"ผู้ใดเห็นปฏิจจสมุปบาท ผู้นั้นเห็นธรรม" — เล่มใหญ่ที่สุดสายจากพระโอษฐ์
📖 อ่านฉบับเต็ม 📄 อ่านสแกนต้นฉบับหนังสือรวบรวมพระพุทธภาษิตเรื่องอิทัปปัจจยตาในส่วนของปฏิจจสมุปบาทมาอย่างครบถ้วน ให้สมกับพระพุทธภาษิตที่ยกเป็นธงของเล่มว่า "ผู้ใดเห็นปฏิจจสมุปบาท ผู้นั้นเห็นธรรม, ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นตถาคต" คำปรารภย้ำว่าปฏิจจสมุปบาทคือเรื่องการเกิดและการดับแห่งความทุกข์ "เป็นเรื่องตัวแท้ของพุทธศาสนาโดยตรง"
เล่มนี้หนากว่าเพื่อนจนคณะผู้จัดทำต้องเขียนแถลงการณ์อธิบายว่า ทำไมเรื่องปฏิจจสมุปบาทจึงมากถึงอย่างนี้ จุดเด่นคือหมวดที่ยืนยันว่าปฏิจจสมุปบาทไม่ใช่ปรัชญาข้ามภพชาติอันไกลตัว แต่ "เกิดได้เสมอในชีวิตประจำวันของคนเรา" — ตั้งแต่ทารกที่โตพอจะยึดถือในเวทนา จนถึงพระดำรัสว่าทุกข์ที่ใครจะบัญญัติว่าตนทำเองหรือผู้อื่นทำให้ ล้วนต้องอาศัยผัสสะเป็นปัจจัยทั้งสิ้น
พิมพ์ครั้งแรก ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๒๑ ฉบับในคลังเป็นการพิมพ์ครั้งที่สอง (๒๓ ตุลาคม ๒๕๒๔) ด้วยทุนลัดพลีธรรมประคัลภ์ นับเป็นเล่มคู่มือชั้นครูของประเด็นที่ท่านพุทธทาสถือว่าสำคัญที่สุดในการอธิบายพุทธศาสนาตลอดชีวิตของท่าน