พรหมจรรย์

๒.๑ แบบแห่งการครองชีวิตอยู่อย่างประเสริฐ ชนิดที่กิเลสและความทุกข์ย่ำยีไม่ได้. ๒.๒ การประพฤติวัตรปฏิบัติข้อใดข้อหนึ่งอย่างสม่ำเสมอจนตลอดชีวิต. ๒.๓ การเว้นกิจกรรมทางเพศทุกประการโดยสิ้นเชิง. ๓. ไวพจน์: คือ ศาสนา, อริยอัฏฐังคิกมรรค, ธรรมวินัย, ธรรมจริยา ฯลฯ

๑. ความประสงค์จะกระทำที่สุดแห่งความทุกข์. ๒. กำลังศีล, กำลังสมาธิ, กำลังปัญญา. ๓. ธรรมเป็นกำลังแห่งความสำเร็จ เช่น อิทธิบาทสี่ ๑ ฯลฯ

มีลักษณะ: ๕.๑ งดงามในเบื้องต้น คือปริยัติ; งดงามในท่ามกลาง คือปฏิบัติ (ศีล สมาธิ ปัญญา); งดงามในเบื้องปลาย คือปฏิเวธ (มรรคผล นิพพาน). ๕.๒ ชวนให้ปฏิบัติเหมือนมัณฑะ ๒ ยอดโอชาแห่งโครสที่น่าดื่มอย่างยิ่ง. ๑ อิทธิบาทสี่: ธรรมทำความสำเร็จในการปฏิบัติคือ: ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา. (ดูรายละเอียดที่หมวดธรรม "โพธิปักขิยธรรม" หน้า ๕๕๖). ๒ มัณฑะ: โอชาแห่งโครสชั้นสุดยอด. แม่บท..พรหมจรรย์ ๑๔๐ ๕.๓ มีลักษณะสมบูรณ์ทั้งพยัญชนะและอรรถะ. ๕.๔ มีลักษณะอันประเสริฐตามความหมายของคำว่า “พรหม”

๖.๑ มีอาการแห่งความเป็นของประเสริฐเหนือสิ่งทั้งปวง คือดับทุกข์ได้. ๖.๒ มีลักษณาการเป็นบันไดแห่งนิพพาน

๗.๑ แบ่งโดยประเภทสอง: กลุ่มที่หนึ่ง: ๑. พรหมจรรย์ของผู้ที่ยังไม่เป็นพระอรหันต์ มีเพื่อเป็นพระอรหันต์. ๒. พรหมจรรย์ของพระอรหันต์ เป็นการเสวยวิมุตติสุข. กลุ่มที่สอง: ๑. พรหมจรรย์ที่ประพฤติได้ในบ้านเรือน (อาคาริกพรหมจรรย์). ๒. พรหมจรรย์ที่ต้องออกจากบ้านเรือน (อนาคาริกพรหมจรรย์). ๗.๒ แบ่งโดยประเภทสาม: ๑. พรหมจรรย์อย่างต่ำเพื่อเป็นกษัตริย์. ๒. พรหมจรรย์อย่างกลางเพื่อเป็นเทวดา. ๓. พรหมจรรย์อย่างสูงเพื่อเป็นพระอรหันต์. นี้เป็นโบราณธรรม

๘.๑ มีปฏิจจสมุปบาทเป็นจุดตั้งต้น (อาทิพรหมจรรย์) ตามที่ตรัสไว้. ๘.๒ พรหมจรรย์ต้องมีลักษณะลุ่มลึกไปตามลำดับ เหมือนฝั่งทะเล. ๘.๓ อานิสงส์ของพรหมจรรย์ต้องมิใช่ลาภสักการ ต้องเป็นวิมุตติ. ๘.๔ การประพฤติพรหมจรรย์ ประพฤติได้ทั้งหญิงทั้งชาย ทั้งเด็ก ยุวชน คนหนุ่มสาว ; พ่อบ้านแม่เรือน ผู้ใหญ่ คนแก่; และประพฤติได้ทั้งที่วัดและที่บ้าน

๙.๑ พระพุทธองค์ตรัสว่า กัลยาณมิตร (ที่แท้จริง) เป็นความสำเร็จ ทั้งหมดของพรหมจรรย์. ๙.๒ เพศตรงกันข้ามเป็นข้าศึกของการประพฤติพรหมจรรย์. ๙.๓ กุศลกรรมบถสิบเป็นพรหมจรรย์อย่างชนิดของผู้ครองเรือน. ๙.๔ หิริ โอตตัปปะ เป็นรากฐานของพรหมจรรย์. ๙.๕ แม้เป็นธรรมะขั้นต่ำ แต่ประพฤติอยู่อย่างเคร่งครัดไม่ขาดสาย ก็เรียกว่าพรหมจรรย์ (อย่างหนึ่ง) ได้เหมือนกัน. ๙.๖ การกระทำตามใจตนเอง (ตามใจกิเลส) เป็นข้าศึกของพรหมจรรย์. ๙.๗ กิเลสย่อม ไม่สามารถย่ำยีผู้ประพฤติพรหมจรรย์

