เตกิจฉกธรรม

📝 รีวิว / สาระสำคัญ

คำบรรยายอบรมภิกษุนิสิตมหาวิทยาลัยมหิดล ณ ลานหินโค้ง พ.ศ. ๒๕๓๔ ช่วงปลายชีวิตของท่านพุทธทาส ชื่อเล่มแปลว่า "ธรรมของหมอผู้เยียวยา" — ท่านเลือกกรอบเรื่องให้เข้ากับผู้ฟังที่เป็นนักศึกษาวิชาการแพทย์โดยตรง: พระพุทธเจ้าเป็นแพทย์ของโลกทั้งปวง (มีที่มาในพระไตรปิฎก) สัตว์โลกทั้งหมดคือคนไข้ของอวิชชา และกิเลสคือโรคทางวิญญาณที่ต้องรักษาด้วยสติปัญญา

ความสนุกของเล่มอยู่ที่การเดินเรื่องด้วยภาษาหมอทั้งชุด — อาการของโรค การวินิจฉัย "ของแสลง" ที่เข้ามาทางอายตนะทั้งหก การรักษาโรคต้องรู้สี่ข้อเทียบกับอริยสัจสี่ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค แล้วไล่รายการโรคทางวิญญาณเป็นข้อ ๆ อย่างถึงเนื้อถึงตัว เช่น โรคเป็นทาสของวัตถุ โรคไม่เคารพคนแก่และพระสงฆ์ โรคชอบเพื่อนอันธพาล

ท้ายเล่มมีบทแรง "อภิธรรมของชีวิต" ที่ท่านตัดว่าอภิธรรมแท้มีเรื่องเดียวคือสุญญตา นอกนั้น "เป็นปรัชญาที่เพ้อ" จัดพิมพ์ครั้งแรกด้วยดอกผลทุน "พริ้ง ไผ่ประดิษฐ์" ผู้เคยบำเพ็ญกุศลด้วยหยูกยาแก่ภิกษุสามเณรในสวนโมกข์ — ชื่อทุนกับเนื้อเรื่องรับกันพอดี