สังฆะ

คือ หมู่คณะของพระอริยเจ้า และผู้พยายามเพื่อ ความเป็นพระอริยเจ้า. ๓. ไวพจน์: คือ คณะ, ยูถะ (ฝูง), กายะ, สมุหะ, พยุฬหะ (หมู่) ฯลฯ

๔.๑ โดยทางวินัย: เป็นไปตามบัญญัติไว้ในวินัย. ๔.๒ โดยทางธรรม: คือ การปฏิบัติดี, การปฏิบัติตรง, การปฏิบัติ ถูกต้อง, การปฏิบัติสมควร

มีลักษณะ: ๕.๑ รวมกันเป็นหมู่เดียวหมดทั้งพระพุทธศาสนา. ๕.๒ ปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติถูกต้อง ปฏิบัติสมควร. ๕.๓ เป็นศาสนทายาทสืบพระศาสนา. ๕.๔ เป็นรัตนะอย่างหนึ่งในรัตนะทั้งสาม. ๕.๕ กลมกลืน สามัคคี ปราศจากข้อขัดแย้ง

มีอาการ: ๖.๑ อยู่กันเป็นหมู่. ๖.๒ รับผิดชอบร่วมกัน. ๖.๓ ปฏิบัติสนองพระพุทธประสงค์. แม่บท .. สังฆะ ๒๔๘

แบ่งโดยประเภทสอง: คู่ที่หนึ่ง: สงฆ์ในธรรมวินัยนี้ กับสงฆ์ในธรรมวินัยอื่น (ในศาสนาอื่น). คู่ที่สอง: ภิกษุสงฆ์ และภิกษุณีสงฆ์. คู่ที่สาม: เสขสงฆ์ ๑ และอเสขสงฆ์ ๒ . คู่ที่สี่: สงฆ์โดยธรรม (เพราะปฏิบัติธรรม). สงฆ์โดยวินัย (เพียงแต่บวชถูกต้องตามวินัย)

๘.๑ สงฆ์มีเพียงหมู่เดียว; ประกอบด้วยภิกษุทั้งหมดในพุทธศาสนา. ๘.๒ ต้องเป็นสมานสังวาส (มีสิทธิเสมอกัน: ไม่ถือ แก่, หนุ่ม, สูง, ต่ำ, มาก, น้อย ฯลฯ) ๘.๓ โดยวินัยมีจำนวนสี่รูปขึ้นไป จึงจะเรียกว่าสงฆ์ (คือสังฆะ) คือ ทำงานแทนในนามสงฆ์ทั้งหมดได้. ๘.๔ ต้องปฏิบัติตามธรรมะและวินัยอย่างครบถ้วน. ๘.๕ ต้องรับภาระในการสืบอายุพระศาสนา

๙.๑ เป็นอาหุเนยยบุคคล ๓ เนื้อนาบุญของโลก. ๙.๒ เป็นที่พึ่งทางจิตวิญญาณของสังคม. ๙.๓ เป็นศาสนทายาทในการประกาศพระศาสนา. ๙.๔ เป็นผู้ประพฤติพรหมจรรย์ หรือมีพรหมจรรย์ประพฤติจบแล้ว. ๙.๕ เป็นรัตนะอย่างหนึ่งในสามรัตนะ

๑๐.๑ ขวนขวายในการประพฤติพรหมจรรย์ส่วนตนให้ก้าวหน้า หรือ ถึงที่สุด. ________________________________________________ ๑ เสขะ: แปลว่า ยังต้องศึกษา; หมายถึงพระอริยบุคคลที่ยังไม่ถึงพระอรหันต์ ที่ยังต้องปฏิบัติ เพื่อความเป็นพระอรหันต์. ๒ อเสขะ : แปลว่า จบการศึกษา; หมายถึงผู้อยู่จบพรหมจรรย์ มีอาสวะอันสิ้นแล้ว หมายถึง พระอรหันต์. ๓ อาหุเนยยบุคคล: แปลว่า บุคคลผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ สมควรแก่สักการะที่เขานำมาบูชา. ๑๐.๒ สืบอายุพระศาสนา. ๑๐.๓ ประพฤติตนเป็นตัวอย่างและเป็นผู้นำ ในการกำจัดความเห็น แก่ตัวในโลก. ๑๐.๔ สนองพระพุทธประสงค์ในทุกความหมาย