๑๐.๑ หน้าที่ (โดยสมมติ) ของพรหมจรรย์ : คือ การทำบุคคล ให้เป็นพรหม (ผู้ประเสริฐ). ๑๐.๒ หน้าที่ของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ในพุทธศาสนา : คือ การ ประพฤติเพื่อความสิ้นสุดแห่งความทุกข์. ๑๐.๓ หน้าที่ของผู้จบกิจพรหมจรรย์ : คือ การประกาศพรหมจรรย์

เปรียบเสมือน : ๑๑.๑ มัณฑะที่น่าดื่ม. ๑๑.๒ บันไดแห่งนิพพาน. ๑๑.๓ "สบู่" ทางจิตที่ครบชุด. ๑๑.๔ "หลุมหลบภัย" ตลอดกาล

เนื่องมาจาก : ๑๒.๑ สัมมาสังกัปปะ. ๑๒.๒ การทนความคับแคบวุ่นวายในบ้านเรือนไม่ได้. ๑๒.๓ ประเพณีปรำปราที่ว่าทุกคนควรบวช; แต่ก็เป็นพรหมจรรย์ ปรำปรา. แม่บท.. พรหมจรรย์ ๑๔๒

๑๓.๑ ความเป็นทาสของวัตถุ เป็นความล้มละลายของพรหมจรรย์. ๑๓.๒ การปฏิบัติที่เป็นไปไม่ถูกต้องตามกฎเกณฑ์ของผัสสายตนะ ๑ พรหมจรรย์ก็หยุดชะงักหรือเป็นไปไม่ได้. ๑๓.๓ การตกอยู่ใต้อำนาจของเพศตรงกันข้าม เป็นข้าศึกของ พรหมจรรย์. ๑๓.๔ กิเลสแรงกล้าอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างเข้าครอบงำ

แก่ผู้ประพฤติพรหมจรรย์ : ๑๔.๑ ความหวังที่จะได้สิ่งที่ตนปรารถนาอันสูงสุด. ๑๔.๒ ความสงบสุขเยือกเย็นที่ได้รับจากการประพฤติพรหมจรรย์. ๑๔.๓ ความรู้สึกว่าได้กระทำสิ่งที่ดีที่สุดที่มนุษย์ควรกระทำ

อาทีนวะของการประพฤติพรหมจรรย์ โดยตรงไม่มี: เว้นแต่พรหมจรรย์ที่ “ลูบคลำไม่ดี" หรือประพฤติ เพื่อการหลอกลวง; มีผลเหมือนหญ้าคมบางที่จับไม่ดีบาดมือผู้จับ หรืองูพิษที่แว้งกัดเจ้าของ

การออกมาเสียจากพรหมจรรย์ ไม่ต้อง มีสำหรับคนธรรมดา; แต่มีสำหรับผู้จบกิจพรหมจรรย์ คือมือตัมมยตา

เพื่อการมีพรหมจรรย์ : ๑๗.๑ ไตรสิกขาหรืออริยอัฏฐังคิกมรรค. ๑๗.๒ การกระทำทุกอย่างที่เป็นไปเพื่อความไม่ยึดมั่นถือมั่นว่ามี ตัวตนหรือของตน. ๑๗.๓ ระเบียบปฏิบัติที่เป็นการควบคุมจิตและพัฒนาจิต. ____________________________________________ ๑ ผัสสายตนะ: อายตนะเป็นที่เกิดแห่งผัสสะ

๑๘.๑ การบรรลุเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ. ๑๘.๒ มีนิพพานในปัจจุบัน. ๑๘.๓ ความสิ้นไปแห่งกิเลสและความทุกข์. ๑๘.๔ อานิสงส์ขั้นสูงสุดอยู่ที่การเข้าถึงความว่าง (สุญญตา). ๑๘.๕ การเข้าถึงความเป็นพรหม (ในทุกความหมาย)

เข้าไปสู่การประพฤติพรหมจรรย์: ๑๙.๑ ความหวังที่จะได้รับสิ่งที่ดีที่สุดที่มนุษย์จะพึงได้รับอยู่เสมอ. ๑๙.๒ การเบื่อภพตามลำดับ (กามภพ รูปภพ อรูปภพ)

พรหมจรรย์โดยสิ่งที่ต้องเกี่ยวข้อง: ในการประพฤติ พรหมจรรย์ : คือ : ธรรมที่เป็นฝักฝ่ายแห่งโพธิ : คือโพธิปัก- ขิยธรรมทุกข้อ

๒๑.๑ ภาษาคน: การสำรวมในกิจกรรมระหว่างเพศ. ภาษาธรรม: อริยมรรคมีองค์แปด. ๒๑.๒ ภาษาคน: การประพฤติเพื่อเป็นพรหม. ภาษาธรรม: การประพฤติเพื่อนิพพาน. ☸ ธรรมโฆษณ์ที่แนะนำให้อ่าน ๑. นวกานุสาสน์ เล่ม ๑ ๒. พุทธประวัติจากพระโอษฐ์ ๓. สันทัสเสตัพพธรรม ☸