวง. กผพ. ใน ๗.๓ สุญญตาที่แปลว่าสูญจากอัตตา: มีประโยชน์อย่างยิ่ง. ๗.๔ สุญญตาที่แปลกันว่าสูญเปล่า ซึ่งเป็นความหมายที่ไม่ถูกต้อง

๘.๑ สุญญตาเป็นสิ่งที่ปรากฏเฉพาะแก่จิต ที่ไม่มีอุปาทาน. ๘.๒ สุญญตาเป็นสิ่งที่ปรากฏเฉพาะแก่จิต เมื่อเห็นไตรลักษณ์ถึงที่สุด. ๘.๓ สุญญตาเป็นธรรมชาติที่เป็นอสังขตะ

๙.๑ สุญญตามีความคงที่ตามแบบของอสังขตธรรม ๙.๒ สุญญตามีความว่างในสามความหมาย คือ ว่างจากกิเลส, ว่าง จากความทุกข์, ว่างจากสังขาร (การปรุงแต่งของสิ่งที่เป็นเหตุและผล)

๑๐.๑ หน้าที่ (โดยสมมติ) ของสุญญตา : คือ ป้องกันการยึดมั่นว่าตัวตน. ๑๐.๒ หน้าที่ของมนุษย์ต่อสิ่งที่เรียกว่าสุญญตา : คือ สัจจานุโพธา ๑ , สัจจานุปัตติ ๒ , สัจจานุรักขณา ๓ ต่อกฎของสุญญตา

เปรียบเสมือน : ๑๑.๑ โล่ป้องกันลูกศรดอกที่สอง ๔ แห่งมฤตยู. ๑๑.๒ ผ้าซับน้ำตาของผู้รู้จักใช้ เมื่อมีความทุกข์เกิดขึ้น

คือ การดับแห่งอุปาทาน เป็นปัจจัยแห่ง การปรากฏของสุญญตา

ไม่มี. _____________________________________ ๑ สัจจานุโพธา: การตามรู้ ซึ่งสัจธรรมที่ยึดถือเป็นหลัก. ๒ สัจจานุปัตติ: การตามปฏิบัติ ซึ่งสัจธรรมที่ยึดถือเป็นหลัก. ๓ สัจจานุรักขณา: การตามรักษา ซึ่งสัจธรรมที่ยึดถือเป็นหลัก. ๔ ลูกศรดอกที่สอง: ดูรายละเอียดที่คำอธิบายศัพท์ หน้า ๕๔๕). แม่บท..สุญญตา ๒๗๒ ๑๔ . อัสสาทะ: มีเฉพาะผู้ยังมีอุปาทานในคุณค่าของสุญญตา (หรือนิพพาน). ๑๕ . อาทีนวะ: มีเฉพาะในกรณีที่ถือเอาความหมายของคำนี้ ผิด (เช่นเข้าใจว่าสูญเปล่า)

นิสสรณะจากสุญญตาไม่มี; เพราะไม่ต้อง ออกจากสุญญตา. มีแต่จะใช้สุญญตา เป็นนิสสรณะเครื่องออกจาก อุปาทาน ที่เป็นที่ตั้งแห่งความทุกข์

๑๗.๑ การมองเห็นสิ่งทั้งปวงตามที่เป็นจริง. ๑๗.๒ วิปัสสนาระบบที่มีผลครบทั้ง เก้า "ตา” ๑ (อนิจจตา ทุกขตา อนัตตตา ธัมมัฏฐิตตา ๒ ธัมมนิยามตา ๓ อิทัปปัจจยตา สุญญตา ตถาตา อตัมมยตา). ๑๗.๓ อริยอัฏฐังคิกมรรค หรือโพธิปักขิยธรรมทั้งระบบ

คือ ทำผู้เห็นให้เข้าถึงสิ่งสูงสุด

เข้าไปสู่สิ่งที่เรียกว่าสุญญตา : คือ การขับต้อนของความวุ่นวายแห่งตัวตน

สุญญตาโดยสิ่งที่ต้องเกี่ยวข้อง: เพื่อเข้าถึงสุญญตา: คือ การเห็นโทษของอุปาทาน; การเห็นคุณของอนุปาทาน (ความ ไม่ยึดมั่นถือมั่นว่าตัวตน). ______________________________________ ๑ เก้า "ตา": ดูแผนภูมิ ที่หมวดธรรม หน้า ๕๖๑ . ๒ ธัมมัฏฐิตตา: แปลว่า ความตั้งอยู่ตามธรรมดา; คือ ตามธรรมชาติของสิ่งที่เป็นเหตุเป็นปัจจัย ปรุงแต่งอยู่. ๓ ธัมมนิยามตา: คือ ความตั้งอยู่ตามกฎ หรือเป็นไปอยู่ตามกฎของธรรมดา

๒๑.๑ ภาษาคน: ความสูญเปล่าหรือไม่มีอะไรเลย. ภาษาธรรม: ความไม่มีสิ่งหรือความหมายที่ควรยึดถือว่า ตัวตน. ๒๑.๒ ภาษาคน: สิ่งที่น่าเกลียดน่ากลัว. ภาษาธรรม: สิ่งที่เป็นที่พึ่งได้อย่างแท้จริง. ☸ ธรรมโฆษณ์ที่แนะนำให้อ่าน ๑. มาฆบูชาเทศนา เล่ม ๑ ๒. สุญญตาปริทรรศน์ เล่ม ๑, ๒ ☸