เปรียบเสมือน: ๑๑.๑ บุตรของพระพุทธเจ้า. ๑๑.๒ เพื่อนหรือพี่น้องของหมู่สัตว์. ๑๑.๓ โยธีผู้พิทักษ์พระพุทธศาสนา

(สมุทัยแห่งการเกิดคณะสงฆ์) ๑๒.๑ สัญชาตญาณแห่งการรวมหมู่ ดลบันดาลให้พระศาสดาแห่ง ศาสนานั้น ๆ จัดตั้งสาวกของตน ๆ เป็นคณะสงฆ์ขึ้น. ๑๒.๒ ความจำเป็นที่ต้องอยู่กันเป็นหมู่ จึงต้องมีการจัดความอยู่กัน เป็นหมู่อย่างมีระเบียบ

๑๓.๑ ความเป็นไปตามเหตุตามปัจจัยของสังขารตามธรรมชาติ. ๑๓.๒ ความแตกสามัคคีระหว่างสงฆ์เอง

๑๔.๑ การมีศาสนาเป็นมรดกตกทอดมาถึงเราผู้เกิดภายหลัง. ๑๔.๒ เป็นบุญญฺเขตให้เกิดบุญโดยสะดวก. ๑๔.๓ เป็นเสาหลักแห่งสันติภาพของหมู่สัตว์. ๑๔.๔ เป็นกัลยาณมิตรทางวิญญาณของทุกคน

อาทีนวะจากสังฆะไม่มี: แต่มีอาทีนวะแก่ สังฆะ คือ: ความเลอะเลือนของธรรมวินัย หรือการแตกสามัคคี เป็นต้น. แม่บท .. สังฆะ ๒๕๐

นิสสรณะจากสังฆะไม่มี; แต่สังฆะเป็นผู้นำ ทางนิสสรณะออกจากทุกข์

ทางปฏิบัติของสังฆะเองก็ดี; ทางปฏิบัติเพื่อ บุคคลเข้าสู่สังฆะก็ดี; รวมกันอยู่ที่สิ่งที่เรียกว่า; อริยอัฏฐังคิกมรรค หรือพรหมจรรย์ หรือธรรมวินัย

๑๘.๑ เป็นหลักเป็นประธานของสังคมในการสร้างสันติภาพ. ๑๘.๒ เป็นผู้นำในการทำความรอดทั้งทางกายและทางจิต. ๑๘.๓ เป็นฐานที่ตั้งแห่งสังคมสงเคราะห์อย่างลึกซึ้ง. ๑๘.๔ เป็นตัวอย่างและผู้นำในการปิดประตูอบายทุกชนิดทุกระดับ. ๑๘.๕ ทำให้หมู่สัตว์มีนิพพานเป็นเบื้องหน้า. ๑๘.๖ เป็นดวงประทีปแทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เข้าไปสู่ความเป็นสมาชิกของสังฆะ: ๑๙.๑ ความเห็นแก่ประโยชน์ใหญ่หลวงยิ่งกว่าประโยชน์เล็กน้อย. ๑๙.๒ การบีบคั้นของโลกในเพศฆราวาส. ๑๙.๓ ประเพณีการบวช

สังฆะโดยสิ่งที่ต้องเกี่ยวข้อง: ในการเข้าสู่สังฆะ: ๒๐.๑ สัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปปะที่เพียงพอ. ๒๐.๒ ความเข้มแข็งทางกาย ทางจิต ทางสติปัญญา

๒๑.๑ ภาษาคน: หรือภาษาเด็ก: คือผู้บวชนุ่งเหลืองห่มเหลือง. ภาษาธรรม: ผู้กำลังประพฤติพรหมจรรย์ หรือประพฤติ จบพรหมจรรย์. ๒๑.๒ ภาษาคน: ลูกชาวบ้าน. ภาษาธรรม: ลูกพระพุทธเจ้า. ☸ ธรรมโฆษณ์ที่แนะนำให้อ่าน ๑. ขุมทรัพย์จากพระโอษฐ์ ๒. นวกานุสาสน์ เล่ม ๑ ๓. เยาวชนกับศีลธรรม ๔. อริยสัจจากพระโอษฐ์